College 1
Samenstelling atmosfeer
Dunne deken van lucht om de aarde, bestaande uit een mengsel van verschillende gassen.
Stikstof N2, Zuurstof 02, Argon Ar
Broeikasgassen: Waterdamp H2O, Koolstofdioxide CO2, Methaan CH4
Opbouw van de atmosfeer
Troposfeer:
8-16km dik
80% van de gassen in de atmosfeer bevinden zich hier
Hoe hoger, hoe kouder
Stratosfeer:
Tot 50km dik
Hoe hoger, hoe warmer
Aanwezigheid van ozon
Lange verblijfsduur aerosolen
De ozonlaag
In de stratosfeer op 25-35km hoogte
,Hier bevindt zich een optimale verhouding tussen intensiteit van zonlicht en hoeveelheid
aanwezige zuurstof
Gevolg: wanneer Uv-licht in aanraking komt met zuurstof (O 2), wordt ozon (O3) gevormd.
Uv-licht wordt hierbij geabsorbeerd (essentieel voor leven op aarde)
Reden dat in de stratosfeer de temperatuur toeneemt: er wordt ozon gemaakt waarbij warmte
vrijkomt
Te weinig zuurstof in de stratosfeer waardoor er geen uv-licht wordt geabsorbeerd = gat in
ozonlaag
De ozonlaag is niet verantwoordelijk voor het versterkt broeikaseffect.
De ozonlaag heeft geen invloed op het weer en klimaat op aarde.
Stralingsbalans
De zon zendt elektromagnetische straling uit.
Hoe korter de golflengte, hoe intensiever de energie, hoe schadelijker de straling.
Hoe hoger albedo, hoe hoger de weerkaatsing
70% van de straling komt door absorptie en terugkaatsing in het klimaatsysteem terecht
30% van inkomende straling wordt weerkaatst door sneeuw, wolken en aerosolen
Alle objecten warmer dan 0K (-273°C) stralen langgolvige straling uit.
Albedo (weerkaatsing van zonlicht)
Sneeuw/ijs: 60% - 90%
Land: 15% - 30%
, Water: > 5%
Aerostolen in stratosfeer zorgen voor weerkaatsing van zonlicht
Stralingsbalans verschillen per gebied
Mondiaal gezien is er een stralingsbalans, maar lokaal gezien niet.
Stralingsbalans verschillen per seizoen
Equinox: even lang dag als nacht op de hele aarde
Solstice: zon staat op zijn hoogst op het noordelijkste of op het zuidelijkste punt
1. Wat is de atmosfeer en hoe is deze opgebouwd?
De atmosfeer bestaat uit de troposfeer en de stratosfeer, bestaande uit een dunne laag van
gassen.
2. Hoe verandert de temperatuur met de hoogte in de atmosfeer en welke verklaringen
zijn hiervoor te geven?
Hoe hoger, hoe kouder (troposfeer). Hoe hoger, hoe warmer (stratosfeer)
3. Wat is de ozonlaag en welke functie heeft deze?
Hier bevindt zich een optimale verhouding tussen intensiteit van zonlicht en hoeveelheid
aanwezige zuurstof
Met als functie dat het op aarde een aangename temperatuur is doordat er warmte vrijkomt
bij het proces van Uv-licht en zuurstof dat samen ozon maakt.
4. Hoe werkt de stralingsbalans op mondiale schaal?
De zon zendt elektromagnetische straling uit. Hoe korter de golflengte, hoe intensiever de
energie, hoe schadelijker de straling.
5. Hoe werkt het broeikaseffect en het versterkt broeikaseffect?
Het zonlicht dat op aarde komt wordt maar voor een bepaald deel weerkaatst. Het overige
deel zorgt ervoor dat de aarde opwarmt.
Als wij mensen op aarde ook nog niet natuurlijke broeikasgassen uitstoten, zal de aarde sneller
opwarmen.
6. Welke invloed heeft de stralingsbalans op de temperatuur op lage en hoge breedte, in
de verschillende seizoenen
Samenstelling atmosfeer
Dunne deken van lucht om de aarde, bestaande uit een mengsel van verschillende gassen.
Stikstof N2, Zuurstof 02, Argon Ar
Broeikasgassen: Waterdamp H2O, Koolstofdioxide CO2, Methaan CH4
Opbouw van de atmosfeer
Troposfeer:
8-16km dik
80% van de gassen in de atmosfeer bevinden zich hier
Hoe hoger, hoe kouder
Stratosfeer:
Tot 50km dik
Hoe hoger, hoe warmer
Aanwezigheid van ozon
Lange verblijfsduur aerosolen
De ozonlaag
In de stratosfeer op 25-35km hoogte
,Hier bevindt zich een optimale verhouding tussen intensiteit van zonlicht en hoeveelheid
aanwezige zuurstof
Gevolg: wanneer Uv-licht in aanraking komt met zuurstof (O 2), wordt ozon (O3) gevormd.
Uv-licht wordt hierbij geabsorbeerd (essentieel voor leven op aarde)
Reden dat in de stratosfeer de temperatuur toeneemt: er wordt ozon gemaakt waarbij warmte
vrijkomt
Te weinig zuurstof in de stratosfeer waardoor er geen uv-licht wordt geabsorbeerd = gat in
ozonlaag
De ozonlaag is niet verantwoordelijk voor het versterkt broeikaseffect.
De ozonlaag heeft geen invloed op het weer en klimaat op aarde.
Stralingsbalans
De zon zendt elektromagnetische straling uit.
Hoe korter de golflengte, hoe intensiever de energie, hoe schadelijker de straling.
Hoe hoger albedo, hoe hoger de weerkaatsing
70% van de straling komt door absorptie en terugkaatsing in het klimaatsysteem terecht
30% van inkomende straling wordt weerkaatst door sneeuw, wolken en aerosolen
Alle objecten warmer dan 0K (-273°C) stralen langgolvige straling uit.
Albedo (weerkaatsing van zonlicht)
Sneeuw/ijs: 60% - 90%
Land: 15% - 30%
, Water: > 5%
Aerostolen in stratosfeer zorgen voor weerkaatsing van zonlicht
Stralingsbalans verschillen per gebied
Mondiaal gezien is er een stralingsbalans, maar lokaal gezien niet.
Stralingsbalans verschillen per seizoen
Equinox: even lang dag als nacht op de hele aarde
Solstice: zon staat op zijn hoogst op het noordelijkste of op het zuidelijkste punt
1. Wat is de atmosfeer en hoe is deze opgebouwd?
De atmosfeer bestaat uit de troposfeer en de stratosfeer, bestaande uit een dunne laag van
gassen.
2. Hoe verandert de temperatuur met de hoogte in de atmosfeer en welke verklaringen
zijn hiervoor te geven?
Hoe hoger, hoe kouder (troposfeer). Hoe hoger, hoe warmer (stratosfeer)
3. Wat is de ozonlaag en welke functie heeft deze?
Hier bevindt zich een optimale verhouding tussen intensiteit van zonlicht en hoeveelheid
aanwezige zuurstof
Met als functie dat het op aarde een aangename temperatuur is doordat er warmte vrijkomt
bij het proces van Uv-licht en zuurstof dat samen ozon maakt.
4. Hoe werkt de stralingsbalans op mondiale schaal?
De zon zendt elektromagnetische straling uit. Hoe korter de golflengte, hoe intensiever de
energie, hoe schadelijker de straling.
5. Hoe werkt het broeikaseffect en het versterkt broeikaseffect?
Het zonlicht dat op aarde komt wordt maar voor een bepaald deel weerkaatst. Het overige
deel zorgt ervoor dat de aarde opwarmt.
Als wij mensen op aarde ook nog niet natuurlijke broeikasgassen uitstoten, zal de aarde sneller
opwarmen.
6. Welke invloed heeft de stralingsbalans op de temperatuur op lage en hoge breedte, in
de verschillende seizoenen
