Hoofdstuk 5 - Macht in weinig handen
1. Inleiding: over de studie van elites
1.3. België is een elitair politiek systeem
België =
Neo-corporatistische (H4)
Particratische (H7)
Federale (H8)
Pacificatiedemocratie (H11)
Machtsconcentratie in weinig handen
2. Elite: oorsprong, beschrijving en criteria
Vandaag worden elites weer meer bestudeerd
2.2. Beschrijving
Elite:
- negatieve connotatie (suggereert ongelijkheid, zelf soort superioriteit)
- =courant begrip
- Diegenen die het best presteren of het meest bedreven zijn
(bv.eliterenners,…)
Relatie tussen elite en niet-elite is van belang (elite kan land niet alln besturen
Definitie:
2.3. Criteria
Elite hier: groep mensen met gemeenschappelijke kenmerken, die macht
uitoefenen op anderen
De drie (vier) C’s
JAMES MEISEL
1. Group Consciuousness: leden zien zichzelf als groep met eigen
identiteit en belangen
2. Coherence: vertonen een zekere samenhang
3. Conspiracy: wil tot gemeenschappelijk handelen
4. Continuity: Elite zekere continuïteit kennen
, 2.4. Veel onderzoek over elites, minder theorie
ROBERT PUTNAM
BEST & HIGLEY: -actueel overzicht vd literatuur over elites
Nieuwe inzichten -> leert dat de werkelijkheid van elites complexer is dan
die oude modellen
Elite-theorie: twee versies:
1. Neo-elitisme: benadrukt de autonome werking, eigenbelang van elites
en de beperkingen die hun machtsconcentratie hebben op de
mogelijkheden van andere actoren
2. Demo-elitisme: benadrukt het belang van allianties en wederkerigheid
tussen elites en niet-elites, het simultaan voorkomen van bottom-up
en top-downstromen en het belang van elites als bewakers vd
democratische instellingen
3. Wie heerst? Iedereen, velen of sommigen?
3.2. Het pluralisme
Één vd meest invloedrijke scholen, invalshoeken of denkwijzen
in de politicologie
Normatieve(diversitieit is goed) & beschrijvende(theorie over de
spreiding vd macht) ambitie
Traditionele pluralisme: macht=wijd en gelijk verspreid
Nieuwe pluralisme: erkent imperfecties vd machtsspreiding
Overheid->arbiter: groepen hebben gelijke kansen en de staat
heeft geen voorkeur
MANCUR OLSON->niet alle belangen een gelijke plaats aan de
onderhandelingstafel
3.2.1 EEN ANTITHEORIE?
-> kritische reactie op en weerlegging van het elitisme
Macht is ongelijk verdeeld maar tevens verspreid
Verspreiding wenselijk
Maatschappelijke differentiatie en specialisatie
Pluralisme: alle belangengroepen evenveel macht hebben, dat er gelijke
toegang is tot en invloed op de politieke besluitvorming, dat er in de politiek
naar een democratische balans wordt gezocht en dat de overheid drm
vermijdt om een al te nauwe samenwerking met enkele belangenroepen te
hebben
Politieke invloed->groepen organiseren tot belangenorganisaties
Elitisten -> maatschappij één grote piramide
Pluralisten-> maatschappij reeks van kleinere piramides
1. Inleiding: over de studie van elites
1.3. België is een elitair politiek systeem
België =
Neo-corporatistische (H4)
Particratische (H7)
Federale (H8)
Pacificatiedemocratie (H11)
Machtsconcentratie in weinig handen
2. Elite: oorsprong, beschrijving en criteria
Vandaag worden elites weer meer bestudeerd
2.2. Beschrijving
Elite:
- negatieve connotatie (suggereert ongelijkheid, zelf soort superioriteit)
- =courant begrip
- Diegenen die het best presteren of het meest bedreven zijn
(bv.eliterenners,…)
Relatie tussen elite en niet-elite is van belang (elite kan land niet alln besturen
Definitie:
2.3. Criteria
Elite hier: groep mensen met gemeenschappelijke kenmerken, die macht
uitoefenen op anderen
De drie (vier) C’s
JAMES MEISEL
1. Group Consciuousness: leden zien zichzelf als groep met eigen
identiteit en belangen
2. Coherence: vertonen een zekere samenhang
3. Conspiracy: wil tot gemeenschappelijk handelen
4. Continuity: Elite zekere continuïteit kennen
, 2.4. Veel onderzoek over elites, minder theorie
ROBERT PUTNAM
BEST & HIGLEY: -actueel overzicht vd literatuur over elites
Nieuwe inzichten -> leert dat de werkelijkheid van elites complexer is dan
die oude modellen
Elite-theorie: twee versies:
1. Neo-elitisme: benadrukt de autonome werking, eigenbelang van elites
en de beperkingen die hun machtsconcentratie hebben op de
mogelijkheden van andere actoren
2. Demo-elitisme: benadrukt het belang van allianties en wederkerigheid
tussen elites en niet-elites, het simultaan voorkomen van bottom-up
en top-downstromen en het belang van elites als bewakers vd
democratische instellingen
3. Wie heerst? Iedereen, velen of sommigen?
3.2. Het pluralisme
Één vd meest invloedrijke scholen, invalshoeken of denkwijzen
in de politicologie
Normatieve(diversitieit is goed) & beschrijvende(theorie over de
spreiding vd macht) ambitie
Traditionele pluralisme: macht=wijd en gelijk verspreid
Nieuwe pluralisme: erkent imperfecties vd machtsspreiding
Overheid->arbiter: groepen hebben gelijke kansen en de staat
heeft geen voorkeur
MANCUR OLSON->niet alle belangen een gelijke plaats aan de
onderhandelingstafel
3.2.1 EEN ANTITHEORIE?
-> kritische reactie op en weerlegging van het elitisme
Macht is ongelijk verdeeld maar tevens verspreid
Verspreiding wenselijk
Maatschappelijke differentiatie en specialisatie
Pluralisme: alle belangengroepen evenveel macht hebben, dat er gelijke
toegang is tot en invloed op de politieke besluitvorming, dat er in de politiek
naar een democratische balans wordt gezocht en dat de overheid drm
vermijdt om een al te nauwe samenwerking met enkele belangenroepen te
hebben
Politieke invloed->groepen organiseren tot belangenorganisaties
Elitisten -> maatschappij één grote piramide
Pluralisten-> maatschappij reeks van kleinere piramides
