Inleiding recht samenvatting

Inleiding recht samenvatting
H1 wat is recht?
1.3 Recht
Omschrijving: het recht is geheel van overheidsregels dat op een bepaald moment geldt in
een samenleving
Doel van het recht:
1. Ordenen van de samenleving
2. Zorgen voor een rechtvaardige oplossing bij conflicten

1.4 Wettelijke regels en andere regels
Kenmerkend voor rechtsregels:
 Ze worden gemaakt door de overheid
 Ze zijn algemeen geldend
 De rechter reageert als ze niet worden nageleefd

1.5 Rechtsgebieden
Staatsrecht
 Beschrijft de organisatie van de overheid
 In het staatsrecht vind je de taken en de bevoegdheden van de verschillende
overheidsorganen en regels over de positie van de burger in de staat
Bestuursrecht
 In het bestuursrecht staan regels waaraan de overheid zich moet houden als zij het
land bestuurt
 Zorgen voor een goede gang van zaken in een land
Strafrecht
 Hier gaat het om verboden waarop de overheid straft op heeft gesteld
Burgerlijke recht
 Het rechtsgebied dat de juridische relaties tussen burgers en tussen burgers en
bedrijven regelt
Internationaal recht
 Het rechtsgebied dat regels geeft voor de verhouding tussen de staten onderling
 Staten zijn soeverein, onafhankelijk en hoogste macht

1.6 Privaat en publiekrecht
Constitutionele monarchie: gebaseerd op de wet

, Privaat recht: Publiekrecht:
- Burgers onderling - Burgers en overheid
- Bedrijven onderling - Bedrijven en overheid
- Burgers en bedrijven


1.7 formeel en informeel recht
Formele recht: Materiele recht:
Hoe je je materieel recht kunt ‘halen’ Verwijst naar de rechtsregels die
Het beschrijft hoe de rechten en plichten uit voorschrijven hoe de mensen zich in het
het materieel recht gehandhaafd moeten maatschappelijk verkeer tegenover elkaar
worden (proces, procedure) behoren te gedragen.


Om een staat te vormen heb je nodig:
 Grondgebied (met vaste grenzen)
 Bevolking
 Effectief gezag, dat macht uitoefent en erkend wordt als hoogste gezag

H2 Bronnen van het recht
Rechtsbron (vindplaats van het recht)
 De wet
 Jurisprudentie
 Internationale verdragen
 Gewoonte

2.2 De wet
Burgerlijk Wetboek (BW)
In het BW vind je vooral regels voor de verhouding tussen burgers onderling

Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv)
Dit wetboek beschrijft hoe een rechtszaak verloopt in het burgerlijke recht

Wetboek van Strafrecht (Sr)
In het wetboek van strafrecht vind je de strafbare gedragingen

Wetboek van Strafvordering (Sv)
In dit wetboek staan de regels en de procedures als er strafbaar feit is gepleegd

2.3 Jurisprudentie
Jurisprudentie: verzameling van alle rechtelijke uitspraken
Als rechters een moeilijke kwestie krijgen voorgelegd, zoeken ze in de jurisprudentie wat er
tot nu toe door rechters over een vergelijkbare kwestie is gezegd.

, 2.4 Internationale verdragen
Verdragen zijn overeenkomst tussen landen. Het internationaal verdrag wordt een steeds
belangrijkere vindplaats van het recht omdat internationale regels, zoals de regels van de
Europese Unie, veel invloed hebben op ons nationale recht.
Internationale verdragen vormen een steeds belangrijker rechtsbron vanwege de invloed
van deze verdragen op ons recht.

2.5 Gewoonte
Een gewoonte is pas een rechtsbron als het gaat om een langdurig gebruik in een bepaalde
kring die door de betrokkenen als rechtsregels wordt ervaren.
Vooral in het staatsrecht is de gewoonte een belangrijke rechtsbron. In het strafrecht is het
gebruik van een gewoonte als rechtsbron niet toegestaan.

H3 Nederland, een democratische rechtsstaat
3.2 staatsrecht
Het staatsrecht geeft een beschrijving van de organisatie van de overheid. Daarnaast gaat
het ook om de positie van de burger in de staat.
Kenmerken van een staat:
 Grondgebied
 Inwoners
 Overheidsgezag

3.3 rechtsbronnen
Grondrecht: In het grondrecht vind je de basisregels van het strafrecht. De grondwet begint
met de grondrechten. De rechten die burgers hebben ten opzichte van de overheid

Organieke wetten
Wetten die gemaakt zijn in opdracht van de grondwet

Jurisprudentie
Verzameling van rechtelijke uitspraken

Internationale verdragen
Wordt steeds belangrijker in ons land. Zo heeft de wetgeving van de EU bijvoorbeeld veel
invloed op onze nationale wetgeving

Gewoonte
Veel staatsrechtelijke regels staan niet in de grondwet. Ze zijn in de praktijk ontstaan en
langzamerhand een vaste gewoonte geworden