Gedrag in organisaties
Hoofdstuk 1
Gedrag in organisatie à GIO
• Bestudeert de invloed die individuele factoren, groepsprocessen en
organisatiestructuren hebben op menselijk gedrag in organisaties
• GIO is een toegepaste wetenschap
Ø Belangrijkste doel:
- Effectiviteit van organisaties verbeteren
Vier managementactiviteiten
• Traditioneel management
- Besluiten nemen, planning maken en controle uitoefenen
• Communicatie
- Informatie uitwisselen en papierhandel afwerken
• Humanresourcemanagement (HRM)
- Motiveren, belonen en corrigeren
• Netwerken
- Borrels, spelletjes en contacten onderhouden
Ø Managers die snel promotie maken: netwerken > HRM
Ø Kwantitatief en kwalitatief goed functionerende managers: communicatie >
netwerken
Systematisch onderzoek
• Gedrag is over het algemeen voorspelbaar
• Met systematisch onderzoek proberen we de nauwkeurigheid van onze
voorspellingen te verbeteren
• Systematisch onderzoek bestaat uit:
- Het onderzoeken van verbanden tussen verschijnselen
- Het onderscheiden van oorzaken en gevolgen
- Conclusies baseren op wetenschappelijk bewijs
Evidence-based management (EBM)
• EBM maakt gebruik van de uitkomsten van systematische onderzoek door
beslissingen te baseren op de meest recente wetenschappelijke bewijzen
Big data
• Uitgebreide statische compilaties en analyses
Ø Het gebruik van big data werd pas mogelijk toen computers geavanceerd genoeg
waren om grote hoeveelheden informatie op te slaan en te manipuleren
,Gevolgen big data
• Je kunt managementaannamen corrigeren en de prestaties verbeteren
• Het wordt steeds meer gebruikt om effectieve besluiten te nemen
• Het wordt steeds meer gebruikt om veranderingen in organisaties in goede banen te
leiden
Kennisbronnen
• Intuïtieve kennis en wetenschappelijke kennis
Fundamentele gedragswetenschappen
• GIO is een toegepaste gedragswetenschap en dus gebaseerd op de bijdragen van
fundamentele gedragswetenschappen:
- Psychologie
- Sociale psychologie
- Sociologie
- Antropologie
Psychologie
• De wetenschap die het gedrag van mensen wil meten, verklaren en soms ook
veranderen
• Kijkt naar persoonlijkheid, perceptie en emoties
Sociale psychologie
• Bestudeert hoe mensen in groepen elkaars gedrag beïnvloeden
Sociologie
• Bestudeert mensen en hun gedrag in relatie tot hun sociale omgeving of cultuur
Antropologie
• De wetenschap die verschillende samenlevingen vergelijkt om meer te weten te
komen over mensen en hun activiteiten
• Kijkt naar waarden, attitudes en gedrag
Contigentievariabelen
• Er zijn redelijk nauwkeurige verklaring en voorspellingen voor menselijk gedrag
mogelijk, op voorwaarde dat aangegeven wordt onder welke omstandigheid een
voorspelling geldig is.
Die omstandigheden noemen we contigentievariabelen
Ø Gedrag X leidt tot gevolg Y, maar alleen onder de voorwaarden die in Z specifiek
worden benoemd
,Hoofdstuk 2
Attitude
• De houding die je hebt tegenover dingen, mensen, bepaald gedrag of gebeurtenissen
Ø Uit een attitude blijkt hoe je over iets denkt en hoe je je eronder voelt
Fundamenteel kenmerk van ons gedrag
• Zonder dat we ons ervan bewust zijn proberen onze hersenen continu te bepalen wat
onze positie in de sociale rangorde is, of we gevaar lopen en of we ergens bij willen
horen of juist niet
Drie componenten van een attitude
• Cognitie
• Affect
• Gedrag
Cognitie
• Een oordeel of mening
Affect
• De emotie die cognitie bij je oproept
Gedrag
• De intentie om je op een bepaalde manier te gedragen
Ø Cognitie en affect kun je niet los van elkaar zien
Moderatorvariabelen
• Variabelen die bij bepaalde waarden het verband tussen twee verschijnselen
onderdrukken of juist versterken
Cognitieve dissonantie
• Tegenstrijdigheden die een individu waarneemt tussen attitude en gedrag
Consistentie
• Mensen streven naar een overeenkomst tussen hun attitude en gedrag
Inconsistentie minder groot maken
• Attitude veranderen
• Gedrag veranderen
• Verschil attitude en gedrag wegrationaliseren
, Dissonantie
• Om dissonantie te veranderen hangt af van:
- Belang van attitudes
- Invloed die je over de elementen denkt te hebben
- Beloning van dissonantie
Festinger
• Festinger stelde dat attitudes in veel gevallen volgen op gedrag
Ø Krachtigste versterkers (of onderdrukkers) van het verband tussen attitude en gedrag
- Belang van de attitude
- Specificiteit van de gedragsintentie
- Toegankelijkheid van de attitude
- Aanwezigheid sociale druk
- Directe ervaring van sociale druk
Hoofdstuk 1
Gedrag in organisatie à GIO
• Bestudeert de invloed die individuele factoren, groepsprocessen en
organisatiestructuren hebben op menselijk gedrag in organisaties
• GIO is een toegepaste wetenschap
Ø Belangrijkste doel:
- Effectiviteit van organisaties verbeteren
Vier managementactiviteiten
• Traditioneel management
- Besluiten nemen, planning maken en controle uitoefenen
• Communicatie
- Informatie uitwisselen en papierhandel afwerken
• Humanresourcemanagement (HRM)
- Motiveren, belonen en corrigeren
• Netwerken
- Borrels, spelletjes en contacten onderhouden
Ø Managers die snel promotie maken: netwerken > HRM
Ø Kwantitatief en kwalitatief goed functionerende managers: communicatie >
netwerken
Systematisch onderzoek
• Gedrag is over het algemeen voorspelbaar
• Met systematisch onderzoek proberen we de nauwkeurigheid van onze
voorspellingen te verbeteren
• Systematisch onderzoek bestaat uit:
- Het onderzoeken van verbanden tussen verschijnselen
- Het onderscheiden van oorzaken en gevolgen
- Conclusies baseren op wetenschappelijk bewijs
Evidence-based management (EBM)
• EBM maakt gebruik van de uitkomsten van systematische onderzoek door
beslissingen te baseren op de meest recente wetenschappelijke bewijzen
Big data
• Uitgebreide statische compilaties en analyses
Ø Het gebruik van big data werd pas mogelijk toen computers geavanceerd genoeg
waren om grote hoeveelheden informatie op te slaan en te manipuleren
,Gevolgen big data
• Je kunt managementaannamen corrigeren en de prestaties verbeteren
• Het wordt steeds meer gebruikt om effectieve besluiten te nemen
• Het wordt steeds meer gebruikt om veranderingen in organisaties in goede banen te
leiden
Kennisbronnen
• Intuïtieve kennis en wetenschappelijke kennis
Fundamentele gedragswetenschappen
• GIO is een toegepaste gedragswetenschap en dus gebaseerd op de bijdragen van
fundamentele gedragswetenschappen:
- Psychologie
- Sociale psychologie
- Sociologie
- Antropologie
Psychologie
• De wetenschap die het gedrag van mensen wil meten, verklaren en soms ook
veranderen
• Kijkt naar persoonlijkheid, perceptie en emoties
Sociale psychologie
• Bestudeert hoe mensen in groepen elkaars gedrag beïnvloeden
Sociologie
• Bestudeert mensen en hun gedrag in relatie tot hun sociale omgeving of cultuur
Antropologie
• De wetenschap die verschillende samenlevingen vergelijkt om meer te weten te
komen over mensen en hun activiteiten
• Kijkt naar waarden, attitudes en gedrag
Contigentievariabelen
• Er zijn redelijk nauwkeurige verklaring en voorspellingen voor menselijk gedrag
mogelijk, op voorwaarde dat aangegeven wordt onder welke omstandigheid een
voorspelling geldig is.
Die omstandigheden noemen we contigentievariabelen
Ø Gedrag X leidt tot gevolg Y, maar alleen onder de voorwaarden die in Z specifiek
worden benoemd
,Hoofdstuk 2
Attitude
• De houding die je hebt tegenover dingen, mensen, bepaald gedrag of gebeurtenissen
Ø Uit een attitude blijkt hoe je over iets denkt en hoe je je eronder voelt
Fundamenteel kenmerk van ons gedrag
• Zonder dat we ons ervan bewust zijn proberen onze hersenen continu te bepalen wat
onze positie in de sociale rangorde is, of we gevaar lopen en of we ergens bij willen
horen of juist niet
Drie componenten van een attitude
• Cognitie
• Affect
• Gedrag
Cognitie
• Een oordeel of mening
Affect
• De emotie die cognitie bij je oproept
Gedrag
• De intentie om je op een bepaalde manier te gedragen
Ø Cognitie en affect kun je niet los van elkaar zien
Moderatorvariabelen
• Variabelen die bij bepaalde waarden het verband tussen twee verschijnselen
onderdrukken of juist versterken
Cognitieve dissonantie
• Tegenstrijdigheden die een individu waarneemt tussen attitude en gedrag
Consistentie
• Mensen streven naar een overeenkomst tussen hun attitude en gedrag
Inconsistentie minder groot maken
• Attitude veranderen
• Gedrag veranderen
• Verschil attitude en gedrag wegrationaliseren
, Dissonantie
• Om dissonantie te veranderen hangt af van:
- Belang van attitudes
- Invloed die je over de elementen denkt te hebben
- Beloning van dissonantie
Festinger
• Festinger stelde dat attitudes in veel gevallen volgen op gedrag
Ø Krachtigste versterkers (of onderdrukkers) van het verband tussen attitude en gedrag
- Belang van de attitude
- Specificiteit van de gedragsintentie
- Toegankelijkheid van de attitude
- Aanwezigheid sociale druk
- Directe ervaring van sociale druk
