Scheikunde hoofdstuk 9
Scheikunde hoofdstuk 9
§9.1
In water staat een zuur H+-ionen af aan water, waarbij H3O+-ionen ontstaan. Een base kan
juist H+-ionen opnemen van water, waarbij OH--ionen ontstaan. De pH bij een base is altijd
boven 7. Een base die in water in een aflopende reactie OH--ionen vormt, is een sterke
base. Een base die in water een evenwichtsreactie OH--ionen vormt, is een zwakke base.
Als een zwakke base een H+-ion opneemt, ontstaat een zwak zuur dat weer een H+-ion kan
afgeven. Zo vormt er een geconjugeerd zuur-basepaar.
§9.2
Er geldt in B. 49:
De sterkste basen staan rechts onderaan.
De basen boven H2O zijn alleen in theorie basen, ze reageren niet met water.
De basen die tussen OH- en H2O staan zijn zwak, er treedt een evenwichtsreactie op
met water.
De basen die in de tabel onder OH- staan, zijn sterk en reageren dus aflopend met
water.
Er staan in B. 49 geen zouten in, alleen de ionen staan in de tabel. Om te weten of het
basisch is, moet je op zoek gaan naar het negatieve ion in het zout. Vervolgens bepaal je of
het goed of slecht oplost (B. 45A).
Goed oplosbaar zout met een sterk basisch ion: Na2O
Na2O (s) + H2O (l) → 2 Na+ (aq) + 2 OH- (aq)
Goed oplosbaar zout met een zwak basisch ion: NaF
Oplosvergelijking van zout in water:
NaF (s) → Na+ (aq) + F- (aq)
Fluoride ionen zijn zwakke base, dus een evenwichtsreactie:
F- (aq) + H2O (l) ⇄ HF (aq) + OH- (aq)
Slecht oplosbaar zout met een zwak basisch ion: magnesiumfluoride
Er komen heel weinig fluoride-ionen in oplossing als je dit zout in water brengt, er
verloopt geen reactie tussen de base en water.
Meerwaardige basen: PO43-
PO43- (aq) + H2O (l) ⇄ HPO42- (aq) + OH- (aq)
Het HPO42- -ion is ook een base, maar een veel zwakkere base dan PO43- en de
tweede reactie waarbij het HPO42- -ion een H+-ion opneemt zal daarom vrijwel niet
optreden.
Meerwaardige zwakke base: neemt meestal maar één H+-ion op van water. De tweede
reactie noteer je dus niet.
Basen die meer dan één H+-ion kunnen opnemen zijn meerwaardige basen.
Belangrijke basen zijn:
Naam Formule Naam Formule
Hydroxide-ion OH- Fosfaation PO43-
Oxide-ion O 2-
Monowaterstoffosfaation HPO42-
Carbonaation CO32- Sulfietion SO32-
Waterstofcarbonaation HCO3 -
Cyanide-ion CN-
2-
Sulfide-ion S Acetaation CH3COO-
Waterstofsulfide-ion HS -
Ammoniak NH3
In een oplossing van een sterke base reageert de base aflopend met water. De
oorspronkelijke base is niet meer aanwezig in de oplossing. Naam Notatie
CaO (aq) + H2O (l) → Ca2+ (aq) + 2 OH- (aq) Ammonia NH3 (aq)
In een oplossing van een zwakke base is de oorspronkelijke Natronloog Na+ (aq) + OH- (aq)
base nog wel aanwezig. Het evenwicht ligt naar links. Kaliloog K+ (aq) + OH- (aq)
NH3 (aq) + H2O (l) ⇄ NH4+ (aq) + OH- (aq) Barietwater Ba2+ (aq) + 2 OH- (aq)
Belangrijke basische oplossingen (zie tabel) Kalkwater Ca2+ (aq) + 2 OH- (aq)
Scheikunde hoofdstuk 9
§9.1
In water staat een zuur H+-ionen af aan water, waarbij H3O+-ionen ontstaan. Een base kan
juist H+-ionen opnemen van water, waarbij OH--ionen ontstaan. De pH bij een base is altijd
boven 7. Een base die in water in een aflopende reactie OH--ionen vormt, is een sterke
base. Een base die in water een evenwichtsreactie OH--ionen vormt, is een zwakke base.
Als een zwakke base een H+-ion opneemt, ontstaat een zwak zuur dat weer een H+-ion kan
afgeven. Zo vormt er een geconjugeerd zuur-basepaar.
§9.2
Er geldt in B. 49:
De sterkste basen staan rechts onderaan.
De basen boven H2O zijn alleen in theorie basen, ze reageren niet met water.
De basen die tussen OH- en H2O staan zijn zwak, er treedt een evenwichtsreactie op
met water.
De basen die in de tabel onder OH- staan, zijn sterk en reageren dus aflopend met
water.
Er staan in B. 49 geen zouten in, alleen de ionen staan in de tabel. Om te weten of het
basisch is, moet je op zoek gaan naar het negatieve ion in het zout. Vervolgens bepaal je of
het goed of slecht oplost (B. 45A).
Goed oplosbaar zout met een sterk basisch ion: Na2O
Na2O (s) + H2O (l) → 2 Na+ (aq) + 2 OH- (aq)
Goed oplosbaar zout met een zwak basisch ion: NaF
Oplosvergelijking van zout in water:
NaF (s) → Na+ (aq) + F- (aq)
Fluoride ionen zijn zwakke base, dus een evenwichtsreactie:
F- (aq) + H2O (l) ⇄ HF (aq) + OH- (aq)
Slecht oplosbaar zout met een zwak basisch ion: magnesiumfluoride
Er komen heel weinig fluoride-ionen in oplossing als je dit zout in water brengt, er
verloopt geen reactie tussen de base en water.
Meerwaardige basen: PO43-
PO43- (aq) + H2O (l) ⇄ HPO42- (aq) + OH- (aq)
Het HPO42- -ion is ook een base, maar een veel zwakkere base dan PO43- en de
tweede reactie waarbij het HPO42- -ion een H+-ion opneemt zal daarom vrijwel niet
optreden.
Meerwaardige zwakke base: neemt meestal maar één H+-ion op van water. De tweede
reactie noteer je dus niet.
Basen die meer dan één H+-ion kunnen opnemen zijn meerwaardige basen.
Belangrijke basen zijn:
Naam Formule Naam Formule
Hydroxide-ion OH- Fosfaation PO43-
Oxide-ion O 2-
Monowaterstoffosfaation HPO42-
Carbonaation CO32- Sulfietion SO32-
Waterstofcarbonaation HCO3 -
Cyanide-ion CN-
2-
Sulfide-ion S Acetaation CH3COO-
Waterstofsulfide-ion HS -
Ammoniak NH3
In een oplossing van een sterke base reageert de base aflopend met water. De
oorspronkelijke base is niet meer aanwezig in de oplossing. Naam Notatie
CaO (aq) + H2O (l) → Ca2+ (aq) + 2 OH- (aq) Ammonia NH3 (aq)
In een oplossing van een zwakke base is de oorspronkelijke Natronloog Na+ (aq) + OH- (aq)
base nog wel aanwezig. Het evenwicht ligt naar links. Kaliloog K+ (aq) + OH- (aq)
NH3 (aq) + H2O (l) ⇄ NH4+ (aq) + OH- (aq) Barietwater Ba2+ (aq) + 2 OH- (aq)
Belangrijke basische oplossingen (zie tabel) Kalkwater Ca2+ (aq) + 2 OH- (aq)
