Inhoud
College 1 (10-10)....................................................................................................................................3
Hoofdstuk 8 (Kolb) Sensorische systemen..........................................................................................3
Verwerking prikkels........................................................................................................................3
Algemene principes........................................................................................................................3
Somatosensorisch systeem.............................................................................................................5
Auditief systeem.............................................................................................................................6
Visueel systeem..............................................................................................................................6
Olfactorisch systeem......................................................................................................................6
Hoofdstuk 9 Motorsysteem................................................................................................................6
Hiërarchische ordening...................................................................................................................6
Reflex..............................................................................................................................................6
Subcorticale aansturing van motoriek............................................................................................7
Individuele motorneuronen............................................................................................................8
College 2 (12-10)..................................................................................................................................10
Hoofdstuk 6 (Purves)s Effects of attention on stimulus processing..................................................10
Wat is selectieve aandacht?.........................................................................................................10
Wat zijn de eigenschappen van selectieve aandacht?..................................................................10
Wat voor informatie wordt geselecteerd door selectieve aandacht en hoe komt dit tot uiting in
het brein?.....................................................................................................................................11
Op welk niveau in de informatieverwerkingshiërarchie grijpt aandacht in?.................................14
College 3 (18-10)..................................................................................................................................16
Hoofdstuk 8 (Purves) Geheugen.......................................................................................................16
Kortetermijngeheugen (Geen tentamenstof?).............................................................................17
Declaratief geheugen (Geen tentamenstof?)...............................................................................17
Non-declaratief geheugen............................................................................................................18
Hoe werkt leren op cellulair niveau?............................................................................................19
Hoofdstuk 10 (Purves) Emoties........................................................................................................20
Functies........................................................................................................................................20
Biologie van emotie......................................................................................................................20
Samenvatting................................................................................................................................23
College 4 (19-10)..................................................................................................................................24
Hoofdstuk 12 (Purves) Taal...............................................................................................................24
Taalbegrip.....................................................................................................................................24
Taal meten....................................................................................................................................24
, Taalgebieden................................................................................................................................24
Hoofdstuk 13 (Purves) Executieve Functies......................................................................................25
Wat zijn executieve functies?.......................................................................................................25
Onderverdeling.............................................................................................................................25
Hoe maakt ons brein efficiënt, doelgericht gedrag mogelijk? (Concreet).....................................26
,College 1 (10-10)
Hoofdstuk 8 (Kolb) Sensorische systemen
Je moet de stappen per zintuig van prikkel tot cortex kunnen uitleggen. Hiervoor moet je de
zelfstudiemodules maken.
Verwerking prikkels
1. Stimulus of prikkel (druk, elektromagnetische straling, geluidsgolven, etc.)
2. Receptorcellen
- Visie: fotoreceptoren
- Gehoor: mechanoreceptoren
- Aanraking: mechanoreceptoren
- Geur: chemoreceptoren
- Smaak: chemoreceptoren
3. Transductie in receptorcellen: het omzetten van informatie van de receptor naar een
receptorpotentiaal (= elektrochemisch signaal, voorloper van actiepotentiaal)
4. Sensorische zenuw: het signaal wordt over de sensorische zenuw gestuurd richting de cortex.
Dit versturen heet transmissie.
5. Verbindingsstation: thalamus. Dit schakelt de informatie
vanuit een zintuig naar de cortex.
- Alleen olfactorisch systeem/geur gaat niet via de
thalamus, de rest van de zintuigen wel.
- De zintuigsystemen hebben ook invloed op elkaar.
(Er vindt uitwisseling tussen de modaliteiten plaats.)
Wat je ziet kan bijvoorbeeld beïnvloeden wat je
hoort.
6. Corticale verwerking
- Perceptie
- Bewustwording
- Actie ondernemen
Algemene principes
Gevoeligheid receptoren
X
Adaptatie
- Snel adapterende receptoren
Als je iets aanraakt en dat beweegt verder niet, dus de situatie blijft zo, dan voel je het
via deze receptoren alleen de eerste aanraking. Daarna voel je het niet meer.
- Langzaam adapterende receptoren
Deze gebruik je alleen voor constantie. Als je bijvoorbeeld drukt op je arm, voel je dat
door deze receptoren.
Representatie op de cortex
Er is een soort kaart in de cortex van welk gebied waar in de cortex verwerkt wordt.
Zie afbeeldingen hieronder.
, Somatotopie
Tonotopie
, Retinotopie
Codering in het CZS
De receptor- en actiepotentiaal is een soort codering dat er een stimulus is. Ook kan het coderen
voor de intensiteit. De frequentie van actiepotentialen gaat omhoog. Ook worden er meer
receptoren actief.
Somatosensorisch systeem
Type receptoren
1. Exteroceptoren
Deze zitten in je huid.
- Thermoreceptoren: temperatuurverandering
- Chemoreceptoren: specifieke chemische stoffen
- Nociceptors: pijn/schadelijke stimuli
- Mechanoreceptoren : mechanische verandering
2. Interoceptoren
Deze zitten in je organen.
- Hartslagfrequentie
- Bloeddruk
3. Proprioceptie
Deze zitten in je spieren en gewrichten (spierspoeltje bijvoorbeeld).
- Positie en beweging
Waar bevinden je ledematen zich ten opzichte van jouw lichaam?
4. Oriëntatie
Deze zitten in het vestibulaire systeem (oor).
- Beweging en balans in de ruimte
Dit kan je ook in de war brengen (autorit).
Primaire somatosensorische cortex
Zie slides.
College 1 (10-10)....................................................................................................................................3
Hoofdstuk 8 (Kolb) Sensorische systemen..........................................................................................3
Verwerking prikkels........................................................................................................................3
Algemene principes........................................................................................................................3
Somatosensorisch systeem.............................................................................................................5
Auditief systeem.............................................................................................................................6
Visueel systeem..............................................................................................................................6
Olfactorisch systeem......................................................................................................................6
Hoofdstuk 9 Motorsysteem................................................................................................................6
Hiërarchische ordening...................................................................................................................6
Reflex..............................................................................................................................................6
Subcorticale aansturing van motoriek............................................................................................7
Individuele motorneuronen............................................................................................................8
College 2 (12-10)..................................................................................................................................10
Hoofdstuk 6 (Purves)s Effects of attention on stimulus processing..................................................10
Wat is selectieve aandacht?.........................................................................................................10
Wat zijn de eigenschappen van selectieve aandacht?..................................................................10
Wat voor informatie wordt geselecteerd door selectieve aandacht en hoe komt dit tot uiting in
het brein?.....................................................................................................................................11
Op welk niveau in de informatieverwerkingshiërarchie grijpt aandacht in?.................................14
College 3 (18-10)..................................................................................................................................16
Hoofdstuk 8 (Purves) Geheugen.......................................................................................................16
Kortetermijngeheugen (Geen tentamenstof?).............................................................................17
Declaratief geheugen (Geen tentamenstof?)...............................................................................17
Non-declaratief geheugen............................................................................................................18
Hoe werkt leren op cellulair niveau?............................................................................................19
Hoofdstuk 10 (Purves) Emoties........................................................................................................20
Functies........................................................................................................................................20
Biologie van emotie......................................................................................................................20
Samenvatting................................................................................................................................23
College 4 (19-10)..................................................................................................................................24
Hoofdstuk 12 (Purves) Taal...............................................................................................................24
Taalbegrip.....................................................................................................................................24
Taal meten....................................................................................................................................24
, Taalgebieden................................................................................................................................24
Hoofdstuk 13 (Purves) Executieve Functies......................................................................................25
Wat zijn executieve functies?.......................................................................................................25
Onderverdeling.............................................................................................................................25
Hoe maakt ons brein efficiënt, doelgericht gedrag mogelijk? (Concreet).....................................26
,College 1 (10-10)
Hoofdstuk 8 (Kolb) Sensorische systemen
Je moet de stappen per zintuig van prikkel tot cortex kunnen uitleggen. Hiervoor moet je de
zelfstudiemodules maken.
Verwerking prikkels
1. Stimulus of prikkel (druk, elektromagnetische straling, geluidsgolven, etc.)
2. Receptorcellen
- Visie: fotoreceptoren
- Gehoor: mechanoreceptoren
- Aanraking: mechanoreceptoren
- Geur: chemoreceptoren
- Smaak: chemoreceptoren
3. Transductie in receptorcellen: het omzetten van informatie van de receptor naar een
receptorpotentiaal (= elektrochemisch signaal, voorloper van actiepotentiaal)
4. Sensorische zenuw: het signaal wordt over de sensorische zenuw gestuurd richting de cortex.
Dit versturen heet transmissie.
5. Verbindingsstation: thalamus. Dit schakelt de informatie
vanuit een zintuig naar de cortex.
- Alleen olfactorisch systeem/geur gaat niet via de
thalamus, de rest van de zintuigen wel.
- De zintuigsystemen hebben ook invloed op elkaar.
(Er vindt uitwisseling tussen de modaliteiten plaats.)
Wat je ziet kan bijvoorbeeld beïnvloeden wat je
hoort.
6. Corticale verwerking
- Perceptie
- Bewustwording
- Actie ondernemen
Algemene principes
Gevoeligheid receptoren
X
Adaptatie
- Snel adapterende receptoren
Als je iets aanraakt en dat beweegt verder niet, dus de situatie blijft zo, dan voel je het
via deze receptoren alleen de eerste aanraking. Daarna voel je het niet meer.
- Langzaam adapterende receptoren
Deze gebruik je alleen voor constantie. Als je bijvoorbeeld drukt op je arm, voel je dat
door deze receptoren.
Representatie op de cortex
Er is een soort kaart in de cortex van welk gebied waar in de cortex verwerkt wordt.
Zie afbeeldingen hieronder.
, Somatotopie
Tonotopie
, Retinotopie
Codering in het CZS
De receptor- en actiepotentiaal is een soort codering dat er een stimulus is. Ook kan het coderen
voor de intensiteit. De frequentie van actiepotentialen gaat omhoog. Ook worden er meer
receptoren actief.
Somatosensorisch systeem
Type receptoren
1. Exteroceptoren
Deze zitten in je huid.
- Thermoreceptoren: temperatuurverandering
- Chemoreceptoren: specifieke chemische stoffen
- Nociceptors: pijn/schadelijke stimuli
- Mechanoreceptoren : mechanische verandering
2. Interoceptoren
Deze zitten in je organen.
- Hartslagfrequentie
- Bloeddruk
3. Proprioceptie
Deze zitten in je spieren en gewrichten (spierspoeltje bijvoorbeeld).
- Positie en beweging
Waar bevinden je ledematen zich ten opzichte van jouw lichaam?
4. Oriëntatie
Deze zitten in het vestibulaire systeem (oor).
- Beweging en balans in de ruimte
Dit kan je ook in de war brengen (autorit).
Primaire somatosensorische cortex
Zie slides.
