Biologie Sien Vleugels
Thema 2: doorgeven van DNA tijdens celdelingen
1. verschillende soorten celdelingen
Mitose Aanmaak nieuwe somatische cellen
2n 2n
Diploïde moedercel 2 diploïde
dochtercellen
Meiose Vorming van gameten
2n n
Diploïde moedercel 4 haploïde
dochtercellen
De vorming van haploïde sporen (n) bij
fungi, mossen en varens
2. mitose
Mitose als onderdeel van de celcyclus
Celcyclus
- Interfase
- Mitose (celkerndeling)
- Cytokinese (cytoplasmadeling)
De duur van de celcyclus verschilt
volgens organisme en celtype
Voorbereiding op de mitose: interfase
a) G1-periode
- Toename celvolume (dochtercellen worden net zo groot als de moedercel) door
toename cytoplasma
- Aanmaak van proteïnen en nucleotiden
- In de kern: chromatinevezels
b) S-periode of syntheseperiode
- DNA-replicatie (DNA wordt verdubbeld of gekopieerd)
c) G2-periode
- Controle en reparatie van nieuwe DNA
- Bij grote DNA-schade: apoptose kanker
, Biologie Sien Vleugels
- Aanmaak extra histonen (spiralisatie en condensatie)
- Verdubbeling centriolenpaar
- Aanmaak extra membraanmateriaal (voor 2 toekomstige dochtercellen)
d) Cellen die de celcyclus verlaten
- Cellen die niet meer delen (zenuwcellen, spiercellen) zijn in G0-periode: de
meeste neuronen vanaf de geboorte
- Sommige cellen kunnen terugkeren van de G0-periode naar de G1-periode:
lymfocyten na contact met een vreemd antigeen
Verloop van mitose en cytokinese in een dierlijke cel
Mitose Kerndeling
Cytokinese Verdeling van cytoplasma
Vorming van 2 asterfiguren door verdubbel- Ing van centriolenpaar
4 Fasen:
- Profase
Besluit mitose: het aantal chromosomen blijft gelijk: 2n = 46
- Metafase
De dochtercellen hebben dezelfde erfelijke kenmerken als
- Anafase
de moedercel (klonen)
- Telofase
a) Profase
- Chromatinedraden spiraliseren tot chromosomen
- Centriolen vormen asterfiguur
astrale microtubuli: 2 asters stoten elkaar af en migreren naar de tegenpolen
van de cel, in het midden vormt zich een centromeer
- Vorming spoelfiguur
polaire microtubuli (steundraad)
kinetochore microtubuli (trekdraad)
- Kernmembraan en nucleoli verdwijnen
- Kinetochore microtubuli hechten vast aan centromeer (bezit 2 kinetochoren)
Thema 2: doorgeven van DNA tijdens celdelingen
1. verschillende soorten celdelingen
Mitose Aanmaak nieuwe somatische cellen
2n 2n
Diploïde moedercel 2 diploïde
dochtercellen
Meiose Vorming van gameten
2n n
Diploïde moedercel 4 haploïde
dochtercellen
De vorming van haploïde sporen (n) bij
fungi, mossen en varens
2. mitose
Mitose als onderdeel van de celcyclus
Celcyclus
- Interfase
- Mitose (celkerndeling)
- Cytokinese (cytoplasmadeling)
De duur van de celcyclus verschilt
volgens organisme en celtype
Voorbereiding op de mitose: interfase
a) G1-periode
- Toename celvolume (dochtercellen worden net zo groot als de moedercel) door
toename cytoplasma
- Aanmaak van proteïnen en nucleotiden
- In de kern: chromatinevezels
b) S-periode of syntheseperiode
- DNA-replicatie (DNA wordt verdubbeld of gekopieerd)
c) G2-periode
- Controle en reparatie van nieuwe DNA
- Bij grote DNA-schade: apoptose kanker
, Biologie Sien Vleugels
- Aanmaak extra histonen (spiralisatie en condensatie)
- Verdubbeling centriolenpaar
- Aanmaak extra membraanmateriaal (voor 2 toekomstige dochtercellen)
d) Cellen die de celcyclus verlaten
- Cellen die niet meer delen (zenuwcellen, spiercellen) zijn in G0-periode: de
meeste neuronen vanaf de geboorte
- Sommige cellen kunnen terugkeren van de G0-periode naar de G1-periode:
lymfocyten na contact met een vreemd antigeen
Verloop van mitose en cytokinese in een dierlijke cel
Mitose Kerndeling
Cytokinese Verdeling van cytoplasma
Vorming van 2 asterfiguren door verdubbel- Ing van centriolenpaar
4 Fasen:
- Profase
Besluit mitose: het aantal chromosomen blijft gelijk: 2n = 46
- Metafase
De dochtercellen hebben dezelfde erfelijke kenmerken als
- Anafase
de moedercel (klonen)
- Telofase
a) Profase
- Chromatinedraden spiraliseren tot chromosomen
- Centriolen vormen asterfiguur
astrale microtubuli: 2 asters stoten elkaar af en migreren naar de tegenpolen
van de cel, in het midden vormt zich een centromeer
- Vorming spoelfiguur
polaire microtubuli (steundraad)
kinetochore microtubuli (trekdraad)
- Kernmembraan en nucleoli verdwijnen
- Kinetochore microtubuli hechten vast aan centromeer (bezit 2 kinetochoren)
