Kwaliteit in de zorg - CRM
https://rijnstatevriendenfonds.nl/projecten/mammacare/
Naam: Yosra Abdeselam Rocdi
Studentnummer: 583156
Datum: 05-11-2019
Stage: Algemene chirurgie - Rijnstate ziekenhuis
Examinator: Peter Twilt
,Inhoud
Literatuurlijst......................................................................................................................................................... 11
Bijlagen..................................................................................................................................................................... 12
Bijlage 1 Zoekstrategie.................................................................................................................................. 12
Bijlage 3 Enquête praktijkonderzoek...................................................................................................... 17
Bijlage 4 Level of evidence piramide....................................................................................................... 19
2
, 1. Patiëntveilige zorg in het kader van CRM
Crew Resource Management, oftewel CRM, het begrip wat in deze case study centraal staat.
Volgens De Bruijne en Bleeker (2013), houdt CRM het volgende in:
“Het gebruiken van alle aanwezige bronnen, zoals informatie, apparatuur en mensen, voor het bereiken
van een veilige en efficiënte vlucht”. Het begrip heeft zich in de luchtvaart ontwikkeld.
Voor de juiste context in de gezondheidszorg, kan “vlucht” vervangen worden voor “zorgproces”.
Het doel van CRM is om fouten die ontstaan door menselijke factoren, te voorkomen of de gevolgen
hiervan te beperken. Onder menselijke factoren vallen onder andere de volgende aspecten; stress,
vermoeidheid, kennistekort, mate van communicatie of een gebrek aan (inschattings)vaardigheden.
Dit zijn voorbeelden van enkele factoren die een rol spelen in het ontstaan of juist voorkomen van (bijna)
incidenten, hiermee zijn ze mogelijk bepalend voor de veiligheid.
CRM is in de gezondheidszorg voor het eerst in de Verenigde Staten geïmplementeerd, volgens De
Bruijne en Bleeker (2013) heeft CRM na onderzoek een positief effect op de tevredenheid van
medewerkers. Echter moet er meer onderzoek gedaan worden naar de effecten van CRM.
Zeker is dat CRM een opmars maakt in de gezondheidszorg.
De missie en visie van Rijnstate staat voor veilige en betrouwbare zorg van hoge kwaliteit.
“Patiëntveiligheid betekent dat we ons uiterste best doen om de risico’s voor onze patiënten tot een
minimum te beperken” (Rijnstate, 2019a)
Aan het Rijnstate ziekenhuis is de VMS-accreditatie toegekend. Dat betekend dat ze voldoen aan het
veiligheidsmanagementsysteem, dit bestaat uit het signaleren van risico’s en incidenten, verbeteringen
doorvoeren en het beleid hiervan vastleggen, evalueren en aanpassen. Er wordt op vier manieren gewerkt
aan het verbeteren en bevorderen van patiëntveiligheid. De veiligheid van patiënten, risicomanagement,
infectiepreventie en de veiligheid van haar medewerkers. Onder de veiligheid van patiënten valt het
programma “Veilig Incidenten Melden” (VIM). Dit systeem geeft inzicht in risico’s op onze
zorgprocessen. Het maakt deel uit van de VMS. Binnen de VIM worden incidenten gemeld door een ieder
betrokken medewerker en geanalyseerd binnen VIM teams. Hieruit wordt beoordeeld op welke manier de
zorg georganiseerd kan worden om ongewenste situaties (vaker) te voorkomen. Iedere afdeling heeft een
VIM coördinator die de melding van de desbetreffende afdeling analyseert en onderzoekt volgens een
strak VIM protocol (Bijlage 2). Uit deze analyses vormen alle VIM coördinatoren een verbeterplan
(Rijnstate, 2019a).
2. Casusbeschrijving en analyse
2.1 Situatiebeschrijving
Mw. X. werd door verpleegkundige A opgenomen voor een totale thyreoïdectomie. Verpleegkundige A
moet voor het opnamegesprek van alle belangrijke gegevens op de hoogte zijn en hier zo nodig op
handelen. Inclusief voorgeschiedenis en comorbiditeiten. Mw. X heeft in het verleden een
okselklierdissectie na een ablatio gehad waaraan zij een milde vorm van lymfoedeem heeft
overgehouden. Pre OK wordt volgens protocol bij deze operatie calcium en parathormoon bepaald, deze
twee waarden kunnen mogelijk in het gedrang komen door kans op beschadiging van de bijschildklieren.
Na het opnamegesprek kreeg verpleegkundige B opdracht om venapunctie te doen bij deze patiënt voor
de benodigde labwaarden. Deze verpleegkundige is niet verantwoordelijk over deze patiënt en hoeft dus
ook niet het dossier te lezen en moet alle belangrijke gegevens overgedragen krijgen of aangegeven zijn.
Deze venapunctie gebeurde in de aangedane arm waar Mw. een milde vorm van lymfeoedeem heeft. Dit
is niet toegestaan. Ook kreeg Mw. een infuus in haar hand van deze aangedane arm. Toen
verpleegkundige C haar ophaalde van de verkoever in de middag, zat er een bloeddrukband aan dezelfde
arm. Om dit te voorkomen is er een ongeschreven ziekenhuisbrede afspraak, patiënten waarbij je een
ledemaat moet ontlasten krijgen een rood of groen kaartje aan het bed waarop staat; links of rechts geen
venapunctie, infusie of bloeddruk meten. Hiermee had voorkomen kunnen worden dat Mw. venapunctie,
infusie en bloeddrukmeting aan de aangedane arm kreeg.
3
https://rijnstatevriendenfonds.nl/projecten/mammacare/
Naam: Yosra Abdeselam Rocdi
Studentnummer: 583156
Datum: 05-11-2019
Stage: Algemene chirurgie - Rijnstate ziekenhuis
Examinator: Peter Twilt
,Inhoud
Literatuurlijst......................................................................................................................................................... 11
Bijlagen..................................................................................................................................................................... 12
Bijlage 1 Zoekstrategie.................................................................................................................................. 12
Bijlage 3 Enquête praktijkonderzoek...................................................................................................... 17
Bijlage 4 Level of evidence piramide....................................................................................................... 19
2
, 1. Patiëntveilige zorg in het kader van CRM
Crew Resource Management, oftewel CRM, het begrip wat in deze case study centraal staat.
Volgens De Bruijne en Bleeker (2013), houdt CRM het volgende in:
“Het gebruiken van alle aanwezige bronnen, zoals informatie, apparatuur en mensen, voor het bereiken
van een veilige en efficiënte vlucht”. Het begrip heeft zich in de luchtvaart ontwikkeld.
Voor de juiste context in de gezondheidszorg, kan “vlucht” vervangen worden voor “zorgproces”.
Het doel van CRM is om fouten die ontstaan door menselijke factoren, te voorkomen of de gevolgen
hiervan te beperken. Onder menselijke factoren vallen onder andere de volgende aspecten; stress,
vermoeidheid, kennistekort, mate van communicatie of een gebrek aan (inschattings)vaardigheden.
Dit zijn voorbeelden van enkele factoren die een rol spelen in het ontstaan of juist voorkomen van (bijna)
incidenten, hiermee zijn ze mogelijk bepalend voor de veiligheid.
CRM is in de gezondheidszorg voor het eerst in de Verenigde Staten geïmplementeerd, volgens De
Bruijne en Bleeker (2013) heeft CRM na onderzoek een positief effect op de tevredenheid van
medewerkers. Echter moet er meer onderzoek gedaan worden naar de effecten van CRM.
Zeker is dat CRM een opmars maakt in de gezondheidszorg.
De missie en visie van Rijnstate staat voor veilige en betrouwbare zorg van hoge kwaliteit.
“Patiëntveiligheid betekent dat we ons uiterste best doen om de risico’s voor onze patiënten tot een
minimum te beperken” (Rijnstate, 2019a)
Aan het Rijnstate ziekenhuis is de VMS-accreditatie toegekend. Dat betekend dat ze voldoen aan het
veiligheidsmanagementsysteem, dit bestaat uit het signaleren van risico’s en incidenten, verbeteringen
doorvoeren en het beleid hiervan vastleggen, evalueren en aanpassen. Er wordt op vier manieren gewerkt
aan het verbeteren en bevorderen van patiëntveiligheid. De veiligheid van patiënten, risicomanagement,
infectiepreventie en de veiligheid van haar medewerkers. Onder de veiligheid van patiënten valt het
programma “Veilig Incidenten Melden” (VIM). Dit systeem geeft inzicht in risico’s op onze
zorgprocessen. Het maakt deel uit van de VMS. Binnen de VIM worden incidenten gemeld door een ieder
betrokken medewerker en geanalyseerd binnen VIM teams. Hieruit wordt beoordeeld op welke manier de
zorg georganiseerd kan worden om ongewenste situaties (vaker) te voorkomen. Iedere afdeling heeft een
VIM coördinator die de melding van de desbetreffende afdeling analyseert en onderzoekt volgens een
strak VIM protocol (Bijlage 2). Uit deze analyses vormen alle VIM coördinatoren een verbeterplan
(Rijnstate, 2019a).
2. Casusbeschrijving en analyse
2.1 Situatiebeschrijving
Mw. X. werd door verpleegkundige A opgenomen voor een totale thyreoïdectomie. Verpleegkundige A
moet voor het opnamegesprek van alle belangrijke gegevens op de hoogte zijn en hier zo nodig op
handelen. Inclusief voorgeschiedenis en comorbiditeiten. Mw. X heeft in het verleden een
okselklierdissectie na een ablatio gehad waaraan zij een milde vorm van lymfoedeem heeft
overgehouden. Pre OK wordt volgens protocol bij deze operatie calcium en parathormoon bepaald, deze
twee waarden kunnen mogelijk in het gedrang komen door kans op beschadiging van de bijschildklieren.
Na het opnamegesprek kreeg verpleegkundige B opdracht om venapunctie te doen bij deze patiënt voor
de benodigde labwaarden. Deze verpleegkundige is niet verantwoordelijk over deze patiënt en hoeft dus
ook niet het dossier te lezen en moet alle belangrijke gegevens overgedragen krijgen of aangegeven zijn.
Deze venapunctie gebeurde in de aangedane arm waar Mw. een milde vorm van lymfeoedeem heeft. Dit
is niet toegestaan. Ook kreeg Mw. een infuus in haar hand van deze aangedane arm. Toen
verpleegkundige C haar ophaalde van de verkoever in de middag, zat er een bloeddrukband aan dezelfde
arm. Om dit te voorkomen is er een ongeschreven ziekenhuisbrede afspraak, patiënten waarbij je een
ledemaat moet ontlasten krijgen een rood of groen kaartje aan het bed waarop staat; links of rechts geen
venapunctie, infusie of bloeddruk meten. Hiermee had voorkomen kunnen worden dat Mw. venapunctie,
infusie en bloeddrukmeting aan de aangedane arm kreeg.
3
