Thema 2 Voeding en vertering – incl. afbeeldingen die je moet leren
Biologie voor jou (bvj) Boek 2A havo/vwo
Release 8.1 isbn: 9789402072785
Basisstof 1 t/m 6
Extra stof 7 en 8
Basisstof 1 Voedingsmiddelen en voedingsstoffen
Voedingsmiddelen: Alle producten die je eet en drinkt.
Noem 2 soorten: • Plantaardige voedingsmiddelen: wortels, stengels, bladeren, vruchten en
zaden van bepaalde planten.
• Dierlijke voedingsmiddelen: delen van dieren (vlees, vis) of producten van
dieren (eieren en zuivelproducten, bijv. melk, boter, kaas en yoghurt).
Voedingsstoffen: De bruikbare bestanddelen van voedingsmiddelen.
Noem 4 • Bouwstoffen: worden gebruikt bij de vorming van cellen en weefsels (vooral
toepassingen: bij groei, ontwikkeling en herstel van het lichaam).
• Brandstoffen: leveren energie voor beweging, voor het op peil houden van
de lichaamstemperatuur en voor groei, ontwikkeling en herstel.
• Reservestoffen: worden opgeslagen in bepaalde delen van het lichaam.
• Beschermende stoffen: zorgen ervoor dat je gezond blijft.
Voedingsvezel: Alle onverteerbare stoffen in plantaardig voedsel.
Noem 6 groepen 1. Eiwitten:
voedingsstoffen – Functies: vooral bouwstoffen, ook brandstoffen.
met hun functies – Een teveel aan eiwitten kan worden omgezet in vet en opgeslagen als
en kenmerken: reservestof.
2. Koolhydraten:
– Functies: vooral brandstoffen, ook bouwstoffen en reservestoffen.
– Suikers (zoals glucose), zetmeel en glycogeen zijn voorbeelden van
koolhydraten.
– Een teveel aan koolhydraten wordt omgezet in vet en opgeslagen als
reservestof.
– Glucose kan worden omgezet in glycogeen en worden opgeslagen in de
lever en in de spieren.
3. Vetten:
– Functies: vooral brandstoffen, ook bouwstoffen en reservestoffen.
– Vetten kunnen o.a. onder de huid worden opgeslagen als reservestof.
4. Water:
– Functie: bouwstof.
– Water is o.a. belangrijk bij het vervoer van stoffen in het lichaam.
5. Mineralen (zouten):
– Functies: bouwstoffen en beschermende stoffen.
– Voorbeeld: kalkzouten voor de opbouw van botten.
6. Vitaminen:
– Functies: bouwstoffen en beschermende stoffen.
, – Vitaminen worden aangegeven met een letter (bijv. A, B, C, D en K).
– Voorbeelden: vitamine A voor de opbouw van de huid en om goed te
kunnen zien; vitamine D voor het vastleggen van kalkzouten in de botten.
Basisstof 2 Het verteringsstelsel
Vertering: Het omzetten van voedingsstoffen die niet door de darmwand heen in het bloed
kunnen worden opgenomen, in verteringsproducten die wel kunnen worden
opgenomen in het bloed.
Wel/niet verteerd? – Eiwitten, de meeste koolhydraten (o.a. suiker en zetmeel) en vetten worden
verteerd.
– Glucose, mineralen, vitaminen en water hoeven niet te worden verteerd.
Mechanische Voedsel in kleine stukjes verdelen door te kauwen.
vertering:
Chemische Voedingsstoffen omzetten met behulp van verteringssappen.
vertering: – Verteringssappen worden gemaakt door verteringsklieren.
– Veel verteringssappen bevatten enzymen.
Enzymen: Stoffen die scheikundige processen versnellen.
– De enzymen in verteringssappen zorgen ervoor dat de vertering snel verloopt.
Snappen:
Biologie voor jou (bvj) Boek 2A havo/vwo
Release 8.1 isbn: 9789402072785
Basisstof 1 t/m 6
Extra stof 7 en 8
Basisstof 1 Voedingsmiddelen en voedingsstoffen
Voedingsmiddelen: Alle producten die je eet en drinkt.
Noem 2 soorten: • Plantaardige voedingsmiddelen: wortels, stengels, bladeren, vruchten en
zaden van bepaalde planten.
• Dierlijke voedingsmiddelen: delen van dieren (vlees, vis) of producten van
dieren (eieren en zuivelproducten, bijv. melk, boter, kaas en yoghurt).
Voedingsstoffen: De bruikbare bestanddelen van voedingsmiddelen.
Noem 4 • Bouwstoffen: worden gebruikt bij de vorming van cellen en weefsels (vooral
toepassingen: bij groei, ontwikkeling en herstel van het lichaam).
• Brandstoffen: leveren energie voor beweging, voor het op peil houden van
de lichaamstemperatuur en voor groei, ontwikkeling en herstel.
• Reservestoffen: worden opgeslagen in bepaalde delen van het lichaam.
• Beschermende stoffen: zorgen ervoor dat je gezond blijft.
Voedingsvezel: Alle onverteerbare stoffen in plantaardig voedsel.
Noem 6 groepen 1. Eiwitten:
voedingsstoffen – Functies: vooral bouwstoffen, ook brandstoffen.
met hun functies – Een teveel aan eiwitten kan worden omgezet in vet en opgeslagen als
en kenmerken: reservestof.
2. Koolhydraten:
– Functies: vooral brandstoffen, ook bouwstoffen en reservestoffen.
– Suikers (zoals glucose), zetmeel en glycogeen zijn voorbeelden van
koolhydraten.
– Een teveel aan koolhydraten wordt omgezet in vet en opgeslagen als
reservestof.
– Glucose kan worden omgezet in glycogeen en worden opgeslagen in de
lever en in de spieren.
3. Vetten:
– Functies: vooral brandstoffen, ook bouwstoffen en reservestoffen.
– Vetten kunnen o.a. onder de huid worden opgeslagen als reservestof.
4. Water:
– Functie: bouwstof.
– Water is o.a. belangrijk bij het vervoer van stoffen in het lichaam.
5. Mineralen (zouten):
– Functies: bouwstoffen en beschermende stoffen.
– Voorbeeld: kalkzouten voor de opbouw van botten.
6. Vitaminen:
– Functies: bouwstoffen en beschermende stoffen.
, – Vitaminen worden aangegeven met een letter (bijv. A, B, C, D en K).
– Voorbeelden: vitamine A voor de opbouw van de huid en om goed te
kunnen zien; vitamine D voor het vastleggen van kalkzouten in de botten.
Basisstof 2 Het verteringsstelsel
Vertering: Het omzetten van voedingsstoffen die niet door de darmwand heen in het bloed
kunnen worden opgenomen, in verteringsproducten die wel kunnen worden
opgenomen in het bloed.
Wel/niet verteerd? – Eiwitten, de meeste koolhydraten (o.a. suiker en zetmeel) en vetten worden
verteerd.
– Glucose, mineralen, vitaminen en water hoeven niet te worden verteerd.
Mechanische Voedsel in kleine stukjes verdelen door te kauwen.
vertering:
Chemische Voedingsstoffen omzetten met behulp van verteringssappen.
vertering: – Verteringssappen worden gemaakt door verteringsklieren.
– Veel verteringssappen bevatten enzymen.
Enzymen: Stoffen die scheikundige processen versnellen.
– De enzymen in verteringssappen zorgen ervoor dat de vertering snel verloopt.
Snappen:
