Samenvatting
In het 1e gedeelte van deze examenopdracht wordt er aandacht besteed aan de gecombineerde leefstijlinterventie
(GLI). Zowel inhoudelijk als organisatorisch worden verschillende aspecten van de GLI besproken.
De verwachtingen zijn dat de zorguitgaven zich gaan verdubbelen tot €174 miljard in 2040. De uitgaven aan de
ouderenzorg stijgt van alle zorgsectoren het snelst. Zo stijgen de uitgaven aan de zorg voor 65-Plussers van 44% in
2015 naar 59% in 2040 (VTV-2018, 2018). Veranderingen in de zorg zijn nodig om deze toegankelijk en betaalbaar te
houden (Kennisplein Zorg voor Beter, 2015). Interventies gericht op het aanleren van een gezonde levensstijl kunnen
bijdragen aan preventie of het positief beïnvloeden (verminderen van de klachten) van (chronische) aandoeningen
(Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, 2015; Mytton et al., 2017). Hierdoor blijven ouderen langer vitaal en
kunnen zij langer zelfstandig thuis blijven wonen. Dit draagt bij aan zowel een verminderde vraag naar zorg, als het
behouden of zelfs verbeteren van de levenskwaliteit (Van Abbema, De Vries, Weening-Dijksterhuis, De Graaf, &
Hobbelen, 2015).
Dit is precies waar de gemeente Hardenberg op in wil zetten. Helaas lukt dit nog niet al te best. De
maatschappelijkwerker die voor de gemeente werkzaam is, heeft daarom de opdracht gekregen om met een team
zorgprofessionals hier een interventie voor op te starten. Nadat de belemmeringen en problemen in kaart zijn gebracht,
is er een hoofddoel met 6 subdoelen samengesteld. Het hoofddoel, gericht op een afname van het aantal 55-plussers
dat in een verzorgings- of verpleeghuis gaan wonen in de gemeente Hardenberg, is het criteria voor het behalen van
de GLI. De subdoelen zijn de maatstaf van succes voor de pilot. Het verhogen van de kwaliteit van leven, het verlagen
van valincidenten, verminderen van eenzaamheid, grotere bekendheid van Wet maatschappelijke ondersteuning
(WMO) -voorzieningen, efficiëntere samenwerking tussen zorgprofessionals en het betrekken en ontlasten van
mantelzorgers en vrijwillers zijn onderwerpen van deze subdoelen.
De ontworpen interventie die aan de hulpvraag van de gemeente Hardenberg tegemoet komt, is een GLI gebaseerd op
peer coaching, gericht op 55-plussers. Hierbij coachen, ondersteunen en motiveren de deelnemers elkaar. Bij deze
GLI is een beweeginterventie gecombineerd met een interventie gericht op een gezond eetpatroon. Ook wordt er
aandacht besteed aan een leefomgeving dat toegankelijk en veilig is. In de wekelijkse bijeenkomsten krijgen de
deelnemers ondersteuning van zorgprofessionals (fysiotherapeut, ergotherapeut, diëtist en maatschappelijk werker).
Iedere week zal een andere zorgprofessional ondersteuning op zijn of haar vakgebied geven. Naast deze bijeenkomst
spreken de deelnemers nog 1 á 2 keer af. Voor deze bijeenkomsten kunnen zij gebruik maken van de gymzaal. Hierbij
herhalen zij de beweeginterventie of doen een andere fysieke activiteit. Ook motiveren ze elkaar om te blijven voldoen
aan de richtlijn Gezonde Voeding 2015. Ter ondersteuning van de GLI worden vrijwilligers en mantelzorgers er bij
betrokken. Daarnaast is het de bedoeling dat de GLI zorgt voor een afname aan de zorglast van mantelzorgers. Om
deel te mogen nemen dienen de deelnemers eerst een goedkeuring (gezondheidsverklaring) van zijn/ haar huisarts te
overleggen.
Om de kwaliteit van de GLI te waarborgen zijn er verschillende maatregelen getroffen. Zo zijn de zorgprofessionals
geregistreerd bij de vakgerelateerde registers en wordt er gewerkt volgens de richtlijnen van de beroepsverenigingen.
Op grond van de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) is een contactpersoon aangesteld voor het melden
van ongewenste gebeurtenissen. Om de communicatie tussen al deze partijen soepel te laten verlopen, is er gekozen
om te werken met Chipsoft HiX. Een softwaresysteem waar zowel de verschillende zorgprofessionals, als de
deelnemers gegevens met elkaar kunnen delen (Chipsoft, z.d.-b). Eens in de 3 maanden zal er een multidisciplinair
overleg (MDO) plaatsvinden om de voortgang te bespreken. Tijdens de GLI zullen verschillende maatregelen worden
genomen om in aanmerking te komen voor erkenning. Buiten het feit dat de erkenning kwaliteit, uitvoerbaarheid en
effectiviteit van de GLI toont, is erkenning vaak een voorwaarde voor subsidie. Ook is dit een eerste stap om de GLI
onder de te verzekeren zorg te laten vallen. Ondanks dat het voor de gemeente mogelijk is om de GLI voor een
langere periode te financieren, zou het wenselijk zijn als er een deel vergoed kan worden vanuit de zorgverzekering
van de deelnemers. Op deze manier blijft er dan financiële ruimte over voor andere interventies (Loket Gezond Leven,
z.d.-b).
Het 2e gedeelte bestaat uit een reflectie op de GLI, en de samenwerking tussen de teamleden tijdens het project. Er
worden sterke- en verbeterpunten met betrekking tot houding, kennis en vaardigheden benoemd. Daarnaast wordt op
het belangrijkste leermoment door middel van het model van Korthagen gereflecteerd (Fahad, 2018). Hieruit kwam
naar voren dat een vaste rolverdeling met duidelijke vooraf gemaakte afspraken een grote meerwaarde heeft. Het had
de miscommunicatie kunnen beperken. Daarnaast zou het bij kunnen dragen aan effectievere en efficiëntere
samenwerking tussen de teamleden. De lering die hieruit getrokken is, is dat efficiënte samenwerking staat of valt met
goede communicatie!
,Inhoudsopgave
Voorwoord ......................................................................................................................................................
1
Samenvatting .................................................................................................................................................. 2
Deel 1: uitwerking van het projectplan ……………………………………………………………………………… 4
Inleiding …....................................................................................................................................................... 4
1. Achtergrond ................................................................................................................................................. 4
1.1 Betrokken partijen ......................................................................................................................... 4
1.2 Wat is de vraag ..…..……………………………………………………………………….................... 4
1.3 Pilot ……………………………………………………………………………………………………….. 5
2. Projectresultaat ………………………………………………………………………………………................... 5
3. Projectactiviteiten gecombineerde leefstijlinterventie “2gether” …….………………………………………… 6
3.1 Omschrijving van de interventie “2gether” ……………………………………………………………. 6
3.2 Werving …………………………………………………………………………………………………… 6
3.3 Materiaal/ locatie ………………………………………………………………………………………… 6
4. Projectgrenzen en randvoorwaarden ………..…………………………………………………………………… 6
5. Tussenresultaat …………...………………………………………………………………………………………... 7
6. Kwaliteitsbewaking ……………….………………………………………………………………………………… 7
7. Projectorganisatie …………………………………………………………………………………………………... 8
8. Planning van de activiteiten ………….……………………………………………………………………………. 8
9. Financiering/ kosten – baten ……................................................................................................................ 8
10. Risicoanalyse …..……………………………………………………………………………………................... 8
Deel 2: Reflectie ………………………………………………………………………………………….................... 9
1. Reflecteren op inhoudelijke keuzes ………….............................................................................................. 9
2. Reflecteren op houding, kennis en vaardigheden ....................................................................................... 9
2.1 Houding ………………………….................................................................................................... 9
2.2 Kennis …………………………………………………………………………...……………………….. 10
2.3 Vaardigheden …………………………………………………………………………….……………… 10
3. Reflectie op het belangrijkste leermoment ………………………………………………………………………. 10
Literatuurlijst …………………………………………………………………………………………………………… 12
Bijlagen …………………………………………………………………………………………………………………. 15
Bijlage 1: 3 ambities vitaal ouder worden …………………………………………….………………….. 15
Bijlage 2: Onderbouwing randvoorwaarden……………………………………...………………...……... 15
Bijlage 3: Kwaliteitscriteria multidisciplinaire Overleg ……………………………………………………. 16
Bijlage 4: Projectorganisatie ……….…………………………………………………………...…………… 17
Bijlage 5: Planning activiteiten ……….……………………………………………………………………… 18
Petra Janssen van Doorn – Examenopdracht module Professionele Paramedische Dienstverlening 1
, Bijlage 6: Kosten – Batenoverzicht …………………………………………………………….…………… 19
Bijlage 7: Risico analyse ………………………………………………………………………...…………… 20
Deel 1: Uitwerking projectplan
Inleiding
De verwachtingen zijn dat de zorguitgaven zich gaan verdubbelen tot €174 miljard in 2040. De uitgaven aan de
ouderenzorg stijgt van alle zorgsectoren het snelst. Zo stijgen de uitgaven aan de zorg voor 65-Plussers van 44% in
2015 naar 59% in 2040 (VTV-2018, 2018). Veranderingen in de zorg zijn nodig om deze toegankelijk en betaalbaar te
houden (Kennisplein Zorg voor Beter, 2015). De tegeltjes wijsheid “Voorkomen is beter dan genezen” kan hier in
zekere zin aan bijdragen. Wanneer iemand niet zorgbehoevend wordt, scheelt dat in zorgkosten. Zo kan een actieve
levensstijl en een gezond eetpatroon bijdragen aan preventie of het positief beïnvloeden (verminderen van de
klachten) van (chronische) aandoeningen. Hierbij te denken aan diabetes 2, hart- en vaatziekten en osteoporose
(Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, 2015; Mytton et al., 2017). Ook draagt het deelnemen aan
beweeginterventies bij aan het voorkomen van valincidenten (Tiedemann, Sherrington, Close, & Lord, 2011, pp. 489-
495). Hierdoor blijven ouderen langer vitaal en kunnen zij langer zelfstandig thuis blijven wonen. Dit draagt bij aan
zowel een verminderde vraag naar zorg als het behouden of zelfs verbeteren van de levenskwaliteit (Van Abbema, De
Vries, Weening-Dijksterhuis, De Graaf, & Hobbelen, 2015). In de nota “Gezondheid breed op de agenda” staan de
landelijke prioriteiten op het gebied van publieke gezondheid beschreven in het lokale gezondheidsbeleid 2020-2024
van gemeenten. Hieruit blijkt dat preventie hoog op de agenda staat (Ministerie Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
2020a). In bijlage 1 zijn deze ambities verder uitgeschreven. Door de gezondheidsraad zijn er richtlijnen opgesteld
waarin duidelijk wordt omschreven hoe een actieve en gezonde levensstijl eruit ziet. Zo staat er in de richtlijn Gezonde
Voeding 2015 een overzichtelijke lijst met aanbevelingen om een gezond eetpatroon te creëren (Ministerie van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport, 2015). In de Beweegrichtlijnen 2017 staat precies beschreven wat gedaan moet
worden om je levensstijl “actief” te mogen noemen. Zo moeten volwassenen en ouderen 150 minuten per week,
verspreid over diverse dagen, matig tot zwaar intensieve inspanning verrichten. Daarnaast 2 maal per week spier- en
botversterkende activiteiten. Voor ouderen zijn hier balansoefeningen aan toegevoegd. Tot slot wordt er geadviseerd
om niet te veel stil te zitten (Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, 2017). In de praktijk blijkt dat er
voldoende mogelijkheden zijn om een actieve en gezonde levensstijl aan te nemen, comform de Beweegrichtlijnen
2017 en de Richtlijn Gezonde voeding 2015. Vaak worden hier ook pogingen tot gedaan. Helaas ontbreekt het meestal
aan intrinsieke motivatie om dit vol te houden. Een leefstijlinterventie dat hierop inspeelt zou een mogelijkheid kunnen
zijn om ouderen een duurzame actieve levensstijl aan te leren (Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
2017; RIVM, 2017). Een leefstijlinterventie gebasseerd op peer coaching speelt hierop in. Hierbij coachen, motiveren
en ondersteunen de deelnemers elkaar, tijdens de interventie. Het samen “doen” geeft een saamhorigheidsgevoel.
Ook speelt de interventie in op hun verantwoordelijkheid. Omdat zij elkaar begeleiden, hebben ze immers invloed op
het gezondheidsproces van de ander. Dit stimuleert de intrinsieke motivatie. De kosten kunnen laag gehouden worden,
doordat er niet altijd een zorgprofessional bij betrokken is. De interventie is duurzaam en kan voor een langere periode
uitgevoerd worden (van de Vijver, Schalkwijk, & Bodegom van, 2017; van de Vijver, Wielens, Slaets, & van Bodegom,
2018, p. 208).
1. Achtergrond
1.1 Betrokken partijen
Opdrachtgever Gemeente Hardenberg, Overijssel. Inwoneraantal: 60.940 (Van Bijsterveld, 2020a)
Opdrachtnemer Maatschappelijk werker die vanuit de gemeente een samenwerkingsverband met
fysiotherapeuten,
ergotherapeuten en diëtisten aangaat.
Doelgroep Ouderen van 55 jaar en ouder die zelfstandig deel kunnen nemen aan de interventie.
Stakeholders Opdrachtgever, opdrachtnemers, doelgroep, Huisartsen, mantelzorgers, vrijwilligers, Loket
Gezond Leven. Eventueel in de toekomst: Nederlandse Zorgautoriteit, Zorginstituut Nederland en
Zorgverzekeraars Nederland.
Notitie: De gegevens die vermeld staan over gemeente Hardenberg berusten zo veel mogelijk op feiten. De
probleemstelling en de beschreven acties die de gemeente daarop neemt, zijn echter fictief.
1.2 Wat is de achtergrond van het project, wat is de vraag?
Gemeente Hardenberg wil dat ouderen zo lang mogelijk veilig, actief en zelfstandig thuis kunnen blijven wonen. Er zijn
enkele programma’s gestart die hierop inspelen. Helaas zijn de resultaten nog niet zo als gewenst. Dit komt ondermeer
doordat:
- Ouderen kunnen niet altijd van de collectieve voorzieningen gebruik maken. Er zijn minder winkels in de nabije
omgeving. Deze zijn vervangen door webshops;
Petra Janssen van Doorn – Examenopdracht module Professionele Paramedische Dienstverlening 2
In het 1e gedeelte van deze examenopdracht wordt er aandacht besteed aan de gecombineerde leefstijlinterventie
(GLI). Zowel inhoudelijk als organisatorisch worden verschillende aspecten van de GLI besproken.
De verwachtingen zijn dat de zorguitgaven zich gaan verdubbelen tot €174 miljard in 2040. De uitgaven aan de
ouderenzorg stijgt van alle zorgsectoren het snelst. Zo stijgen de uitgaven aan de zorg voor 65-Plussers van 44% in
2015 naar 59% in 2040 (VTV-2018, 2018). Veranderingen in de zorg zijn nodig om deze toegankelijk en betaalbaar te
houden (Kennisplein Zorg voor Beter, 2015). Interventies gericht op het aanleren van een gezonde levensstijl kunnen
bijdragen aan preventie of het positief beïnvloeden (verminderen van de klachten) van (chronische) aandoeningen
(Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, 2015; Mytton et al., 2017). Hierdoor blijven ouderen langer vitaal en
kunnen zij langer zelfstandig thuis blijven wonen. Dit draagt bij aan zowel een verminderde vraag naar zorg, als het
behouden of zelfs verbeteren van de levenskwaliteit (Van Abbema, De Vries, Weening-Dijksterhuis, De Graaf, &
Hobbelen, 2015).
Dit is precies waar de gemeente Hardenberg op in wil zetten. Helaas lukt dit nog niet al te best. De
maatschappelijkwerker die voor de gemeente werkzaam is, heeft daarom de opdracht gekregen om met een team
zorgprofessionals hier een interventie voor op te starten. Nadat de belemmeringen en problemen in kaart zijn gebracht,
is er een hoofddoel met 6 subdoelen samengesteld. Het hoofddoel, gericht op een afname van het aantal 55-plussers
dat in een verzorgings- of verpleeghuis gaan wonen in de gemeente Hardenberg, is het criteria voor het behalen van
de GLI. De subdoelen zijn de maatstaf van succes voor de pilot. Het verhogen van de kwaliteit van leven, het verlagen
van valincidenten, verminderen van eenzaamheid, grotere bekendheid van Wet maatschappelijke ondersteuning
(WMO) -voorzieningen, efficiëntere samenwerking tussen zorgprofessionals en het betrekken en ontlasten van
mantelzorgers en vrijwillers zijn onderwerpen van deze subdoelen.
De ontworpen interventie die aan de hulpvraag van de gemeente Hardenberg tegemoet komt, is een GLI gebaseerd op
peer coaching, gericht op 55-plussers. Hierbij coachen, ondersteunen en motiveren de deelnemers elkaar. Bij deze
GLI is een beweeginterventie gecombineerd met een interventie gericht op een gezond eetpatroon. Ook wordt er
aandacht besteed aan een leefomgeving dat toegankelijk en veilig is. In de wekelijkse bijeenkomsten krijgen de
deelnemers ondersteuning van zorgprofessionals (fysiotherapeut, ergotherapeut, diëtist en maatschappelijk werker).
Iedere week zal een andere zorgprofessional ondersteuning op zijn of haar vakgebied geven. Naast deze bijeenkomst
spreken de deelnemers nog 1 á 2 keer af. Voor deze bijeenkomsten kunnen zij gebruik maken van de gymzaal. Hierbij
herhalen zij de beweeginterventie of doen een andere fysieke activiteit. Ook motiveren ze elkaar om te blijven voldoen
aan de richtlijn Gezonde Voeding 2015. Ter ondersteuning van de GLI worden vrijwilligers en mantelzorgers er bij
betrokken. Daarnaast is het de bedoeling dat de GLI zorgt voor een afname aan de zorglast van mantelzorgers. Om
deel te mogen nemen dienen de deelnemers eerst een goedkeuring (gezondheidsverklaring) van zijn/ haar huisarts te
overleggen.
Om de kwaliteit van de GLI te waarborgen zijn er verschillende maatregelen getroffen. Zo zijn de zorgprofessionals
geregistreerd bij de vakgerelateerde registers en wordt er gewerkt volgens de richtlijnen van de beroepsverenigingen.
Op grond van de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) is een contactpersoon aangesteld voor het melden
van ongewenste gebeurtenissen. Om de communicatie tussen al deze partijen soepel te laten verlopen, is er gekozen
om te werken met Chipsoft HiX. Een softwaresysteem waar zowel de verschillende zorgprofessionals, als de
deelnemers gegevens met elkaar kunnen delen (Chipsoft, z.d.-b). Eens in de 3 maanden zal er een multidisciplinair
overleg (MDO) plaatsvinden om de voortgang te bespreken. Tijdens de GLI zullen verschillende maatregelen worden
genomen om in aanmerking te komen voor erkenning. Buiten het feit dat de erkenning kwaliteit, uitvoerbaarheid en
effectiviteit van de GLI toont, is erkenning vaak een voorwaarde voor subsidie. Ook is dit een eerste stap om de GLI
onder de te verzekeren zorg te laten vallen. Ondanks dat het voor de gemeente mogelijk is om de GLI voor een
langere periode te financieren, zou het wenselijk zijn als er een deel vergoed kan worden vanuit de zorgverzekering
van de deelnemers. Op deze manier blijft er dan financiële ruimte over voor andere interventies (Loket Gezond Leven,
z.d.-b).
Het 2e gedeelte bestaat uit een reflectie op de GLI, en de samenwerking tussen de teamleden tijdens het project. Er
worden sterke- en verbeterpunten met betrekking tot houding, kennis en vaardigheden benoemd. Daarnaast wordt op
het belangrijkste leermoment door middel van het model van Korthagen gereflecteerd (Fahad, 2018). Hieruit kwam
naar voren dat een vaste rolverdeling met duidelijke vooraf gemaakte afspraken een grote meerwaarde heeft. Het had
de miscommunicatie kunnen beperken. Daarnaast zou het bij kunnen dragen aan effectievere en efficiëntere
samenwerking tussen de teamleden. De lering die hieruit getrokken is, is dat efficiënte samenwerking staat of valt met
goede communicatie!
,Inhoudsopgave
Voorwoord ......................................................................................................................................................
1
Samenvatting .................................................................................................................................................. 2
Deel 1: uitwerking van het projectplan ……………………………………………………………………………… 4
Inleiding …....................................................................................................................................................... 4
1. Achtergrond ................................................................................................................................................. 4
1.1 Betrokken partijen ......................................................................................................................... 4
1.2 Wat is de vraag ..…..……………………………………………………………………….................... 4
1.3 Pilot ……………………………………………………………………………………………………….. 5
2. Projectresultaat ………………………………………………………………………………………................... 5
3. Projectactiviteiten gecombineerde leefstijlinterventie “2gether” …….………………………………………… 6
3.1 Omschrijving van de interventie “2gether” ……………………………………………………………. 6
3.2 Werving …………………………………………………………………………………………………… 6
3.3 Materiaal/ locatie ………………………………………………………………………………………… 6
4. Projectgrenzen en randvoorwaarden ………..…………………………………………………………………… 6
5. Tussenresultaat …………...………………………………………………………………………………………... 7
6. Kwaliteitsbewaking ……………….………………………………………………………………………………… 7
7. Projectorganisatie …………………………………………………………………………………………………... 8
8. Planning van de activiteiten ………….……………………………………………………………………………. 8
9. Financiering/ kosten – baten ……................................................................................................................ 8
10. Risicoanalyse …..……………………………………………………………………………………................... 8
Deel 2: Reflectie ………………………………………………………………………………………….................... 9
1. Reflecteren op inhoudelijke keuzes ………….............................................................................................. 9
2. Reflecteren op houding, kennis en vaardigheden ....................................................................................... 9
2.1 Houding ………………………….................................................................................................... 9
2.2 Kennis …………………………………………………………………………...……………………….. 10
2.3 Vaardigheden …………………………………………………………………………….……………… 10
3. Reflectie op het belangrijkste leermoment ………………………………………………………………………. 10
Literatuurlijst …………………………………………………………………………………………………………… 12
Bijlagen …………………………………………………………………………………………………………………. 15
Bijlage 1: 3 ambities vitaal ouder worden …………………………………………….………………….. 15
Bijlage 2: Onderbouwing randvoorwaarden……………………………………...………………...……... 15
Bijlage 3: Kwaliteitscriteria multidisciplinaire Overleg ……………………………………………………. 16
Bijlage 4: Projectorganisatie ……….…………………………………………………………...…………… 17
Bijlage 5: Planning activiteiten ……….……………………………………………………………………… 18
Petra Janssen van Doorn – Examenopdracht module Professionele Paramedische Dienstverlening 1
, Bijlage 6: Kosten – Batenoverzicht …………………………………………………………….…………… 19
Bijlage 7: Risico analyse ………………………………………………………………………...…………… 20
Deel 1: Uitwerking projectplan
Inleiding
De verwachtingen zijn dat de zorguitgaven zich gaan verdubbelen tot €174 miljard in 2040. De uitgaven aan de
ouderenzorg stijgt van alle zorgsectoren het snelst. Zo stijgen de uitgaven aan de zorg voor 65-Plussers van 44% in
2015 naar 59% in 2040 (VTV-2018, 2018). Veranderingen in de zorg zijn nodig om deze toegankelijk en betaalbaar te
houden (Kennisplein Zorg voor Beter, 2015). De tegeltjes wijsheid “Voorkomen is beter dan genezen” kan hier in
zekere zin aan bijdragen. Wanneer iemand niet zorgbehoevend wordt, scheelt dat in zorgkosten. Zo kan een actieve
levensstijl en een gezond eetpatroon bijdragen aan preventie of het positief beïnvloeden (verminderen van de
klachten) van (chronische) aandoeningen. Hierbij te denken aan diabetes 2, hart- en vaatziekten en osteoporose
(Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, 2015; Mytton et al., 2017). Ook draagt het deelnemen aan
beweeginterventies bij aan het voorkomen van valincidenten (Tiedemann, Sherrington, Close, & Lord, 2011, pp. 489-
495). Hierdoor blijven ouderen langer vitaal en kunnen zij langer zelfstandig thuis blijven wonen. Dit draagt bij aan
zowel een verminderde vraag naar zorg als het behouden of zelfs verbeteren van de levenskwaliteit (Van Abbema, De
Vries, Weening-Dijksterhuis, De Graaf, & Hobbelen, 2015). In de nota “Gezondheid breed op de agenda” staan de
landelijke prioriteiten op het gebied van publieke gezondheid beschreven in het lokale gezondheidsbeleid 2020-2024
van gemeenten. Hieruit blijkt dat preventie hoog op de agenda staat (Ministerie Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
2020a). In bijlage 1 zijn deze ambities verder uitgeschreven. Door de gezondheidsraad zijn er richtlijnen opgesteld
waarin duidelijk wordt omschreven hoe een actieve en gezonde levensstijl eruit ziet. Zo staat er in de richtlijn Gezonde
Voeding 2015 een overzichtelijke lijst met aanbevelingen om een gezond eetpatroon te creëren (Ministerie van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport, 2015). In de Beweegrichtlijnen 2017 staat precies beschreven wat gedaan moet
worden om je levensstijl “actief” te mogen noemen. Zo moeten volwassenen en ouderen 150 minuten per week,
verspreid over diverse dagen, matig tot zwaar intensieve inspanning verrichten. Daarnaast 2 maal per week spier- en
botversterkende activiteiten. Voor ouderen zijn hier balansoefeningen aan toegevoegd. Tot slot wordt er geadviseerd
om niet te veel stil te zitten (Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, 2017). In de praktijk blijkt dat er
voldoende mogelijkheden zijn om een actieve en gezonde levensstijl aan te nemen, comform de Beweegrichtlijnen
2017 en de Richtlijn Gezonde voeding 2015. Vaak worden hier ook pogingen tot gedaan. Helaas ontbreekt het meestal
aan intrinsieke motivatie om dit vol te houden. Een leefstijlinterventie dat hierop inspeelt zou een mogelijkheid kunnen
zijn om ouderen een duurzame actieve levensstijl aan te leren (Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
2017; RIVM, 2017). Een leefstijlinterventie gebasseerd op peer coaching speelt hierop in. Hierbij coachen, motiveren
en ondersteunen de deelnemers elkaar, tijdens de interventie. Het samen “doen” geeft een saamhorigheidsgevoel.
Ook speelt de interventie in op hun verantwoordelijkheid. Omdat zij elkaar begeleiden, hebben ze immers invloed op
het gezondheidsproces van de ander. Dit stimuleert de intrinsieke motivatie. De kosten kunnen laag gehouden worden,
doordat er niet altijd een zorgprofessional bij betrokken is. De interventie is duurzaam en kan voor een langere periode
uitgevoerd worden (van de Vijver, Schalkwijk, & Bodegom van, 2017; van de Vijver, Wielens, Slaets, & van Bodegom,
2018, p. 208).
1. Achtergrond
1.1 Betrokken partijen
Opdrachtgever Gemeente Hardenberg, Overijssel. Inwoneraantal: 60.940 (Van Bijsterveld, 2020a)
Opdrachtnemer Maatschappelijk werker die vanuit de gemeente een samenwerkingsverband met
fysiotherapeuten,
ergotherapeuten en diëtisten aangaat.
Doelgroep Ouderen van 55 jaar en ouder die zelfstandig deel kunnen nemen aan de interventie.
Stakeholders Opdrachtgever, opdrachtnemers, doelgroep, Huisartsen, mantelzorgers, vrijwilligers, Loket
Gezond Leven. Eventueel in de toekomst: Nederlandse Zorgautoriteit, Zorginstituut Nederland en
Zorgverzekeraars Nederland.
Notitie: De gegevens die vermeld staan over gemeente Hardenberg berusten zo veel mogelijk op feiten. De
probleemstelling en de beschreven acties die de gemeente daarop neemt, zijn echter fictief.
1.2 Wat is de achtergrond van het project, wat is de vraag?
Gemeente Hardenberg wil dat ouderen zo lang mogelijk veilig, actief en zelfstandig thuis kunnen blijven wonen. Er zijn
enkele programma’s gestart die hierop inspelen. Helaas zijn de resultaten nog niet zo als gewenst. Dit komt ondermeer
doordat:
- Ouderen kunnen niet altijd van de collectieve voorzieningen gebruik maken. Er zijn minder winkels in de nabije
omgeving. Deze zijn vervangen door webshops;
Petra Janssen van Doorn – Examenopdracht module Professionele Paramedische Dienstverlening 2
