Annotatie
Woorden: 1130
1. In april is het alweer negen jaar geleden. Iemand opent het vuur in
winkelcentrum ‘de Ridderhof’ in Alphen aan de Rijn, met als gevolg zes doden en
zestien gewonden. Ook doodde de schutter die bewuste zaterdag 9 april 2011
zichzelf. Tijdens het incident beschikt de schutter over drie vuurwapens, maar mocht
hij deze wapens in zijn bezit hebben? Het antwoord op deze vraag moet nee luiden.
Als kennelijk lid van schietvereniging ‘Dagschuttersvereniging Nieuwkoop’ verzocht
de schutter, in augustus 2005, een aanvraag voor het voorhanden hebben van een
vuurwapen. Gebaseerd op een antecedentenonderzoek is dit verzoek toendertijd
geweigerd. In 2008 deed de schutter een tweede poging tot het voorhanden hebben
van een vuurwapen, echter zijn er destijds cruciale fouten gemaakt in het
verstrekken van het verlof. Bij de beschikking van 10 november 2008, waarin het
verlof beschreven werd voor de schutter, is geen rekening gehouden met incidenten
uit het eerdere antecedentenonderzoek, opname in een psychiatrisch ziekenhuis en
de weigering van de aanvraag uit 2005. Op grond van deze feiten eisen de
verweerders (nabestaande, slachtoffers, ooggetuigen en winkeliers) een
schadevergoeding van de overheid jegens een onrechtmatige overheidsdaad.
2. De procedure werd aanhangig gemaakt bij de rechtbank van Den Haag. De rechtbank
oordeelde dat er sprake was van onrechtmatig handelen, maar dat er niet werd
voldaan aan het relativiteitsvereiste en wees de vordering zodoende af. Het
relativiteitsvereiste, beschreven in artikel 6:163 Burgerlijk Wetboek, is noodzakelijk
voor een schadevergoeding.
Aangezien het al relativiteitsvereiste al meerdere keren aan bod is gekomen, is het
gewenst dit nader te verklaren. Als vereiste van het plegen van een onrechtmatige
daad moet zijn voldaan aan het relativiteitsvereiste. Het relativiteitsbeginsel staat
gecodificeerd als relativiteitsvereiste in artikel 6:163 Burgerlijk Wetboek. In het
Compendium Nederlandse Vermogensrecht staat de definitie zoals deze ook in de
wet is gepresenteerd. ‘Er bestaat geen verplichting tot schadevergoeding, wanneer
de geschonden norm niet strekt tot bescherming van de schade zoals de benadeelde
die heeft geleden’.1 Het relativiteitsvereiste is in jurisprudentie zeer belangrijk
geweest. Bij het Duwbak/Linda arrest was er ook sprake van een onrechtmatige
overheidsdaad, maar dit liep toch stuk op het relativiteitsvereiste. Uit dit arrest bleek
dat het doel en de strekking van de geschonden norm goed moeten worden
geanalyseerd2
Het gerechtshof van Den Haag was het niet eens met de rechtbank. Het gerechtshof
oordeelde, net als de rechtbank, dat er sprake was van een onrechtmatige
overheidsdaad, maar dat dit keer ook aan het relativiteitsvereiste werd voldaan. Het
gerechtshof beargumenteerde dat de geschonden norm wel strekt tot bescherming
tegen de schade zoals de verweerders deze hebben geleden.
Dit leverde een vernietiging van het vonnis van de rechtbank op en groen licht
1
Jac. Hijma & M.M. Olthof, Compendium van het Nederlands vermogensrecht. Deventer: Wolters Kluwer 2017,
p.293.
2
HR 7 mei 2004,ECLI:NL:HR:2004:AO6012
Woorden: 1130
1. In april is het alweer negen jaar geleden. Iemand opent het vuur in
winkelcentrum ‘de Ridderhof’ in Alphen aan de Rijn, met als gevolg zes doden en
zestien gewonden. Ook doodde de schutter die bewuste zaterdag 9 april 2011
zichzelf. Tijdens het incident beschikt de schutter over drie vuurwapens, maar mocht
hij deze wapens in zijn bezit hebben? Het antwoord op deze vraag moet nee luiden.
Als kennelijk lid van schietvereniging ‘Dagschuttersvereniging Nieuwkoop’ verzocht
de schutter, in augustus 2005, een aanvraag voor het voorhanden hebben van een
vuurwapen. Gebaseerd op een antecedentenonderzoek is dit verzoek toendertijd
geweigerd. In 2008 deed de schutter een tweede poging tot het voorhanden hebben
van een vuurwapen, echter zijn er destijds cruciale fouten gemaakt in het
verstrekken van het verlof. Bij de beschikking van 10 november 2008, waarin het
verlof beschreven werd voor de schutter, is geen rekening gehouden met incidenten
uit het eerdere antecedentenonderzoek, opname in een psychiatrisch ziekenhuis en
de weigering van de aanvraag uit 2005. Op grond van deze feiten eisen de
verweerders (nabestaande, slachtoffers, ooggetuigen en winkeliers) een
schadevergoeding van de overheid jegens een onrechtmatige overheidsdaad.
2. De procedure werd aanhangig gemaakt bij de rechtbank van Den Haag. De rechtbank
oordeelde dat er sprake was van onrechtmatig handelen, maar dat er niet werd
voldaan aan het relativiteitsvereiste en wees de vordering zodoende af. Het
relativiteitsvereiste, beschreven in artikel 6:163 Burgerlijk Wetboek, is noodzakelijk
voor een schadevergoeding.
Aangezien het al relativiteitsvereiste al meerdere keren aan bod is gekomen, is het
gewenst dit nader te verklaren. Als vereiste van het plegen van een onrechtmatige
daad moet zijn voldaan aan het relativiteitsvereiste. Het relativiteitsbeginsel staat
gecodificeerd als relativiteitsvereiste in artikel 6:163 Burgerlijk Wetboek. In het
Compendium Nederlandse Vermogensrecht staat de definitie zoals deze ook in de
wet is gepresenteerd. ‘Er bestaat geen verplichting tot schadevergoeding, wanneer
de geschonden norm niet strekt tot bescherming van de schade zoals de benadeelde
die heeft geleden’.1 Het relativiteitsvereiste is in jurisprudentie zeer belangrijk
geweest. Bij het Duwbak/Linda arrest was er ook sprake van een onrechtmatige
overheidsdaad, maar dit liep toch stuk op het relativiteitsvereiste. Uit dit arrest bleek
dat het doel en de strekking van de geschonden norm goed moeten worden
geanalyseerd2
Het gerechtshof van Den Haag was het niet eens met de rechtbank. Het gerechtshof
oordeelde, net als de rechtbank, dat er sprake was van een onrechtmatige
overheidsdaad, maar dat dit keer ook aan het relativiteitsvereiste werd voldaan. Het
gerechtshof beargumenteerde dat de geschonden norm wel strekt tot bescherming
tegen de schade zoals de verweerders deze hebben geleden.
Dit leverde een vernietiging van het vonnis van de rechtbank op en groen licht
1
Jac. Hijma & M.M. Olthof, Compendium van het Nederlands vermogensrecht. Deventer: Wolters Kluwer 2017,
p.293.
2
HR 7 mei 2004,ECLI:NL:HR:2004:AO6012
