SAMENVATTING STRAFRECHT
WEEK 1: BEGINSELEN EN DOELEN STRAFRECHT
Richtingen Strafrecht
1. Materieel Strafrecht
- Wetboek van Strafrecht
- Welke gedraging is onder welke omstandigheid strafbaar?
- Waaruit bestaan de straffen?
2. Formeel Strafrecht
- Wetboek van Strafvordering
- Langs welke weg dient strafrecht plaats te vinden?
- Vorm, procedure
Beginselen Strafrecht
● Legaliteitsbeginsel
→ Wet als grondslag
● Onschuldpresumtie
→ Onschuldig tot het tegendeel bewezen is.
● Instrumentaliteit
→ Strafrecht is een specifiek dwangmiddel om een bepaald
maatschappelijk doel te bereiken.
● Rechtsbescherming
→ Rechtsgelijkheid / rechtszekerheid
● Ne bis idem
→ Je mag niet twee keer vervolgd worden voor hetzelfde feit.
● Gelijkheidsbeginsel
→ De wet is gelijk voor iedereen.
● Beginselen van redelijke en bilijke belangenafweging
→ proportionaal en subsidaire afweging rechter.
● Détourment de pouvoir
→ Verbod machtsmisbruik
● Equality of arms
→ Gelijke middelen voor partijen
● Hoor en wederhoor
→ Er moet geluisterd worden naar de verdachte
● Onpartijdige rechter.
Criteria voor Strafbaarstelling
- Schadebeginsel → Als een gedraging een ander schade oplevert.
- Subsidariteitsbeginsel → Is er een lichter middel?
- Proportionaliteitsbeginsel → Staat wat diegene heeft gedaan in verhouding
om het strafrecht toe te passen?
, Bronnen Strafrecht
- Wet
- Jurisprudentie (rechtspraak)
- Literatuur
- Ongeschreven rechtsbeginselen
- Internationale verdragen (EVRM / EU-recht)
Bijzondere Strafwetgeving
- Opiumwet
- Wet wapen en mutitie
- Wet op economische delicten
- Wegenverkeerswet
Misdrijven en overtredingen
● Misdrijf ( Tweede boek Wetboek van Strafrecht )
→ Rechtsdelict
→ Zwaardere strafbare feiten
● Overtredingen ( Derde boek Wetboek van Strafrecht)
→ Wetsdelict
→ Lichtere strafbare feiten
Legaliteitsbeginsel
- Is er om rechtszekerheid te waarborgen.
- Alles wat de overheid doet, moet gebaseerd zijn op de wet.
- Artikel 1 Wetboek van Strafrecht en Artikel 1 Wetboek van Strafvordering.
Grondslagen legaliteitsbeginsel
● Rechtsstaat
→ Burger wordt beschermd tegen de overheid en machtsmisbruik.
● Democratie
→ Volk bepaald hoe berechtiging moet plaatsvinden.
● Machtenscheiding
→ Trias Politica
● Rechtszekerheid
→ Recht wordt voorspelbaar
Grondslagen materiële legaliteitsbeginsel
● Schuld gezichtspunt
→ Gedrag afstemmen op de wet.
● Generale preventie
→ Men weet wat verboden is en doet het daarom niet.
WEEK 1: BEGINSELEN EN DOELEN STRAFRECHT
Richtingen Strafrecht
1. Materieel Strafrecht
- Wetboek van Strafrecht
- Welke gedraging is onder welke omstandigheid strafbaar?
- Waaruit bestaan de straffen?
2. Formeel Strafrecht
- Wetboek van Strafvordering
- Langs welke weg dient strafrecht plaats te vinden?
- Vorm, procedure
Beginselen Strafrecht
● Legaliteitsbeginsel
→ Wet als grondslag
● Onschuldpresumtie
→ Onschuldig tot het tegendeel bewezen is.
● Instrumentaliteit
→ Strafrecht is een specifiek dwangmiddel om een bepaald
maatschappelijk doel te bereiken.
● Rechtsbescherming
→ Rechtsgelijkheid / rechtszekerheid
● Ne bis idem
→ Je mag niet twee keer vervolgd worden voor hetzelfde feit.
● Gelijkheidsbeginsel
→ De wet is gelijk voor iedereen.
● Beginselen van redelijke en bilijke belangenafweging
→ proportionaal en subsidaire afweging rechter.
● Détourment de pouvoir
→ Verbod machtsmisbruik
● Equality of arms
→ Gelijke middelen voor partijen
● Hoor en wederhoor
→ Er moet geluisterd worden naar de verdachte
● Onpartijdige rechter.
Criteria voor Strafbaarstelling
- Schadebeginsel → Als een gedraging een ander schade oplevert.
- Subsidariteitsbeginsel → Is er een lichter middel?
- Proportionaliteitsbeginsel → Staat wat diegene heeft gedaan in verhouding
om het strafrecht toe te passen?
, Bronnen Strafrecht
- Wet
- Jurisprudentie (rechtspraak)
- Literatuur
- Ongeschreven rechtsbeginselen
- Internationale verdragen (EVRM / EU-recht)
Bijzondere Strafwetgeving
- Opiumwet
- Wet wapen en mutitie
- Wet op economische delicten
- Wegenverkeerswet
Misdrijven en overtredingen
● Misdrijf ( Tweede boek Wetboek van Strafrecht )
→ Rechtsdelict
→ Zwaardere strafbare feiten
● Overtredingen ( Derde boek Wetboek van Strafrecht)
→ Wetsdelict
→ Lichtere strafbare feiten
Legaliteitsbeginsel
- Is er om rechtszekerheid te waarborgen.
- Alles wat de overheid doet, moet gebaseerd zijn op de wet.
- Artikel 1 Wetboek van Strafrecht en Artikel 1 Wetboek van Strafvordering.
Grondslagen legaliteitsbeginsel
● Rechtsstaat
→ Burger wordt beschermd tegen de overheid en machtsmisbruik.
● Democratie
→ Volk bepaald hoe berechtiging moet plaatsvinden.
● Machtenscheiding
→ Trias Politica
● Rechtszekerheid
→ Recht wordt voorspelbaar
Grondslagen materiële legaliteitsbeginsel
● Schuld gezichtspunt
→ Gedrag afstemmen op de wet.
● Generale preventie
→ Men weet wat verboden is en doet het daarom niet.
