H8
Politiek = een sociale activiteit & een proces waarin de conflicten van de samenleving worden
uitgedrukt. In die zin is de samenleving niet louter een "context", maar de kern van de politiek zelf.
Hoe is de samenleving gestructureerd en hoe is zij veranderd?
agrarische samenlevingen → industriële samenlevingen → post industriële samenlevingen
Post-Industriële samenleving;
- deindustrialisatie
- diensten i.p.v producten
- intellectueel kapitaal i.p.v materieel kapitaal → Informatiemaatschappij
- afnemende betekenis v/d sociale klasse
- technologische veranderingen op het gebied van communicatie en informatie
- groei van de ‘identiteitspolitiek’
- versterking individualisme
- uitholling van sociale verbondenheid; meer fluïde, geïndividualiseerde sociale
arrangementen i.p.v hechte sociale banden en loyaliteiten
Gemeinschaft: traditionele samenlevingen, gekenmerkt door natuurlijke genegenheid en
wederzijds respect.
Gesellschaft: de losse, kunstmatige en contractuele banden die typisch zijn voor stedelijke en
industriële samenlevingen.
Klassenbewustzijn: een marxistische term voor een subjectief bewustzijn van de objectieve
situatie en belangen van een klasse; het tegenovergestelde van 'vals bewustzijn'.
Post-industriële samenleving: een maatschappij gebaseerd op dienstenindustrieën, eerder dan
op productie-industrieën, en vergezeld van een aanzienlijke groei van de witteboorden arbeid.
Atomisme: de tendens dat de samenleving bestaat uit een verzameling zelfzuchtige en
grotendeels zelfvoorzienende individuen, die als afzonderlijke atomen opereren.
Sociale klasse: een klasse is in grote lijnen een groep mensen met een vergelijkbare sociale en
economische positie. Voor marxisten is de belangrijkste klassenverdeling die tussen de bezitters
van productieve rijkdom (de bourgeoisie) en degenen die leven van de verkoop van hun
arbeidskracht (het proletariaat).
Economisch individualisme: het geloof dat individuen recht hebben op autonomie in zaken van
economische besluitvorming.
Anomie: Een verzwakking van waarden en normatieve regels, geassocieerd met gevoelens van
isolatie, eenzaamheid en zinloosheid.
,Verschil tussen katholieke en protestantse cultuur:
Engelssprekende wereld: meeste invloed van protestantse religieuze ideeën over persoonlijke
verlossing en de morele voordelen van individueel streven. → individualistische landen
Katholieke samenlevingen in Europa: minder individualisme en een sterker verlangen om sociale
voorzieningen te handhaven.
Identiteitspolitiek: een stijl van politiek die tracht groepsmarginalisatie tegen te gaan door een
positief en assertief gevoel van collectieve identiteit te omarmen
Postkolonialisme: streeft ernaar de culturele en psychologische dimensies van koloniale
overheersing bloot te leggen en ongedaan te maken.
Erkent dat 'innerlijke' onderwerping kan voortduren lang nadat de politieke structuren van het
kolonialisme zijn opgeheven.
Eurocentrisme: Een cultureel bevooroordeelde benadering van begrip die Europese, en in het
algemeen westerse, ideeën, waarden en aannames als 'natuurlijk' behandelt.
Edward Said (1935-2003) grondlegger van de postkoloniale theorie
- kritiek op de Westerse Verlichting en haar banden met het kolonialisme
- "oriëntalisme" → hardnekkig eurocentrisch vooroordeel tegen Arabisch-islamitische
volkeren en cultuur".
Martin Luther King (1929-68)
- De strategie van protest en geweldloze burgerlijke ongehoorzaamheid
- Black Panther Party → gebruik van fysiek geweld en gewapende confrontatie
- De Zwarte Moslims, opgericht in 1930, militante zwarte leider Malcolm X (1925-65).
- O.l.v Louis Farrakhan oefent de beweging nog steeds invloed uit in de VS onder de naam
Nation of Islam.
Bewustwording: Strategieën om de sociale identiteit te hervormen en culturele inferioriteit te
bestrijden door de nadruk te leggen op trots, eigenwaarde en zelfbevestiging.
Marcus Garvey (1887-1940) Jamaicaanse politieke denker en activist, en een vroege voorstander
van zwart nationalisme. Ook het rastafarianisme is grotendeels op zijn ideeën gebaseerd.
Hoe kan politieke stabiliteit worden gehandhaafd in samenlevingen waarin de monoculturele
banden van het politieke nationalisme fataal zijn ondermijnd?
Multiculturalisme: Pogingen om diversiteit in evenwicht te brengen met cohesie.
Relativisme is een standpunt dat het bestaan van objectieve of "absolute" normen ontkent, en
dus stelt dat uitspraken alleen kunnen worden beoordeeld in relatie tot hun context.
, Cultuurrelativisme is de overtuiging dat morele codes alleen kunnen worden begrepen in de
context van de samenlevingen waarin zij functioneren.
Moreel relativisme verwijst naar de overtuiging dat er geen gezaghebbende ethische principes
bestaan (gewoonlijk omdat elk individu een moreel autonoom wezen is).
Cognitief / epistemologisch relativisme stelt dat verschillende manieren van weten even geldig
zijn, en verwerpt dus de universalistische pretenties van bijvoorbeeld de wetenschap
Diversiteit rechtvaardigen:
Will Kymlicka (1995) drie soorten minderheidsrechten:
1. Zelfbesturingsrechten: behoren toe aan wat hij noemde "nationale minderheden",
volkeren die territoriaal geconcentreerd zijn en een gemeenschappelijke taal bezitten.
Voorbeelden hiervan zijn inheemse Amerikanen, Inuits in Canada, Maori's in
Nieuw-Zeeland en Aboriginals in Australië.
2. Polyetnische rechten:
zijn rechten die etnische groepen en religieuze minderheden, die zich door immigratie hebben
ontwikkeld, helpen hun culturele eigenheid uit te drukken en te behouden. Zij vormen bijvoorbeeld
de basis voor wettelijke vrijstellingen, zoals de vrijstelling van joden en moslims van de wetgeving
inzake het slachten van dieren, de vrijstelling van Sikh-mannen van het dragen van motorhelmen
en de vrijstelling van moslim-meisjes van kledingvoorschriften op school. impliceren de praktijk
van omgekeerde of "positieve" discriminatie, die discriminatie uit het verleden of voortdurende
culturele achterstelling tracht te compenseren.
3. Vertegenwoordigingsrechten:
Multiculturalisme
Als normatieve term impliceert het een positieve goedkeuring van gemeenschappelijke diversiteit,
gebaseerd op ofwel het recht van culturele groepen op respect en erkenning, ofwel de vermeende
voordelen voor de grotere samenleving van morele en culturele diversiteit.
1. Liberaal multiculturalisme: het vermogen om de eigen morele overtuigingen, culturele
praktijken en levenswijze te kiezen, ongeacht of deze door anderen worden afgekeurd.
maar: liberalen zijn alleen bereid opvattingen te tolereren die zelf tolerant zijn, dat wil zeggen, die
verenigbaar zijn met persoonlijke vrijheid en autonomie.
Liberale multiculturalisten zijn daarom wellicht niet bereid praktijken als vrouwenbesnijdenis,
gedwongen (en mogelijk gearrangeerde) huwelijken en kledingvoorschriften voor vrouwen te
onderschrijven, hoezeer de betrokken groepen ook geloven dat deze van cruciaal belang zijn voor
het behoud van hun culturele identiteit.
Politiek = een sociale activiteit & een proces waarin de conflicten van de samenleving worden
uitgedrukt. In die zin is de samenleving niet louter een "context", maar de kern van de politiek zelf.
Hoe is de samenleving gestructureerd en hoe is zij veranderd?
agrarische samenlevingen → industriële samenlevingen → post industriële samenlevingen
Post-Industriële samenleving;
- deindustrialisatie
- diensten i.p.v producten
- intellectueel kapitaal i.p.v materieel kapitaal → Informatiemaatschappij
- afnemende betekenis v/d sociale klasse
- technologische veranderingen op het gebied van communicatie en informatie
- groei van de ‘identiteitspolitiek’
- versterking individualisme
- uitholling van sociale verbondenheid; meer fluïde, geïndividualiseerde sociale
arrangementen i.p.v hechte sociale banden en loyaliteiten
Gemeinschaft: traditionele samenlevingen, gekenmerkt door natuurlijke genegenheid en
wederzijds respect.
Gesellschaft: de losse, kunstmatige en contractuele banden die typisch zijn voor stedelijke en
industriële samenlevingen.
Klassenbewustzijn: een marxistische term voor een subjectief bewustzijn van de objectieve
situatie en belangen van een klasse; het tegenovergestelde van 'vals bewustzijn'.
Post-industriële samenleving: een maatschappij gebaseerd op dienstenindustrieën, eerder dan
op productie-industrieën, en vergezeld van een aanzienlijke groei van de witteboorden arbeid.
Atomisme: de tendens dat de samenleving bestaat uit een verzameling zelfzuchtige en
grotendeels zelfvoorzienende individuen, die als afzonderlijke atomen opereren.
Sociale klasse: een klasse is in grote lijnen een groep mensen met een vergelijkbare sociale en
economische positie. Voor marxisten is de belangrijkste klassenverdeling die tussen de bezitters
van productieve rijkdom (de bourgeoisie) en degenen die leven van de verkoop van hun
arbeidskracht (het proletariaat).
Economisch individualisme: het geloof dat individuen recht hebben op autonomie in zaken van
economische besluitvorming.
Anomie: Een verzwakking van waarden en normatieve regels, geassocieerd met gevoelens van
isolatie, eenzaamheid en zinloosheid.
,Verschil tussen katholieke en protestantse cultuur:
Engelssprekende wereld: meeste invloed van protestantse religieuze ideeën over persoonlijke
verlossing en de morele voordelen van individueel streven. → individualistische landen
Katholieke samenlevingen in Europa: minder individualisme en een sterker verlangen om sociale
voorzieningen te handhaven.
Identiteitspolitiek: een stijl van politiek die tracht groepsmarginalisatie tegen te gaan door een
positief en assertief gevoel van collectieve identiteit te omarmen
Postkolonialisme: streeft ernaar de culturele en psychologische dimensies van koloniale
overheersing bloot te leggen en ongedaan te maken.
Erkent dat 'innerlijke' onderwerping kan voortduren lang nadat de politieke structuren van het
kolonialisme zijn opgeheven.
Eurocentrisme: Een cultureel bevooroordeelde benadering van begrip die Europese, en in het
algemeen westerse, ideeën, waarden en aannames als 'natuurlijk' behandelt.
Edward Said (1935-2003) grondlegger van de postkoloniale theorie
- kritiek op de Westerse Verlichting en haar banden met het kolonialisme
- "oriëntalisme" → hardnekkig eurocentrisch vooroordeel tegen Arabisch-islamitische
volkeren en cultuur".
Martin Luther King (1929-68)
- De strategie van protest en geweldloze burgerlijke ongehoorzaamheid
- Black Panther Party → gebruik van fysiek geweld en gewapende confrontatie
- De Zwarte Moslims, opgericht in 1930, militante zwarte leider Malcolm X (1925-65).
- O.l.v Louis Farrakhan oefent de beweging nog steeds invloed uit in de VS onder de naam
Nation of Islam.
Bewustwording: Strategieën om de sociale identiteit te hervormen en culturele inferioriteit te
bestrijden door de nadruk te leggen op trots, eigenwaarde en zelfbevestiging.
Marcus Garvey (1887-1940) Jamaicaanse politieke denker en activist, en een vroege voorstander
van zwart nationalisme. Ook het rastafarianisme is grotendeels op zijn ideeën gebaseerd.
Hoe kan politieke stabiliteit worden gehandhaafd in samenlevingen waarin de monoculturele
banden van het politieke nationalisme fataal zijn ondermijnd?
Multiculturalisme: Pogingen om diversiteit in evenwicht te brengen met cohesie.
Relativisme is een standpunt dat het bestaan van objectieve of "absolute" normen ontkent, en
dus stelt dat uitspraken alleen kunnen worden beoordeeld in relatie tot hun context.
, Cultuurrelativisme is de overtuiging dat morele codes alleen kunnen worden begrepen in de
context van de samenlevingen waarin zij functioneren.
Moreel relativisme verwijst naar de overtuiging dat er geen gezaghebbende ethische principes
bestaan (gewoonlijk omdat elk individu een moreel autonoom wezen is).
Cognitief / epistemologisch relativisme stelt dat verschillende manieren van weten even geldig
zijn, en verwerpt dus de universalistische pretenties van bijvoorbeeld de wetenschap
Diversiteit rechtvaardigen:
Will Kymlicka (1995) drie soorten minderheidsrechten:
1. Zelfbesturingsrechten: behoren toe aan wat hij noemde "nationale minderheden",
volkeren die territoriaal geconcentreerd zijn en een gemeenschappelijke taal bezitten.
Voorbeelden hiervan zijn inheemse Amerikanen, Inuits in Canada, Maori's in
Nieuw-Zeeland en Aboriginals in Australië.
2. Polyetnische rechten:
zijn rechten die etnische groepen en religieuze minderheden, die zich door immigratie hebben
ontwikkeld, helpen hun culturele eigenheid uit te drukken en te behouden. Zij vormen bijvoorbeeld
de basis voor wettelijke vrijstellingen, zoals de vrijstelling van joden en moslims van de wetgeving
inzake het slachten van dieren, de vrijstelling van Sikh-mannen van het dragen van motorhelmen
en de vrijstelling van moslim-meisjes van kledingvoorschriften op school. impliceren de praktijk
van omgekeerde of "positieve" discriminatie, die discriminatie uit het verleden of voortdurende
culturele achterstelling tracht te compenseren.
3. Vertegenwoordigingsrechten:
Multiculturalisme
Als normatieve term impliceert het een positieve goedkeuring van gemeenschappelijke diversiteit,
gebaseerd op ofwel het recht van culturele groepen op respect en erkenning, ofwel de vermeende
voordelen voor de grotere samenleving van morele en culturele diversiteit.
1. Liberaal multiculturalisme: het vermogen om de eigen morele overtuigingen, culturele
praktijken en levenswijze te kiezen, ongeacht of deze door anderen worden afgekeurd.
maar: liberalen zijn alleen bereid opvattingen te tolereren die zelf tolerant zijn, dat wil zeggen, die
verenigbaar zijn met persoonlijke vrijheid en autonomie.
Liberale multiculturalisten zijn daarom wellicht niet bereid praktijken als vrouwenbesnijdenis,
gedwongen (en mogelijk gearrangeerde) huwelijken en kledingvoorschriften voor vrouwen te
onderschrijven, hoezeer de betrokken groepen ook geloven dat deze van cruciaal belang zijn voor
het behoud van hun culturele identiteit.
