HC 11 HORMONALE REGULATIE
De ontdekking van de hormonen
Grieken
Kelk = hersenen
identiteit van hoe iemands karakter in elkaar zat → bepaalde sappen; welke sappen je had bepaalt
je karakter.
Hormonen experimenten naar kippen
Haalde de testis uit de mannelijke kip → zag er uit als een vrouwelijke kip
Haalde bij een andere kip de testis er uit → zette op een andere plaats → aantal mannelijke
structuren bleven nog aanwezig.
Onderzoek naar hoe bepaalde processen door hormonen werden gereguleerd
Signaal hormoon aan buitenkant cel → via receptor hormoon binden → aan het cytoplasma vertellen
dat er een hormoon is
Een van de intracellulaire signalen: cyclische AMP
Onderzoek zuivering van insuline en Aminozuur volgorde bepalen en DNA volgorde bepalen
Intercellulaire communicatie
• Gap junctions → Direct: cell to cell
• Synapse → via synaptische spleet
• Paracrine = cel geeft iets af: stimuleert naburige cel, de gene die het signaal afgeeft is geen
neuron → via interstituele vloeistof
• Autocrine = cel geeft iets af: stimuleert zich zel → via inter- en intracellulaire vloeistof
• Neuro-endocrine = neuronale cellen eindigen in bloedbaan → via synaptische spleet en
daarna via bloed
Endocrien, exocrien en neuro-endocrien
,
,Hormonen
= een signaal stof die door een klier wordt geproduceerd (die niet een afgifte buis heeft) → via het
bloed of interstitiële vloeistof een fysiologe respons opwekt, ergens anders in het lichaam, naar
cellen die de receptor hebben voor dat specifieke hormoon.
→ groei, ontwikkeling, voortplanting
• Water oplosbaar – hydrofiel
• Peptide of eiwitten; goed oplosbaar
• Catecholamines: adrenaline en noradrenaline
• Vet oplosbaar – hydrofoob
• Vaak afgeleiden van cholesterol
• Bioamines
Schildklier hormonen: T3 en T4
Het endocriene systeem
Good operation requires :
• Hormoon
• Receptor op doel cel
Op plasmamembraan; hormoonbindingsplaats
Intracellulair - Goed vet oplosbare cellen worden vaak gebonden aan een steroid hormoon
bindend eiwit (zo dat het in slecht water oplosbare steroid hormoon → in water oplosbaar is)
→ kan door het plasmamembraan (vet oplosbaar)
• Signaal transductie pad
Hormoon actie ligt aan receptor type
Hormonen worden vaak in pulsen afgegeven (bv in de ochtend veel en in de middag weinig)
Signaal transductie
2 uiterste voorbeelden
Membraan gekoppelde receptor
• Membraan gekoppelde receptor (adrenaline op lever)→ conformatie
• G-eiwit gekoppelde recpetor; door GTP
• Koppeling aan enzym: zet ATP → cAMP
• Toename cAMP; wordt gedetecteerd door eiwit kinase A
• Glycogeen syntese wordt geremd & gylcogeen afgebroken tot suikers
• Relatief snel
, Intracellulaire
• Hormoon (estradiol bij levercel)
• Hormoon laat los van bindingseiwit → cytoplasma
• Receptor in cytoplasma bindt hormoon → hormoon-receptor complex (vaak 2 receptoren)
• Gaat de kern in → herkent op DNA hormoon respons element → binding hormoon DNA
• mRNA wordt geactiveerd → translatie → eiwit
• langduriger
homeostatis via feedback
• CZS
• Hypothalamus → Releasing hormones of inhibiter hormones
• RH = releasing hormone afgegeven door hypothalamus aan hypofyse
• IH = inhibiting hormone afgegeven door hypothalamus aan hypofyse
• Hypofyse: activatie om iets aftegeven aan
bloed baan
• Doel cellen → geven zelf ook producten af =
perifere hormonen: zorgt voor negatieve
feedback
1. Long loop feedback
2. Autoinhibitie = hypofyse hormonen
remmen hypofyse
3. Short-loop feedback = de hypofyse
hormonen remmen de hypothalamus
Trope hormonen = reguleren de functie van andere
endocriene cellen of klieren./ een hormoon dat weer
andere endocriene hormoonproducerende cellen reguleert, en zo een indirect effect heeft.
Voorbeeld: hormonale regulatie calcium homeostase
• Positieve feedback: Schildklier detecteert dat er veel Calcium in je bloed zit; (parafoliculaire
cellen) → Calcitonine aan bloed toevoegen als Calcium concentratie in bloed toeneemt.
• Calcitonine gaat naar bot → zorgt dat calcium uit bloed in bot wordt opgeslagen
• Negatieve feedback: parathyroid klieren (schildklier) → parathormoon (PTH)
• Calcium uit het bot wordt in het bloed afgegeven
cellen van de bijschildklier geven paraathormoon (PTH) af bij een lage calciumconcentratie van het
bloed
De ontdekking van de hormonen
Grieken
Kelk = hersenen
identiteit van hoe iemands karakter in elkaar zat → bepaalde sappen; welke sappen je had bepaalt
je karakter.
Hormonen experimenten naar kippen
Haalde de testis uit de mannelijke kip → zag er uit als een vrouwelijke kip
Haalde bij een andere kip de testis er uit → zette op een andere plaats → aantal mannelijke
structuren bleven nog aanwezig.
Onderzoek naar hoe bepaalde processen door hormonen werden gereguleerd
Signaal hormoon aan buitenkant cel → via receptor hormoon binden → aan het cytoplasma vertellen
dat er een hormoon is
Een van de intracellulaire signalen: cyclische AMP
Onderzoek zuivering van insuline en Aminozuur volgorde bepalen en DNA volgorde bepalen
Intercellulaire communicatie
• Gap junctions → Direct: cell to cell
• Synapse → via synaptische spleet
• Paracrine = cel geeft iets af: stimuleert naburige cel, de gene die het signaal afgeeft is geen
neuron → via interstituele vloeistof
• Autocrine = cel geeft iets af: stimuleert zich zel → via inter- en intracellulaire vloeistof
• Neuro-endocrine = neuronale cellen eindigen in bloedbaan → via synaptische spleet en
daarna via bloed
Endocrien, exocrien en neuro-endocrien
,
,Hormonen
= een signaal stof die door een klier wordt geproduceerd (die niet een afgifte buis heeft) → via het
bloed of interstitiële vloeistof een fysiologe respons opwekt, ergens anders in het lichaam, naar
cellen die de receptor hebben voor dat specifieke hormoon.
→ groei, ontwikkeling, voortplanting
• Water oplosbaar – hydrofiel
• Peptide of eiwitten; goed oplosbaar
• Catecholamines: adrenaline en noradrenaline
• Vet oplosbaar – hydrofoob
• Vaak afgeleiden van cholesterol
• Bioamines
Schildklier hormonen: T3 en T4
Het endocriene systeem
Good operation requires :
• Hormoon
• Receptor op doel cel
Op plasmamembraan; hormoonbindingsplaats
Intracellulair - Goed vet oplosbare cellen worden vaak gebonden aan een steroid hormoon
bindend eiwit (zo dat het in slecht water oplosbare steroid hormoon → in water oplosbaar is)
→ kan door het plasmamembraan (vet oplosbaar)
• Signaal transductie pad
Hormoon actie ligt aan receptor type
Hormonen worden vaak in pulsen afgegeven (bv in de ochtend veel en in de middag weinig)
Signaal transductie
2 uiterste voorbeelden
Membraan gekoppelde receptor
• Membraan gekoppelde receptor (adrenaline op lever)→ conformatie
• G-eiwit gekoppelde recpetor; door GTP
• Koppeling aan enzym: zet ATP → cAMP
• Toename cAMP; wordt gedetecteerd door eiwit kinase A
• Glycogeen syntese wordt geremd & gylcogeen afgebroken tot suikers
• Relatief snel
, Intracellulaire
• Hormoon (estradiol bij levercel)
• Hormoon laat los van bindingseiwit → cytoplasma
• Receptor in cytoplasma bindt hormoon → hormoon-receptor complex (vaak 2 receptoren)
• Gaat de kern in → herkent op DNA hormoon respons element → binding hormoon DNA
• mRNA wordt geactiveerd → translatie → eiwit
• langduriger
homeostatis via feedback
• CZS
• Hypothalamus → Releasing hormones of inhibiter hormones
• RH = releasing hormone afgegeven door hypothalamus aan hypofyse
• IH = inhibiting hormone afgegeven door hypothalamus aan hypofyse
• Hypofyse: activatie om iets aftegeven aan
bloed baan
• Doel cellen → geven zelf ook producten af =
perifere hormonen: zorgt voor negatieve
feedback
1. Long loop feedback
2. Autoinhibitie = hypofyse hormonen
remmen hypofyse
3. Short-loop feedback = de hypofyse
hormonen remmen de hypothalamus
Trope hormonen = reguleren de functie van andere
endocriene cellen of klieren./ een hormoon dat weer
andere endocriene hormoonproducerende cellen reguleert, en zo een indirect effect heeft.
Voorbeeld: hormonale regulatie calcium homeostase
• Positieve feedback: Schildklier detecteert dat er veel Calcium in je bloed zit; (parafoliculaire
cellen) → Calcitonine aan bloed toevoegen als Calcium concentratie in bloed toeneemt.
• Calcitonine gaat naar bot → zorgt dat calcium uit bloed in bot wordt opgeslagen
• Negatieve feedback: parathyroid klieren (schildklier) → parathormoon (PTH)
• Calcium uit het bot wordt in het bloed afgegeven
cellen van de bijschildklier geven paraathormoon (PTH) af bij een lage calciumconcentratie van het
bloed
