Toegepaste cognitieve psychologie samenvatting
Table of Contents
HC1....................................................................................................................................3
HC2....................................................................................................................................3
Industriële revolutie.....................................................................................................................3
Tweede Wereldoorlog..................................................................................................................4
Digitale revolutie..........................................................................................................................5
HC3....................................................................................................................................5
Methoden meten mentale belasting:...........................................................................................6
HC4....................................................................................................................................8
Human error jargon:.....................................................................................................................9
Wagenaar & Hudson – cognitive failures and accidents:..............................................................9
Betrouwbaarheidsanalyse..........................................................................................................10
Serieschakeling van elementen....................................................................................................................10
Parallelschakeling van elementen................................................................................................................10
HC5..................................................................................................................................11
HC6..................................................................................................................................14
Sensorische effecten en leeftijd..................................................................................................14
Aandacht en ouder worden........................................................................................................14
Fatigue in het laboratorium..........................................................................................................................15
Fatigue in de echte wereld...........................................................................................................................15
HC7..................................................................................................................................15
Verlichting en prestatie..............................................................................................................16
Licht en lampen..........................................................................................................................16
Trilling........................................................................................................................................17
HC8..................................................................................................................................17
Wat is compatibiliteit?...............................................................................................................17
Typen compatibiliteit.................................................................................................................17
Spatiële compatibiliteit.................................................................................................................................17
Modaliteit compatibiliteit.............................................................................................................................18
Bewegingscompatibiliteit.............................................................................................................................18
Conceptuele compatibiliteit.........................................................................................................................18
HC9..................................................................................................................................19
Toonhoogte................................................................................................................................19
Subjetieve waarneming geluid – loudness..................................................................................19
Beleving en toepassing...............................................................................................................20
Omgevingsgeluiden......................................................................................................................................20
,Interactie met geluid: productbeleving........................................................................................................20
Auditieve displays.........................................................................................................................................21
, HC1
Wat doet een TCP’er? Evalueert de interactie van gebruikers met de omgeving en komt
met mogelijke oplossingen waar nodig
TCP’er kijkt niet naar interactie met andere mensen, alleen naar het aanpassen van de
omgeving aan de mens, en niet om het aanpassen van de mens
TCP’er gebruikt waarneming, aandacht, geheugen, taal, motoriek en beslissen.
Als je weet hoe mensen denken en handelen, kan je daarop objecten ontwerpen
Confirmation bias: van eigen gedachte een idee/model in je hoofd hebben, alles wordt
vanuit dit model bekeken. Geen objectieve blik
Vaak worden voorbeelden veroorzaakt door een combinatie van mechanische, procedurele
en cogntieve fouten!
HC2
Werkveld binnen TCP is ontstaan doordat het vakgebied is gebaseerd op:
1) Ondersteuning in werksituaties
2) Bevordering van veiligheid
3) Verbetering van alledaagse dingen
Vakgebied is interdisciplinair, wordt op verschillende manieren aangeduid:
- Ergonomie: kennis van het werk, dus van oorsprong werk-gerelateerd
Onder invloed van industriële revolutie
- Human factors: veiligheid van de mens
Onder invloed van tweede wereldoorlog
- Mens-machine interactie: gebruiksvriendelijkheid
Onder invloed van digitale revolutie
Industriële revolutie
Doel: verhogen van productiviteit op de arbeidsvloer
Fabrieken kwamen op, productie nam toe, producten werden goedkoper
Adam Smith (1776): productiviteit en arbeidsverdeling
Verschillende taken laten uitvoeren door verschillende personen
Charles Babbage (1932): arbeidsverdeling
Arbeidsverdeling verhoogde productie en was goedkoper, discipline werd gehandhaafd
Frank & Lillian Gilbreth: meest efficiënte werkmethode bepalen door time & motion studies:
1) Tijdstudies: kost de ene manier minder tijd dan de andere?
2) Bewegingsstudies: d.m.v. een chronocyclegraph: lampje op arm die lange sluitertijd
heeft, waardoor er een licht-patroon ontstaat: kijken of bewegingen efficiënt waren
of dat er overbodige bewegingen zijn
Taakanalyse en bewegingsstudies leidden tot grote toenames in productie
Table of Contents
HC1....................................................................................................................................3
HC2....................................................................................................................................3
Industriële revolutie.....................................................................................................................3
Tweede Wereldoorlog..................................................................................................................4
Digitale revolutie..........................................................................................................................5
HC3....................................................................................................................................5
Methoden meten mentale belasting:...........................................................................................6
HC4....................................................................................................................................8
Human error jargon:.....................................................................................................................9
Wagenaar & Hudson – cognitive failures and accidents:..............................................................9
Betrouwbaarheidsanalyse..........................................................................................................10
Serieschakeling van elementen....................................................................................................................10
Parallelschakeling van elementen................................................................................................................10
HC5..................................................................................................................................11
HC6..................................................................................................................................14
Sensorische effecten en leeftijd..................................................................................................14
Aandacht en ouder worden........................................................................................................14
Fatigue in het laboratorium..........................................................................................................................15
Fatigue in de echte wereld...........................................................................................................................15
HC7..................................................................................................................................15
Verlichting en prestatie..............................................................................................................16
Licht en lampen..........................................................................................................................16
Trilling........................................................................................................................................17
HC8..................................................................................................................................17
Wat is compatibiliteit?...............................................................................................................17
Typen compatibiliteit.................................................................................................................17
Spatiële compatibiliteit.................................................................................................................................17
Modaliteit compatibiliteit.............................................................................................................................18
Bewegingscompatibiliteit.............................................................................................................................18
Conceptuele compatibiliteit.........................................................................................................................18
HC9..................................................................................................................................19
Toonhoogte................................................................................................................................19
Subjetieve waarneming geluid – loudness..................................................................................19
Beleving en toepassing...............................................................................................................20
Omgevingsgeluiden......................................................................................................................................20
,Interactie met geluid: productbeleving........................................................................................................20
Auditieve displays.........................................................................................................................................21
, HC1
Wat doet een TCP’er? Evalueert de interactie van gebruikers met de omgeving en komt
met mogelijke oplossingen waar nodig
TCP’er kijkt niet naar interactie met andere mensen, alleen naar het aanpassen van de
omgeving aan de mens, en niet om het aanpassen van de mens
TCP’er gebruikt waarneming, aandacht, geheugen, taal, motoriek en beslissen.
Als je weet hoe mensen denken en handelen, kan je daarop objecten ontwerpen
Confirmation bias: van eigen gedachte een idee/model in je hoofd hebben, alles wordt
vanuit dit model bekeken. Geen objectieve blik
Vaak worden voorbeelden veroorzaakt door een combinatie van mechanische, procedurele
en cogntieve fouten!
HC2
Werkveld binnen TCP is ontstaan doordat het vakgebied is gebaseerd op:
1) Ondersteuning in werksituaties
2) Bevordering van veiligheid
3) Verbetering van alledaagse dingen
Vakgebied is interdisciplinair, wordt op verschillende manieren aangeduid:
- Ergonomie: kennis van het werk, dus van oorsprong werk-gerelateerd
Onder invloed van industriële revolutie
- Human factors: veiligheid van de mens
Onder invloed van tweede wereldoorlog
- Mens-machine interactie: gebruiksvriendelijkheid
Onder invloed van digitale revolutie
Industriële revolutie
Doel: verhogen van productiviteit op de arbeidsvloer
Fabrieken kwamen op, productie nam toe, producten werden goedkoper
Adam Smith (1776): productiviteit en arbeidsverdeling
Verschillende taken laten uitvoeren door verschillende personen
Charles Babbage (1932): arbeidsverdeling
Arbeidsverdeling verhoogde productie en was goedkoper, discipline werd gehandhaafd
Frank & Lillian Gilbreth: meest efficiënte werkmethode bepalen door time & motion studies:
1) Tijdstudies: kost de ene manier minder tijd dan de andere?
2) Bewegingsstudies: d.m.v. een chronocyclegraph: lampje op arm die lange sluitertijd
heeft, waardoor er een licht-patroon ontstaat: kijken of bewegingen efficiënt waren
of dat er overbodige bewegingen zijn
Taakanalyse en bewegingsstudies leidden tot grote toenames in productie
