Aardrijkskunde – BuiteNLand
Hoofdstuk 1 - Globalisering
1.1 Krimpende wereld
Globalisering = Het proces waarbij de verwevenheid tussen gebieden en samenlevingen op aarde
toeneemt. Dit proces wordt ook wel mondialisering genoemd.
Globalisering kan worden veroorzaakt door twee mogelijkheden:
Transport
Communicatietechnologie (ICT)
Dimensie Mogelijke ontwikkeling
Economisch Vorming van een wereldmarkt, producten
komen overal vandaan
Sociaal Vorming van een wereldgemeenschap waarin
de migratie toeneemt en mensen via sociale
media meer met elkaar in contact staan
Politiek Vorming van een wereldstaat waarbij
internationale organisaties meer invloed krijgen
Cultureel Vorming van een wereldcultuur met
verwestering en het ontstaan van
mengculturen
De wereld wordt een global village door de toenemende vervlechting van gebieden. Het gevolg
daarvan is dat de relatieve afstand tussen gebieden afneemt als gevolg van de snelle daling van de
reis- en vervoerstijden en kosten daarvoor.
Tijd-ruimtecompressie = Proces waarbij de relatieve afstand tussen plaatsen daalt, vooral als gevolg
van de moderne transport- en informatietechnologie.
Drie processen spelen daarbij een rol:
Ligging verandert.
De absolute ligging kan niet veranderen, maar de relatieve ligging wel.
Absolute ligging = De unieke ligging van een plaats in het graadnet.
Relatieve ligging = De ligging van een plaats of gebied ten opzichte van andere plaatsen en
gebieden vooral gelet op bereikbaarheid.
In een korte tijd kan een gebied in verval raken of juist opbloeien:
De positie van een gebied ten opzichte van belangrijke economische centra.
De ligging ten opzichte van een belangrijke vervoeras. Voor bedrijven is het
belangrijk dat ze hun producten snel over een groot gebied kunnen distribueren.
Mainport = Intercontinentaal knooppunt in een transportnetwerk. Denk hierbij aan
belangrijke zee- en luchthavens.
Afstand krimpt.
Informatie, geldstromen en ideeën gaan in een flits over de wereld, maar dat geldt niet
voor goederenstromen. Het vervoer wordt goedkoper en de relatieve afstand daalt.
Relatieve afstand = De afstand uitgedrukt in tijd, geld en moeite die het kost om deze te
overbruggen.
Afstandsverval = Het verschijnsel dat de interactie tussen gebieden afneemt naarmate de
afstand toeneemt.
Een remmende factor zijn de vervoerskosten en de absolute afstand.
Absolute afstand = De afstand hemelsbreed uitgedrukt in kilometers.
Grenzen vervagen.
Staatsgrenzen met een strenge grenscontrole gaan slecht samen met globalisering, maar
dat geldt ook voor de uitwisseling van informatie, ideeën, cultuur, normen en waarden.
Hoofdstuk 1 - Globalisering
1.1 Krimpende wereld
Globalisering = Het proces waarbij de verwevenheid tussen gebieden en samenlevingen op aarde
toeneemt. Dit proces wordt ook wel mondialisering genoemd.
Globalisering kan worden veroorzaakt door twee mogelijkheden:
Transport
Communicatietechnologie (ICT)
Dimensie Mogelijke ontwikkeling
Economisch Vorming van een wereldmarkt, producten
komen overal vandaan
Sociaal Vorming van een wereldgemeenschap waarin
de migratie toeneemt en mensen via sociale
media meer met elkaar in contact staan
Politiek Vorming van een wereldstaat waarbij
internationale organisaties meer invloed krijgen
Cultureel Vorming van een wereldcultuur met
verwestering en het ontstaan van
mengculturen
De wereld wordt een global village door de toenemende vervlechting van gebieden. Het gevolg
daarvan is dat de relatieve afstand tussen gebieden afneemt als gevolg van de snelle daling van de
reis- en vervoerstijden en kosten daarvoor.
Tijd-ruimtecompressie = Proces waarbij de relatieve afstand tussen plaatsen daalt, vooral als gevolg
van de moderne transport- en informatietechnologie.
Drie processen spelen daarbij een rol:
Ligging verandert.
De absolute ligging kan niet veranderen, maar de relatieve ligging wel.
Absolute ligging = De unieke ligging van een plaats in het graadnet.
Relatieve ligging = De ligging van een plaats of gebied ten opzichte van andere plaatsen en
gebieden vooral gelet op bereikbaarheid.
In een korte tijd kan een gebied in verval raken of juist opbloeien:
De positie van een gebied ten opzichte van belangrijke economische centra.
De ligging ten opzichte van een belangrijke vervoeras. Voor bedrijven is het
belangrijk dat ze hun producten snel over een groot gebied kunnen distribueren.
Mainport = Intercontinentaal knooppunt in een transportnetwerk. Denk hierbij aan
belangrijke zee- en luchthavens.
Afstand krimpt.
Informatie, geldstromen en ideeën gaan in een flits over de wereld, maar dat geldt niet
voor goederenstromen. Het vervoer wordt goedkoper en de relatieve afstand daalt.
Relatieve afstand = De afstand uitgedrukt in tijd, geld en moeite die het kost om deze te
overbruggen.
Afstandsverval = Het verschijnsel dat de interactie tussen gebieden afneemt naarmate de
afstand toeneemt.
Een remmende factor zijn de vervoerskosten en de absolute afstand.
Absolute afstand = De afstand hemelsbreed uitgedrukt in kilometers.
Grenzen vervagen.
Staatsgrenzen met een strenge grenscontrole gaan slecht samen met globalisering, maar
dat geldt ook voor de uitwisseling van informatie, ideeën, cultuur, normen en waarden.
