Inhoudsopgave
Cachexie en kanker .......................................................................................................................................... 2
Alternatieve voeding ...................................................................................................................................... 28
COPD .............................................................................................................................................................. 30
Decubitus en immunonutritie (= medische voeding) ...................................................................................... 43
Slikproblemen of dysfagie .............................................................................................................................. 52
CVA ................................................................................................................................................................ 67
Refeeding syndroom ...................................................................................................................................... 80
Hoofd-en subdoelen:...................................................................................................................................... 85
1
,Cachexie en kanker
Definitie ondervoeding volgens ESPEN (European Society for Clinical Nutrition and Metabolism)
• Ondervoeding is een acute of chronische toestand waarbij een tekort of disbalans van
energie, eiwit en andere voedingstoffen leidt tot een meetbare, nadelige effecten op
lichaamssamenstelling, functioneren en klinische resultaten.
• Wanneer iemand ondervoed is:
• Van ondervoeding is sprake als patiënt voldoet aan ten minste één fenotypische
(kenmerkende) factor EN tenminste één etiologische (oorzakelijke factor). Belangrijk
Een ontsteking of inflammatie = is een reactie van het lichaam op beschadiging van weefsel, die
dikwijls het gevolg is van prikkels van buiten. De prikkel is vaak microbiologisch van aard, dat wil
zeggen een infectie door een bacterie, een virus of een schimmel.
2
,Criteria vaststellen ondervoeding etiologische criteria voor ondervoeding
Nog meer uitleg hierover in de richtlijnen ondervoeding!
3
, Aanvullende fenotypische criteria voor ernstige ondervoeding → Cachexie
Ziekte gerelateerde ondervoeding
• Onvoldoende voeding intake terwijl voldoende voeding aanwezig is (bv door ziekte kunnen
ze niet eten)
• Onvoldoende intake door te kort aan voeding (kwaliteit of toegankelijkheid)
• Verhoging van de behoefde
• Gebrek aan erkenning en de behandeling
Welke kanker?
• Longkanker 50%
• Kanker in hoofd-halsgebied 50%
• Kanker in maag-darm kanaal
• Kanker van pancreas of galwegen 26-38% MAAG OF PANCREAS
• Eierstokkanker
• Nierkanker
• Leukemie en lymfomen
• Gevorderde stadia van prostaat en borstkanker
• Afhankelijk van soort kanker: ernstige depletie (uitputting/tekort) met meer >10%
lichaamsgewicht verlies
• Cachexie kan niet alleen door voedingsinterventie wordt opgelost
Cachexie
• Griekse woorden
• Kakos en hexis
• “slechteconditie”
• Hipocrates (ca 460 v. Chr - 370 v. Chr)
4