Aardrijkskunde Systeem aarde
H3 Landschappen en hun gebruiker
3.1 Natuurlijke landschappen op aard
Geofactoren zijn factoren die bepalen hoe de aarde eruit ziet, gebruik je voor beschrijving
ecosysteem; (gesteente, reliëf (lithosfeer), klimaat, lucht (atmosfeer), bodem, water (hydrosfeer),
vegetatie, mens, dier (biosfeer) en tijd.
Er zijn zes landschapzones (dat is iets anders dan klimaatzones). De eerste vijf zijn gebaseerd op
temperatuur, de laatste op neerslag
1. Tropische zon
Ligging: dichtbij/rond evenaar
Klimaat: Af (oerwoud) Aw (savanne
Vegetatie/plantengroei: tropisch regenwoud (oerwoud
Bodem: tropische bodem: latasol, heel onvruchtbaar omdat het zoveel regent dat alle goede
mineralen worden weggespoeld. Veel bacteriewerking door hoge temperatuur en veel neerslag;
weinig humusvorming. Rode kleur door ijzer/aluminium, is gaan roesten door tropen regen
2. Subtropische zon
Ligging: Middellandse zeegebie
Klimaat: Cs, subtropisch zeeklimaa
Vegetatie/plantengroei: mediterrane vegetatie - licht tropisch woud, zomergroente loofwoude
Bodem: iets vruchtbaarder dan tropische zone, minder uitspoeling en roodgele kleu
3. Gematigde zon
Ligging: groot deel van Noord-Amerika, Rusland en Europ
Klimaat: C zeeklimaat, en D landklimaat in Ruslan
Vegetatie/plantengroei: Zomergroene loofwouden (gematigde winters) of gemengde wouden
(strengere winters
Bodem: bruine bosbodem, vruchtbaarder, meer humus (door bladeren) en minder uitspoeling dan
podzo
4. Boreale zon
Ligging: tussen gematigde en polaire zon
Klimaat: E klimaat of een heel koud D klimaa
Vegetatie/plantengroei: naaldbomen/dennenbossen -> taig
Bodem: onvruchtbaar door zure naalden = podzolbodem (grijze laag
5. Polaire zon
Ligging: bij de Pole
Klimaat: ET toendra klimaa
Vegetatie/plantengroei: toendra of niks-> ij
Bodem: altijd bevroren: permafros
6. (Semi)aride zone (droge zone
Ligging: kan ik elke klimaatzon
Klimaat: BW (woestijn) BS (steppe
Vegetatie/plantengroei: woestijn/stepp
Bodem:
- Steppe: veel en lang gras, dikke laag humus, zwarte aarde, vruchtbaa
- Woestijn: niet vruchtbaar, weinig spoeling en humus, zoute bodem, opstijging van water in de
bodem door hitte
l
e
e
e
e
)
e
n
t
e
)
d
t
)
)
t
.
e
)
e
e
s
s
t
d
)
a
a
)
r
r
.
n
H3 Landschappen en hun gebruiker
3.1 Natuurlijke landschappen op aard
Geofactoren zijn factoren die bepalen hoe de aarde eruit ziet, gebruik je voor beschrijving
ecosysteem; (gesteente, reliëf (lithosfeer), klimaat, lucht (atmosfeer), bodem, water (hydrosfeer),
vegetatie, mens, dier (biosfeer) en tijd.
Er zijn zes landschapzones (dat is iets anders dan klimaatzones). De eerste vijf zijn gebaseerd op
temperatuur, de laatste op neerslag
1. Tropische zon
Ligging: dichtbij/rond evenaar
Klimaat: Af (oerwoud) Aw (savanne
Vegetatie/plantengroei: tropisch regenwoud (oerwoud
Bodem: tropische bodem: latasol, heel onvruchtbaar omdat het zoveel regent dat alle goede
mineralen worden weggespoeld. Veel bacteriewerking door hoge temperatuur en veel neerslag;
weinig humusvorming. Rode kleur door ijzer/aluminium, is gaan roesten door tropen regen
2. Subtropische zon
Ligging: Middellandse zeegebie
Klimaat: Cs, subtropisch zeeklimaa
Vegetatie/plantengroei: mediterrane vegetatie - licht tropisch woud, zomergroente loofwoude
Bodem: iets vruchtbaarder dan tropische zone, minder uitspoeling en roodgele kleu
3. Gematigde zon
Ligging: groot deel van Noord-Amerika, Rusland en Europ
Klimaat: C zeeklimaat, en D landklimaat in Ruslan
Vegetatie/plantengroei: Zomergroene loofwouden (gematigde winters) of gemengde wouden
(strengere winters
Bodem: bruine bosbodem, vruchtbaarder, meer humus (door bladeren) en minder uitspoeling dan
podzo
4. Boreale zon
Ligging: tussen gematigde en polaire zon
Klimaat: E klimaat of een heel koud D klimaa
Vegetatie/plantengroei: naaldbomen/dennenbossen -> taig
Bodem: onvruchtbaar door zure naalden = podzolbodem (grijze laag
5. Polaire zon
Ligging: bij de Pole
Klimaat: ET toendra klimaa
Vegetatie/plantengroei: toendra of niks-> ij
Bodem: altijd bevroren: permafros
6. (Semi)aride zone (droge zone
Ligging: kan ik elke klimaatzon
Klimaat: BW (woestijn) BS (steppe
Vegetatie/plantengroei: woestijn/stepp
Bodem:
- Steppe: veel en lang gras, dikke laag humus, zwarte aarde, vruchtbaa
- Woestijn: niet vruchtbaar, weinig spoeling en humus, zoute bodem, opstijging van water in de
bodem door hitte
l
e
e
e
e
)
e
n
t
e
)
d
t
)
)
t
.
e
)
e
e
s
s
t
d
)
a
a
)
r
r
.
n
