Schrijfopdracht europees recht
Aan: mevr. Jaikaran
Van:
Datum: 22 mei 2022
Betreft: niet tijdig omzetten richtlijn 2011/36/EU inzake mensenhandel
U heeft mij gevraagd om de casus van Stefana uit Polen te bestuderen, die slachtoffer is van mensenhandel.
Zij wordt door de nationale wetgeving niet beschermd, terwijl de lidstaat verplicht is om haar bescherming te
bieden op grond van richtlijn 2011/36/EU. Echter is deze niet tijdig omgezet. Hierbij heb ik alle vragen die u
over deze zaak had op een rijtje gezet en beantwoord met een duidelijke motivering.
De vraag die hier centraal staat is of een particulier zich kan beroepen op een Europees rechtelijk
richtlijnbepaling die niet tijdig is omgezet door de lidstaat met betrekking tot artikel 11 van richtlijn
2011/36/EU. Hierdoor ontstaat ook de vraag of de gemeente verplicht is om opvang te bieden aan een
vreemdeling die slachtoffer is van mensenhandel.
Particulieren kunnen succesvol een beroep doen op de richtlijnbepaling, omdat er voldaan is aan de eisen
van rechtstreekse werking en de beginsel van voorrang. Dit betekent dat de gemeente verplicht is om
opvang te bieden aan een vreemdeling die slachtoffer is van mensenhandel op grond van artikel 11 van
richtlijn 2011/36/EU.
Voorwaarden beroep op richtlijnbepaling
De rechter beoordeelt aan de hand van de criteria van van Gend en Loos voor rechtstreekse werking 1 of
Stefana een beroep kan doen op artikel 11 van richtlijn 2011/36/EU. Rechtstreekse werking houdt de
inroepbaarheid van een Europees rechtelijk norm voor de nationale rechter door een particulier in. De
voorwaarden luiden als volgt: Er moet sprake zijn van een verticale verhouding. Hiermee wordt de
verhouding tussen een overheidsorgaan en een burger of particulier bedoelt. Daarnaast moet de bepaling
voldoende nauwkeurig zijn. Dit houdt in dat de bepaling duidelijk moet zijn. Ook moet de bepaling
onvoorwaardelijk zijn. Dit houdt in dat de bepaling niet afhankelijk is van nader regelgeving. Verder moet de
omzettingstermijn verstreken zijn en is de richtlijn niet voldoende of niet correct omgezet. Zodra er voldaan
is aan deze voorwaarden, heeft de richtlijnbepaling een directe werking waarop particulieren zich kunnen
beroepen voor de nationale rechter.
Nationaal recht of Europees recht
Indien Stefana succesvol een beroep kan doen op artikel 11 van richtlijn 2011/36/EU, dan zal de rechter deze
richtlijnbepaling toepassen, omdat er sprake is van voorrang van het Europees recht op het nationaal recht. 2
Dit houdt in dat de nationale wetgeving artikel 1.2.2 lid 2 WMO aan de kant wordt gezet, waardoor artikel 11
van richtlijn 2011/36/EU van toepassing is. Dit komt vanwege het feit dat het Europees recht voortvloeit uit
een autonome bron en niet opzij gezet kan worden door het nationaal recht. Daarnaast is er sprake van een
eigen rechtsorde.
1
HvJ EU 5 februari 1963, 26/62, ECLI:EU:C:1963:1 (van Gend/Loos).
2
HvJ EU 15 juli 1964, 6/64, ECLI:EU:C:1964:66 (Costa/Enel).
Aan: mevr. Jaikaran
Van:
Datum: 22 mei 2022
Betreft: niet tijdig omzetten richtlijn 2011/36/EU inzake mensenhandel
U heeft mij gevraagd om de casus van Stefana uit Polen te bestuderen, die slachtoffer is van mensenhandel.
Zij wordt door de nationale wetgeving niet beschermd, terwijl de lidstaat verplicht is om haar bescherming te
bieden op grond van richtlijn 2011/36/EU. Echter is deze niet tijdig omgezet. Hierbij heb ik alle vragen die u
over deze zaak had op een rijtje gezet en beantwoord met een duidelijke motivering.
De vraag die hier centraal staat is of een particulier zich kan beroepen op een Europees rechtelijk
richtlijnbepaling die niet tijdig is omgezet door de lidstaat met betrekking tot artikel 11 van richtlijn
2011/36/EU. Hierdoor ontstaat ook de vraag of de gemeente verplicht is om opvang te bieden aan een
vreemdeling die slachtoffer is van mensenhandel.
Particulieren kunnen succesvol een beroep doen op de richtlijnbepaling, omdat er voldaan is aan de eisen
van rechtstreekse werking en de beginsel van voorrang. Dit betekent dat de gemeente verplicht is om
opvang te bieden aan een vreemdeling die slachtoffer is van mensenhandel op grond van artikel 11 van
richtlijn 2011/36/EU.
Voorwaarden beroep op richtlijnbepaling
De rechter beoordeelt aan de hand van de criteria van van Gend en Loos voor rechtstreekse werking 1 of
Stefana een beroep kan doen op artikel 11 van richtlijn 2011/36/EU. Rechtstreekse werking houdt de
inroepbaarheid van een Europees rechtelijk norm voor de nationale rechter door een particulier in. De
voorwaarden luiden als volgt: Er moet sprake zijn van een verticale verhouding. Hiermee wordt de
verhouding tussen een overheidsorgaan en een burger of particulier bedoelt. Daarnaast moet de bepaling
voldoende nauwkeurig zijn. Dit houdt in dat de bepaling duidelijk moet zijn. Ook moet de bepaling
onvoorwaardelijk zijn. Dit houdt in dat de bepaling niet afhankelijk is van nader regelgeving. Verder moet de
omzettingstermijn verstreken zijn en is de richtlijn niet voldoende of niet correct omgezet. Zodra er voldaan
is aan deze voorwaarden, heeft de richtlijnbepaling een directe werking waarop particulieren zich kunnen
beroepen voor de nationale rechter.
Nationaal recht of Europees recht
Indien Stefana succesvol een beroep kan doen op artikel 11 van richtlijn 2011/36/EU, dan zal de rechter deze
richtlijnbepaling toepassen, omdat er sprake is van voorrang van het Europees recht op het nationaal recht. 2
Dit houdt in dat de nationale wetgeving artikel 1.2.2 lid 2 WMO aan de kant wordt gezet, waardoor artikel 11
van richtlijn 2011/36/EU van toepassing is. Dit komt vanwege het feit dat het Europees recht voortvloeit uit
een autonome bron en niet opzij gezet kan worden door het nationaal recht. Daarnaast is er sprake van een
eigen rechtsorde.
1
HvJ EU 5 februari 1963, 26/62, ECLI:EU:C:1963:1 (van Gend/Loos).
2
HvJ EU 15 juli 1964, 6/64, ECLI:EU:C:1964:66 (Costa/Enel).
