3.1
● Toegevoegde waarde: Verschil tussen alle inkopen bij andere bedrijven en
verkoopopbrengsten van product.
● Alles wat je nodig hebt om te produceren kan je indelen in 4 categorieën.
○ Kapitaal
■ Machines, gebouwen en voertuigen
■ Rente
○ Arbeid
■ Inspanning die mensen bij productie leveren
■ Loon
○ Natuur
■ Grond, grondstoffen, aardolie en aardgas
■ Pacht
○ Ondernemerschap
■ Activiteiten van de ondernemer die het productieproces begeleid
■ Winst
● Variabele kosten veranderen als je meer produceert. Vaste kosten blijven hetzelfde
zoals huur.
● Alle kosten moeten terugverdiend worden bij verkoop. Kostprijs per product moet je
daarvoor weten. Boven op de kostprijs per product doe je nog je winst.
● Investeren doe je als je wilt uitbreiden naar een groter bedrijf. je kan investeren in
een nieuwe grotere gebouw.
● Afschrijving is de kosten die je per jaar kwijt bent aan de kapitaalgoederen.
● Kapitaalintensieve bedrijven zijn meer geld kwijt aan afschrijving.
3.2
● Met eigen bedrijf moet je goederen of diensten verkopen die jou inkomsten oplevert.
Totaalbedrag wat binnenkomt door verkoop is omzet. Deel van omzet is
inkoopwaarde.
● Verschil tussen omzet en inkoopwaarde is brutowinst. Van brutowinst gaan vaste
lasten en variabele kosten. Wat je uiteindelijk overhoud is nettoresultaat
● nettoresultaat is of nettowinst of nettoverlies
● Voor meer winst moet je je omzet vergroten en/of kosten verlagen
● Arbeidsproductiviteit kan op verschillende manieren toenemen
○ automatisering
■ Door machines wordt het toegenomen
○ Arbeidsverdeling
■ Iedereen doet waar die goed in is
○ Scholing
■ Hoe hoger geschoold hoe beter je presteert
○ Prestatiebeloning
■ Hoe beter je werk, hoe hoger je loon
, ● Productiecapaciteit is maximale producten die een bedrijf kan maken
○ Afhankelijk van:
■ Aantal mensuren in bedrijf
■ Kapitaalgoederen (machines) die worden gebruikt
● Grote bedrijven hebben voordelen op kleine bedrijven.
○ Meer werkverdeling
○ Bij grote inkoop meer korting
○ Reclame maak je veel tegelijk, dus goedkoper.
3.3
● Je hebt verschillende markten
○ Concrete markt
■ Bijvoorbeeld Week- of rommelmarkt
○ Abstracte markt
■ Alle vraag- en aanbod van een product
■ Geen zogenaamde ontmoetingsplek
● Evenwichtsprijs wordt bepaald door vraag en aanbod. Dat is de prijs dat vraag en
aanbod aan elkaar gelijk zijn.
● Evenwichtshoeveelheid is het aantal producten dat gevraagd en aangeboden wordt
bij een evenwichtsprijs.
○ Als de vraag toeneemt en het aanbod gelijk blijft, stijgt de prijs
○ Als het aanbod toeneemt en de vraag gelijk blijft, daalt de prijs
● Prijzen:
○ Als de prijs stijgt komt er meer aanbod
■ Minder mensen kunnen het betalen
● Als er veel aanbieders en vragers zijn is het een transparante markt. In een
transparante markt kan je prijzen en aangeboden producten goed met elkaar
vergelijken.
● Als er vrije marktwerking is komt de prijs tot stand door vraag en aanbod.
● Vrije markt is nadelig. Voor sommige mensen is de evenwichtsprijs te hoog is.
● Tegen hoge prijzen kan overheid maatregelen nemen bijvoorbeeld
○ Maximumprijs
○ Subsidies of toeslagen
● Ook is minimumprijs mogelijk. Dat gebeurt bijna nooit.
3.4
● Marktaandeel is hoe belangrijk jij als producent bent. Marktaandeel is eigen afzet in
procenten van totale markt
● Fusie is samenvoegen van twee bedrijven. Daardoor bespaar je op vaste lasten en
vergroot je je marktaandeel.
● Monopolie is als je de enige aanbieder bent op de markt, en vrij de prijzen omhoog
kan gooien zonder dat mensen kunnen overstappen naar een ander bedrijf. In
Nederland is alleen de overheid een Monopolie.
● Als er op markt veel aanbieders en vragers zijn is dat een volkomen concurrentie.
Prijs wordt volledig door aanbod bepaalt.
● Toegevoegde waarde: Verschil tussen alle inkopen bij andere bedrijven en
verkoopopbrengsten van product.
● Alles wat je nodig hebt om te produceren kan je indelen in 4 categorieën.
○ Kapitaal
■ Machines, gebouwen en voertuigen
■ Rente
○ Arbeid
■ Inspanning die mensen bij productie leveren
■ Loon
○ Natuur
■ Grond, grondstoffen, aardolie en aardgas
■ Pacht
○ Ondernemerschap
■ Activiteiten van de ondernemer die het productieproces begeleid
■ Winst
● Variabele kosten veranderen als je meer produceert. Vaste kosten blijven hetzelfde
zoals huur.
● Alle kosten moeten terugverdiend worden bij verkoop. Kostprijs per product moet je
daarvoor weten. Boven op de kostprijs per product doe je nog je winst.
● Investeren doe je als je wilt uitbreiden naar een groter bedrijf. je kan investeren in
een nieuwe grotere gebouw.
● Afschrijving is de kosten die je per jaar kwijt bent aan de kapitaalgoederen.
● Kapitaalintensieve bedrijven zijn meer geld kwijt aan afschrijving.
3.2
● Met eigen bedrijf moet je goederen of diensten verkopen die jou inkomsten oplevert.
Totaalbedrag wat binnenkomt door verkoop is omzet. Deel van omzet is
inkoopwaarde.
● Verschil tussen omzet en inkoopwaarde is brutowinst. Van brutowinst gaan vaste
lasten en variabele kosten. Wat je uiteindelijk overhoud is nettoresultaat
● nettoresultaat is of nettowinst of nettoverlies
● Voor meer winst moet je je omzet vergroten en/of kosten verlagen
● Arbeidsproductiviteit kan op verschillende manieren toenemen
○ automatisering
■ Door machines wordt het toegenomen
○ Arbeidsverdeling
■ Iedereen doet waar die goed in is
○ Scholing
■ Hoe hoger geschoold hoe beter je presteert
○ Prestatiebeloning
■ Hoe beter je werk, hoe hoger je loon
, ● Productiecapaciteit is maximale producten die een bedrijf kan maken
○ Afhankelijk van:
■ Aantal mensuren in bedrijf
■ Kapitaalgoederen (machines) die worden gebruikt
● Grote bedrijven hebben voordelen op kleine bedrijven.
○ Meer werkverdeling
○ Bij grote inkoop meer korting
○ Reclame maak je veel tegelijk, dus goedkoper.
3.3
● Je hebt verschillende markten
○ Concrete markt
■ Bijvoorbeeld Week- of rommelmarkt
○ Abstracte markt
■ Alle vraag- en aanbod van een product
■ Geen zogenaamde ontmoetingsplek
● Evenwichtsprijs wordt bepaald door vraag en aanbod. Dat is de prijs dat vraag en
aanbod aan elkaar gelijk zijn.
● Evenwichtshoeveelheid is het aantal producten dat gevraagd en aangeboden wordt
bij een evenwichtsprijs.
○ Als de vraag toeneemt en het aanbod gelijk blijft, stijgt de prijs
○ Als het aanbod toeneemt en de vraag gelijk blijft, daalt de prijs
● Prijzen:
○ Als de prijs stijgt komt er meer aanbod
■ Minder mensen kunnen het betalen
● Als er veel aanbieders en vragers zijn is het een transparante markt. In een
transparante markt kan je prijzen en aangeboden producten goed met elkaar
vergelijken.
● Als er vrije marktwerking is komt de prijs tot stand door vraag en aanbod.
● Vrije markt is nadelig. Voor sommige mensen is de evenwichtsprijs te hoog is.
● Tegen hoge prijzen kan overheid maatregelen nemen bijvoorbeeld
○ Maximumprijs
○ Subsidies of toeslagen
● Ook is minimumprijs mogelijk. Dat gebeurt bijna nooit.
3.4
● Marktaandeel is hoe belangrijk jij als producent bent. Marktaandeel is eigen afzet in
procenten van totale markt
● Fusie is samenvoegen van twee bedrijven. Daardoor bespaar je op vaste lasten en
vergroot je je marktaandeel.
● Monopolie is als je de enige aanbieder bent op de markt, en vrij de prijzen omhoog
kan gooien zonder dat mensen kunnen overstappen naar een ander bedrijf. In
Nederland is alleen de overheid een Monopolie.
● Als er op markt veel aanbieders en vragers zijn is dat een volkomen concurrentie.
Prijs wordt volledig door aanbod bepaalt.
