Hoofstuk 1
1.1 Wat is Facility Management?
'Facilitymanagement is het integraal managen (plannen en bewaken) en realiseren van de
huisvesting, de services en de middelen die bij moeten dragen aan een effectieve, efficiënte,
flexibele en creatieve verwezenlijking van de doelen van een organisatie in een
veranderende omgeving'.
Model van Regterschot
1.2 facility management in de organisatie
Je hebt onderscheid in primaire functies en ondersteunende functies. FM is vooral een
ondersteunende functie denk aan opereren in ziekenhuis is een primaire functie maar het
schoonmaken van een operatiekamer is een ondersteunende functie. Echter kan FM ook tot
de kernactiviteiten behoren. Dat is het geval in de recreatiebranche en bij commerciële
facilitaire aanbieders.
Ondersteunende functies Primaire functies
Schoonmaken operatiekamer Evenementen organiseren
Inkopen van auto-onderdelen Inrichting gebouwen
Organisatieniveaus
,Een organisatiestructuur drukt de manier uit waarop taken, bevoegdheden en
verantwoordelijkheden in een organisatie zijn verdeeld en de onderlinge relaties zijn
geregeld. Welke structuur past in een organisatie hangt af van de strategie en omgeving.
Mintzberg, een organisatie wetenschapper onderscheid drie niveaus in 1 bedrijf.
Strategisch
• Hoogste niveau binnen de organisatie (hoofddirectie, raad van bestuur)
• Vaststellen van beleid en doelstellingen
• Strategie bepalen en koers uitstippelen (waar wil de organisatie op lange termijn
naartoe?)
• FM vertaalt de strategie naar facilitair beleid
Tactisch
• Activiteiten vinden vaak plaats op middle-managementniveau
• Centraal staan besluiten over de inrichting van de dienstverlening
• FM houdt zich op dit niveau bezig met thema’s als inrichten van processen, personele
inzet en keuzes over assortiment
Operationeel
• Zaken die spelen in de ‘dagelijkse operatie’
• Centraal staat het leveren van de afgesproken dienstverlening
• FM staat in contact met interne klanten (de medewerkers/collega’s) EN externe
klanten (bezoekers en andere partijen die zich in het gebouw bevinden)
Intensiteit van klantrelaties.
Kantoorhoudende bedrijven
,Binnen kantoorhoudende bedrijven heeft de facilitair medewerker intensief contact met de
interne klant (medewerkers).
Zorgsector
In de zorgsector ligt dat anders. Daar is behalve met de medewerkers in het primaire proces
ook intensief contact met de externe klant (patiënten en bezoekers). Denk hierbij aan dat ze
een bezoekje brengen aan het restaurant. Ook bij de informatiebalie is er veel contact
tussen uitvoerende facilitair medewerkers en patiënten en bezoekers. Ook de roomservice
en schoonmaken van de kamers valt hier onder. Ook vrijwilligers die werken als gastheren
en -vrouwen worden in de meeste gevallen door de FM’er aangestuurd.
Horeca, recreatie en commerciële aanbieders
In de horeca of recreatie logt het weer heel anders.
Hoewel de naam van facilitaire activiteiten anders is
( housekeeping of food & beverage), zijn dit in feite
wel facilitaire werkzaamheden. Hier ligt de nadruk
op het ontvangen en faciliteren van externe klanten
en is het aantal interne klanten beperkt. De
uitvoerende facilitaire medewerker heeft daarom
vooral direct contact met de externe klant. Dit schema
geld ook voor commerciële aanbieders van facilitaire
diensten.
Branches FM’er
• Overheid
• Gezondheidszorg
• Commerciële aanbieders
• Facilitaire adviesbureaus
• Cultuur en Leisure
• Onderwijs
• Industrie
Organisatieniveaus in relatie tot activiteiten
Organisatieniveau Focus Activiteit Achterliggende vragen
Strategisch Richten Vaststellen van de voorzieningen Wat wil de markt en
en het kwaliteitsniveau hoe reageren wij
daarop?
Tactisch Inrichten Bepalen van het assortiment, Wat is mogelijk tegen
het aanbod, de personeelsinzet, welk eprijs? Wie voert
eventuele uitbesteding en de dat uit, wanneer en
, inkoop waar?
Operationeel Verrichten Uitvoeren van de diensten en Hoe voeren we de
levering van de middelen. opdracht met het
(Bijvoorbeeld kantoorartikelen vereiste serviceniveau
uit tegen de
afgesproken prijs met
een hoge
klanttevredenheid.
Richten:
Afstemmen van de organisatie op externe ontwikkelingen, het vaststellen van de koers en
heeft betrekking op de lange termijn. Binnen het strategisch wordt bepaald welk
meerwaarde facility management kan leveren voor de organisatie en op welke wijze het
strategisch beleid van de organisatie kan worden omgezet naar het strategisch beleid van de
facilitaire organisatie
Inrichten:
Het vertalen van de vastgestelde koers naar de inrichting van de interne organisatie. Dat kan
ook betekenen dat de activiteiten worden uitbesteed. In dat geval bepaald de provider hoe
hij de diensten binnen de gestelde voorwaarden organiseert.
Verrichten:
Het uitvoeren van activiteiten die nodig zijn om de ingezette koers te realiseren. Kan gedaan
worden door eigen medewerkers of een provider.
De plaats van ondersteunende functies in de organisatie (Mintzberg)
Strategisch managment -> Topmanagement: eigenaar of directie van bedrijf. Dit doet zij
door doelen te stellen en een strategie te ontwikkelen. Om vervolgens richting te geven aan
de activiteiten die de strategie moeten realiseren
Middenkader: vertaalt de strategische doelstellingen in concrete doelen voor de
verschillende afdelingen. Het middenkader geeft leiding aan de uitvoerende kern.
Operationele kern -> Uitvoerende kern: op de zogenaamde werkvloer wordt het eigenlijke
werk gedaan. Alleen als de uitvoerende kern de werkzaamheden efficiënt en effectief
uitvoert zullen de resultaten, zoals geformuleerd door het topmanagement, gerealiseerd
worden.
Ondersteunende functies voor de operationele kern -> Technische staf: Ondersteunende
diensten die nauw met het primaire proces verweven zijn. Het gaat hierbij veelal om
activiteiten die specifieke kennis en kunde van medewerkers (zoals inkopers,
productieplanners of IT-specialisten) vereisen. Technische staf hangt sterk samen met het
primair proces. Deze ondersteunende diensten worden niet snel uitbesteed.
Ondersteunende functies voor de organisatie -> ondersteunende staf: ondersteunende
diensten die het productie- en/of dienstverlenende proces niet direct beïnvloeden. Kan
1.1 Wat is Facility Management?
'Facilitymanagement is het integraal managen (plannen en bewaken) en realiseren van de
huisvesting, de services en de middelen die bij moeten dragen aan een effectieve, efficiënte,
flexibele en creatieve verwezenlijking van de doelen van een organisatie in een
veranderende omgeving'.
Model van Regterschot
1.2 facility management in de organisatie
Je hebt onderscheid in primaire functies en ondersteunende functies. FM is vooral een
ondersteunende functie denk aan opereren in ziekenhuis is een primaire functie maar het
schoonmaken van een operatiekamer is een ondersteunende functie. Echter kan FM ook tot
de kernactiviteiten behoren. Dat is het geval in de recreatiebranche en bij commerciële
facilitaire aanbieders.
Ondersteunende functies Primaire functies
Schoonmaken operatiekamer Evenementen organiseren
Inkopen van auto-onderdelen Inrichting gebouwen
Organisatieniveaus
,Een organisatiestructuur drukt de manier uit waarop taken, bevoegdheden en
verantwoordelijkheden in een organisatie zijn verdeeld en de onderlinge relaties zijn
geregeld. Welke structuur past in een organisatie hangt af van de strategie en omgeving.
Mintzberg, een organisatie wetenschapper onderscheid drie niveaus in 1 bedrijf.
Strategisch
• Hoogste niveau binnen de organisatie (hoofddirectie, raad van bestuur)
• Vaststellen van beleid en doelstellingen
• Strategie bepalen en koers uitstippelen (waar wil de organisatie op lange termijn
naartoe?)
• FM vertaalt de strategie naar facilitair beleid
Tactisch
• Activiteiten vinden vaak plaats op middle-managementniveau
• Centraal staan besluiten over de inrichting van de dienstverlening
• FM houdt zich op dit niveau bezig met thema’s als inrichten van processen, personele
inzet en keuzes over assortiment
Operationeel
• Zaken die spelen in de ‘dagelijkse operatie’
• Centraal staat het leveren van de afgesproken dienstverlening
• FM staat in contact met interne klanten (de medewerkers/collega’s) EN externe
klanten (bezoekers en andere partijen die zich in het gebouw bevinden)
Intensiteit van klantrelaties.
Kantoorhoudende bedrijven
,Binnen kantoorhoudende bedrijven heeft de facilitair medewerker intensief contact met de
interne klant (medewerkers).
Zorgsector
In de zorgsector ligt dat anders. Daar is behalve met de medewerkers in het primaire proces
ook intensief contact met de externe klant (patiënten en bezoekers). Denk hierbij aan dat ze
een bezoekje brengen aan het restaurant. Ook bij de informatiebalie is er veel contact
tussen uitvoerende facilitair medewerkers en patiënten en bezoekers. Ook de roomservice
en schoonmaken van de kamers valt hier onder. Ook vrijwilligers die werken als gastheren
en -vrouwen worden in de meeste gevallen door de FM’er aangestuurd.
Horeca, recreatie en commerciële aanbieders
In de horeca of recreatie logt het weer heel anders.
Hoewel de naam van facilitaire activiteiten anders is
( housekeeping of food & beverage), zijn dit in feite
wel facilitaire werkzaamheden. Hier ligt de nadruk
op het ontvangen en faciliteren van externe klanten
en is het aantal interne klanten beperkt. De
uitvoerende facilitaire medewerker heeft daarom
vooral direct contact met de externe klant. Dit schema
geld ook voor commerciële aanbieders van facilitaire
diensten.
Branches FM’er
• Overheid
• Gezondheidszorg
• Commerciële aanbieders
• Facilitaire adviesbureaus
• Cultuur en Leisure
• Onderwijs
• Industrie
Organisatieniveaus in relatie tot activiteiten
Organisatieniveau Focus Activiteit Achterliggende vragen
Strategisch Richten Vaststellen van de voorzieningen Wat wil de markt en
en het kwaliteitsniveau hoe reageren wij
daarop?
Tactisch Inrichten Bepalen van het assortiment, Wat is mogelijk tegen
het aanbod, de personeelsinzet, welk eprijs? Wie voert
eventuele uitbesteding en de dat uit, wanneer en
, inkoop waar?
Operationeel Verrichten Uitvoeren van de diensten en Hoe voeren we de
levering van de middelen. opdracht met het
(Bijvoorbeeld kantoorartikelen vereiste serviceniveau
uit tegen de
afgesproken prijs met
een hoge
klanttevredenheid.
Richten:
Afstemmen van de organisatie op externe ontwikkelingen, het vaststellen van de koers en
heeft betrekking op de lange termijn. Binnen het strategisch wordt bepaald welk
meerwaarde facility management kan leveren voor de organisatie en op welke wijze het
strategisch beleid van de organisatie kan worden omgezet naar het strategisch beleid van de
facilitaire organisatie
Inrichten:
Het vertalen van de vastgestelde koers naar de inrichting van de interne organisatie. Dat kan
ook betekenen dat de activiteiten worden uitbesteed. In dat geval bepaald de provider hoe
hij de diensten binnen de gestelde voorwaarden organiseert.
Verrichten:
Het uitvoeren van activiteiten die nodig zijn om de ingezette koers te realiseren. Kan gedaan
worden door eigen medewerkers of een provider.
De plaats van ondersteunende functies in de organisatie (Mintzberg)
Strategisch managment -> Topmanagement: eigenaar of directie van bedrijf. Dit doet zij
door doelen te stellen en een strategie te ontwikkelen. Om vervolgens richting te geven aan
de activiteiten die de strategie moeten realiseren
Middenkader: vertaalt de strategische doelstellingen in concrete doelen voor de
verschillende afdelingen. Het middenkader geeft leiding aan de uitvoerende kern.
Operationele kern -> Uitvoerende kern: op de zogenaamde werkvloer wordt het eigenlijke
werk gedaan. Alleen als de uitvoerende kern de werkzaamheden efficiënt en effectief
uitvoert zullen de resultaten, zoals geformuleerd door het topmanagement, gerealiseerd
worden.
Ondersteunende functies voor de operationele kern -> Technische staf: Ondersteunende
diensten die nauw met het primaire proces verweven zijn. Het gaat hierbij veelal om
activiteiten die specifieke kennis en kunde van medewerkers (zoals inkopers,
productieplanners of IT-specialisten) vereisen. Technische staf hangt sterk samen met het
primair proces. Deze ondersteunende diensten worden niet snel uitbesteed.
Ondersteunende functies voor de organisatie -> ondersteunende staf: ondersteunende
diensten die het productie- en/of dienstverlenende proces niet direct beïnvloeden. Kan
