Hoorcolleges Burgerlijk Procesrecht
Jaar 3 Blok 1
HC 1A Sep 8, 2022
Inleiding BPR
Opbouw dagvaarding →art. 45 en art. 111 lid 2 Rv
"Tanden van het burgerlijk recht"
"Gereedschapskist van de civiele jurist"
Burgerlijk procesrecht is het 'sluitstuk' van het burgerlijk recht
Burgerlijk recht valt uiteen in:
1. Vermogensrecht
- Kern: recht hebben vs. recht krijgen
- Rechter: taak als geschilbeslechter
- Eigenlijke rechtspraak (betreffende een geschil) = twee mensen twisten met
elkaar en de rechter geeft een oplossing.
- Bemoeienis tussen partijen door derde: rechter of alternatief (zoals arbitrage)
2. Personen- en familierecht
- Kern: rechtspositie van natuurlijke personen
- Rechter: ordenende taak
- Oneigenlijke rechtspraak
- Bemoeienis door derde: altijd rechter
Het bewijs is het belangrijkste onderdeel van het burgerlijk procesrecht
Bronnen van burgerlijk procesrecht
1. Nationaal
- Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv)
- Wet op de Rechterlijke Organisatie (RO)
- Burgerlijk Wetboek (BW), met name boek 3 titel 11
- Andere wetten in formele zin (o.a. ATW, Gw)
- Rechtersregelingen
2. Internationaal
- Verdragen (o.a. EVRM, BUPO)
- Europese Verordeningen (Brussel I bis-Vo en Betekenings-Vo II)
Rechtsingang: dagvaarding en verzoekschrift
- Cassatie: procesinleiding (KEI-Rv) (zie 1.4.2 Compendium)
Degene die iets wil is de eiser/verzoeker, degene waar je iets van moet is de
gedaagde/gedagvaarde
Dagvaarding →tweede titel eerste boek (bij vermogensrecht)
,Verzoekschrift →derde titel eerste boek (bij personen- en familierecht)
Pas in een titel 3-procedure NOOIT een regel toe uit een titel 2-procedure!!!! Tenzij de wet het
zegt of als het uit rechtspraak volgt
Als het om vermogensrecht gaat is het vaak een dagvaardingszaak. Is het personen- en
familierecht, dan is het vaak een verzoekschriftprocedure. Dit gaat niet altijd op.
Art. 78 Rv →titel 2 is van toepassing op alle zaken waarop NIET titel 3 van toepassing is. Het is
dus een dagvaardingsprocedure als het geen verzoekschriftprocedure is.
Art. 261 lid 2 Rv →iets is een verzoekschriftprocedure als het "uit de wet voortvloeit", anders
dagvaardingsprocedure.
Op vordering van, kan worden gevorderd →dagvaardingsprocedure
Kan worden verzocht, verzoeken →verzoekschriftprocedure
Verkeerd gekozen ingang? Art. 69 Rv
Verschillen tussen beide procedures (o.a.)
- Procesinleidend stuk (dagvaarding/verzoekschrift)
- Relatief bevoegde rechter
- Procesverloop
- Uitspraak (vonnis/beschikking)
Hoofdrolspelers
- Procespartijen
- Rechter(s) / gerecht(en)
- Rechtshulpverleners (advocaten, gemachtigden)
- Deurwaarder
- Griffier
Soorten gerechten (art. 2 RO)
1. Rechtbanken (11)
- Civielrechtelijke afdoening in 2 afdelingen: civiele kamer en kamer voor
kantonzaken
- Civiele kamer grote belangen en alleen met advocaat, kantonkamer meestal
kleinere zaken en procederen kan in persoon
2. Gerechtshoven (4)
3. Hoge Raad (1)
- HR heeft naast een controlerende functie ook een rechtsvormende functie
Beginselen van burgerlijk procesrecht
Volgens art. 6 EVRM
- Recht op toegang tot de rechter
- Onpartijdig en onafhankelijk gerecht
, - Recht op eerlijke behandeling
- Behandeling en uitspraak in het openbaar
- Uitspraak binnen redelijke termijn
Recht op toegang tot de rechter
Als ik een probleem heb moet de overheid faciliteren dat ik naar een rechter kan. Dit wordt wel
een beetje afgeremd door griffierecht en verplichte procesvertegenwoordiging.
Onpartijdig en onafhankelijk gerecht
Wat moet je doen als je denkt dat een rechter niet onpartijdig/onafhankelijk is? Als de rechter
het zelf al ziet maakt hij gebruik van zijn verschoningsrecht. Als hij het niet ziet kun je de rechter
wraken.
Recht op eerlijke behandeling
Art. 19 Rv →hoor en wederhoor
Proces is eerlijk als de rechter zijn uitspraak motiveert
Behandeling en uitspraak in het openbaar
Verantwoording naar de maatschappij
Art. 121 Gw, 4 en 5 RO, 27-29 Rv
Pleidooi en vonnis allemaal openbaar
Redelijke termijn
Meestal duurt een procedure 9-12 maanden
‘Remedie’ bij overschrijding: vordering tot vergoeding van immateriële schade (o.g.v. OD) tegen
de Staat. (zie HR Eisers/Gemeente de Bilt)
HC 1B Sep 9, 2022
Rechtsmacht
Is de Nederlandse rechter bevoegd? Die vraag moet je je stellen als de eiser of de gedaagde
niet in Nederland woont, dus een casus met een internationale dimensie.
Stel jezelf de vraag: waar woont diegene die niet in NL woont?
Art. 1 Rv
Als je een vraag van rechtsmacht wil oplossen bij internationale dimensie moet je kijken wat de
woonplaats is van diegene.
- Iemands woonplaats kan in de volgende territoria zijn:
1. Europese Unie
2. Buiten de EU (Noorwegen/Zwitserland/Ijsland of elders)
Bijv. een verdrag/verordening is namelijk alleen van toepassing als diegene in een land woont
waar dit verdrag/de verordening ook geldt. In Noorwegen/Zwitserland/Ijsland geldt het EVEX.
Woonplaats = EU-land
, Relevante regeling
- Brussel I bis-Verordening (burgerlijke en handelszaken)
- PM: Brussel II ter-Verordening (huwelijkszaken)
Uitleg regelingen?
- Hof van Justitie Europese Unie (HvJ EG), via zgn. prejudiciële vragen
Opbouw Brussel I bis
1. Werkingssfeer of materieel toepassingsgebied (art. 1)
2. Hoofdregel internationale bevoegdheid (art. 4)
3. Alternatieve fora (art. 7 en 8)
4. Exclusieve fora (art. 24)
5. Forumkeuze (art. 25)
Behandeling van zo'n vraag met internationale dimensie:
1. Is het internationaal?
2. Waar woont diegene?
3. Welke regeling is van toepassing?
4. Wat is de hoofdregel van de bevoegdheid volgens die regeling? (Art. 4 Brussel-I-Bis)
a. Hoofdregel is woonplaats gedaagde, tenzij..
5. Uitzonderingen: art. 7 en 8, art. 24
6. Nederlandse rechter bevoegd? Absolute en relatieve competentie
Alternatieve fora
HvJEG 7 maart 1995 (Fiona/Shevill) - uitleg van de vraag "waar heeft het zich voorgedaan?"
Fysieke schade → de plek waar het is gebeurd
Mentale schade →kun je bijvoorbeeld pas voelen als je weer thuis bent in een ander land dan
waar het feit heeft plaatsgevonden
Bevoegdheid?
- Art. 7 lid 2 Brussel-I-bis
- Locus delicti (soms een meervoudige locus)
- Locus actus (Handlungsort) →de plaats waar bijv. de opmerking is gemaakt,
waar het is gebeurd
- Locus damni (Erfolgsort) →de plaats waar de nadelige gevolgen worden gevoeld
Woonplaats buiten EU?
a. Zwitserland, Noorwegen, Ijsland?
i. EVEX II-verdrag (Parallelverdrag)
ii. Uitleg Parallelverdrag?
b. Elders
i. Art. 1 e.v. Rv
ii. Uitleg Rv?
Indien Nederlandse rechter bevoegd, absolute en relatieve competentie
Nationale bevoegdheid
Jaar 3 Blok 1
HC 1A Sep 8, 2022
Inleiding BPR
Opbouw dagvaarding →art. 45 en art. 111 lid 2 Rv
"Tanden van het burgerlijk recht"
"Gereedschapskist van de civiele jurist"
Burgerlijk procesrecht is het 'sluitstuk' van het burgerlijk recht
Burgerlijk recht valt uiteen in:
1. Vermogensrecht
- Kern: recht hebben vs. recht krijgen
- Rechter: taak als geschilbeslechter
- Eigenlijke rechtspraak (betreffende een geschil) = twee mensen twisten met
elkaar en de rechter geeft een oplossing.
- Bemoeienis tussen partijen door derde: rechter of alternatief (zoals arbitrage)
2. Personen- en familierecht
- Kern: rechtspositie van natuurlijke personen
- Rechter: ordenende taak
- Oneigenlijke rechtspraak
- Bemoeienis door derde: altijd rechter
Het bewijs is het belangrijkste onderdeel van het burgerlijk procesrecht
Bronnen van burgerlijk procesrecht
1. Nationaal
- Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv)
- Wet op de Rechterlijke Organisatie (RO)
- Burgerlijk Wetboek (BW), met name boek 3 titel 11
- Andere wetten in formele zin (o.a. ATW, Gw)
- Rechtersregelingen
2. Internationaal
- Verdragen (o.a. EVRM, BUPO)
- Europese Verordeningen (Brussel I bis-Vo en Betekenings-Vo II)
Rechtsingang: dagvaarding en verzoekschrift
- Cassatie: procesinleiding (KEI-Rv) (zie 1.4.2 Compendium)
Degene die iets wil is de eiser/verzoeker, degene waar je iets van moet is de
gedaagde/gedagvaarde
Dagvaarding →tweede titel eerste boek (bij vermogensrecht)
,Verzoekschrift →derde titel eerste boek (bij personen- en familierecht)
Pas in een titel 3-procedure NOOIT een regel toe uit een titel 2-procedure!!!! Tenzij de wet het
zegt of als het uit rechtspraak volgt
Als het om vermogensrecht gaat is het vaak een dagvaardingszaak. Is het personen- en
familierecht, dan is het vaak een verzoekschriftprocedure. Dit gaat niet altijd op.
Art. 78 Rv →titel 2 is van toepassing op alle zaken waarop NIET titel 3 van toepassing is. Het is
dus een dagvaardingsprocedure als het geen verzoekschriftprocedure is.
Art. 261 lid 2 Rv →iets is een verzoekschriftprocedure als het "uit de wet voortvloeit", anders
dagvaardingsprocedure.
Op vordering van, kan worden gevorderd →dagvaardingsprocedure
Kan worden verzocht, verzoeken →verzoekschriftprocedure
Verkeerd gekozen ingang? Art. 69 Rv
Verschillen tussen beide procedures (o.a.)
- Procesinleidend stuk (dagvaarding/verzoekschrift)
- Relatief bevoegde rechter
- Procesverloop
- Uitspraak (vonnis/beschikking)
Hoofdrolspelers
- Procespartijen
- Rechter(s) / gerecht(en)
- Rechtshulpverleners (advocaten, gemachtigden)
- Deurwaarder
- Griffier
Soorten gerechten (art. 2 RO)
1. Rechtbanken (11)
- Civielrechtelijke afdoening in 2 afdelingen: civiele kamer en kamer voor
kantonzaken
- Civiele kamer grote belangen en alleen met advocaat, kantonkamer meestal
kleinere zaken en procederen kan in persoon
2. Gerechtshoven (4)
3. Hoge Raad (1)
- HR heeft naast een controlerende functie ook een rechtsvormende functie
Beginselen van burgerlijk procesrecht
Volgens art. 6 EVRM
- Recht op toegang tot de rechter
- Onpartijdig en onafhankelijk gerecht
, - Recht op eerlijke behandeling
- Behandeling en uitspraak in het openbaar
- Uitspraak binnen redelijke termijn
Recht op toegang tot de rechter
Als ik een probleem heb moet de overheid faciliteren dat ik naar een rechter kan. Dit wordt wel
een beetje afgeremd door griffierecht en verplichte procesvertegenwoordiging.
Onpartijdig en onafhankelijk gerecht
Wat moet je doen als je denkt dat een rechter niet onpartijdig/onafhankelijk is? Als de rechter
het zelf al ziet maakt hij gebruik van zijn verschoningsrecht. Als hij het niet ziet kun je de rechter
wraken.
Recht op eerlijke behandeling
Art. 19 Rv →hoor en wederhoor
Proces is eerlijk als de rechter zijn uitspraak motiveert
Behandeling en uitspraak in het openbaar
Verantwoording naar de maatschappij
Art. 121 Gw, 4 en 5 RO, 27-29 Rv
Pleidooi en vonnis allemaal openbaar
Redelijke termijn
Meestal duurt een procedure 9-12 maanden
‘Remedie’ bij overschrijding: vordering tot vergoeding van immateriële schade (o.g.v. OD) tegen
de Staat. (zie HR Eisers/Gemeente de Bilt)
HC 1B Sep 9, 2022
Rechtsmacht
Is de Nederlandse rechter bevoegd? Die vraag moet je je stellen als de eiser of de gedaagde
niet in Nederland woont, dus een casus met een internationale dimensie.
Stel jezelf de vraag: waar woont diegene die niet in NL woont?
Art. 1 Rv
Als je een vraag van rechtsmacht wil oplossen bij internationale dimensie moet je kijken wat de
woonplaats is van diegene.
- Iemands woonplaats kan in de volgende territoria zijn:
1. Europese Unie
2. Buiten de EU (Noorwegen/Zwitserland/Ijsland of elders)
Bijv. een verdrag/verordening is namelijk alleen van toepassing als diegene in een land woont
waar dit verdrag/de verordening ook geldt. In Noorwegen/Zwitserland/Ijsland geldt het EVEX.
Woonplaats = EU-land
, Relevante regeling
- Brussel I bis-Verordening (burgerlijke en handelszaken)
- PM: Brussel II ter-Verordening (huwelijkszaken)
Uitleg regelingen?
- Hof van Justitie Europese Unie (HvJ EG), via zgn. prejudiciële vragen
Opbouw Brussel I bis
1. Werkingssfeer of materieel toepassingsgebied (art. 1)
2. Hoofdregel internationale bevoegdheid (art. 4)
3. Alternatieve fora (art. 7 en 8)
4. Exclusieve fora (art. 24)
5. Forumkeuze (art. 25)
Behandeling van zo'n vraag met internationale dimensie:
1. Is het internationaal?
2. Waar woont diegene?
3. Welke regeling is van toepassing?
4. Wat is de hoofdregel van de bevoegdheid volgens die regeling? (Art. 4 Brussel-I-Bis)
a. Hoofdregel is woonplaats gedaagde, tenzij..
5. Uitzonderingen: art. 7 en 8, art. 24
6. Nederlandse rechter bevoegd? Absolute en relatieve competentie
Alternatieve fora
HvJEG 7 maart 1995 (Fiona/Shevill) - uitleg van de vraag "waar heeft het zich voorgedaan?"
Fysieke schade → de plek waar het is gebeurd
Mentale schade →kun je bijvoorbeeld pas voelen als je weer thuis bent in een ander land dan
waar het feit heeft plaatsgevonden
Bevoegdheid?
- Art. 7 lid 2 Brussel-I-bis
- Locus delicti (soms een meervoudige locus)
- Locus actus (Handlungsort) →de plaats waar bijv. de opmerking is gemaakt,
waar het is gebeurd
- Locus damni (Erfolgsort) →de plaats waar de nadelige gevolgen worden gevoeld
Woonplaats buiten EU?
a. Zwitserland, Noorwegen, Ijsland?
i. EVEX II-verdrag (Parallelverdrag)
ii. Uitleg Parallelverdrag?
b. Elders
i. Art. 1 e.v. Rv
ii. Uitleg Rv?
Indien Nederlandse rechter bevoegd, absolute en relatieve competentie
Nationale bevoegdheid
