Voeten en huid
Samenvatting: belangrijkste huidafwijkingen.
Opleiding (te gebruiken bij bijvoorbeeld): (medische) pedicure,
schoonheidsspecialiste, huidtherapie, podotherapie, fysiotherapie enz alle
opleidingen die te maken krijgen met huidafwijkingen.
Bekijk inhoudsopgave voor onderwerpen die aan bod komen.
School: Paramedisch Fontys Hogeschool Eindhoven.
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: structuur en functie van de huid........................................................................................3
Structuur (anatomie) van de huid............................................................................................................ 3
Opperhuid (epidermis) ........................................................................................................................... 3
Basaalmembraan .................................................................................................................................... 4
Lederhuid (dermis) .................................................................................................................................. 4
Subcutis (onderhuids weefsel) ................................................................................................................ 5
Adnexa (huidaanhangsels) ...................................................................................................................... 5
Functies van de huid............................................................................................................................... 5
Hoofdstuk 2: PROVOKE-systeem ...........................................................................................................7
Het PROVOKE-systeem .......................................................................................................................... 7
Efflorescenties ........................................................................................................................................ 7
Hoofdstuk 3: huidafwijkingen door druk en wrijving ............................................................................14
Callus (eeltvorming) .............................................................................................................................. 14
Clavus (likdoorn) ................................................................................................................................... 14
Wrijvingsblaren ..................................................................................................................................... 14
Zwarte hiel ............................................................................................................................................ 15
Piëzogene papels ................................................................................................................................. 15
Decubitus (‘’doorliggen’’) ..................................................................................................................... 16
Hoofdstuk 4: meest voorkomende huidafwijkingen .............................................................................17
Perniosis (winterhanden of voeten/tenen) ............................................................................................ 17
..............................................................................................................................................................17
Brandwonden ....................................................................................................................................... 17
Abces .................................................................................................................................................... 17
Pitted keratolysis................................................................................................................................... 18
Erythrasma ............................................................................................................................................ 19
Infectie tussen de tenen (pseudomonas aeruginosa) ........................................................................... 19
Wondroos (erysipelas) .......................................................................................................................... 20
Wratten (verrucae vulgares) .................................................................................................................. 20
Gordelroos (herpes zoster) ................................................................................................................... 21
Eczeem ................................................................................................................................................. 21
Psoriasis vulgaris ................................................................................................................................... 22
2
, Hoofdstuk 1: structuur en functie van de huid
Structuur (anatomie) van de huid
De huid is het grootste orgaan van het lichaam. Dit orgaan heeft een groot aantal belangrijke
functies. Om dit te kunnen begrijpen wordt eerst besproken hoe de huid is opgebouwd. De huid
bestaat uit drie lagen, van buiten naar binnen: de opperhuid (epidermis), de lederhuid (dermis, cutis)
en het onderhuidse weefsel (subcutis). Tussen de opperhuid en de lederhuid ligt de
basaalmembraan. De huid heeft ook zogenoemde huidaanhangsels (adnexa): haren, talgklieren,
zweetklieren en nagels.
Opperhuid (epidermis)
De epidermis is ongeveer 0,1 mm dik en bestaat grotendeels uit drie soorten cellen: keratinocyten,
melanocyten en langerhanscellen.
Keratinocyten (hoorncellen) vormen het hoofdbestanddeel van de opperhuid. Zij delen zich in de
onderste cellaag in de epidermis (basale-cellaag) en schuiven in de huid omhoog, waarbij ze
degeneratieve veranderingen ondergaan.
Hoornlaag (stratum corneum) het meest aan de oppervlakte gelegen, bestaat uit lagen dode,
afgeplatte cellen. Dikte van de hoornlaag varieert sterk: dun op de bovenoogleden en heel dik onder
de voetzolen. Tussen de cellen bevinden zich vetten (lipiden), die als een soort cement werken. Het
gehele proces van celdeling in de basalecellaag tot afschilfering als dode cellen duurt ongeveer 28
dagen.
Melanocyten zijn pigmentcellen: zij zijn gelegen in de basale cellaag en maken ongeveer 3-5% van
de gehele cel populatie daar uit. Hun belangrijkste functie is het produceren van melaninepigement.
Dit pigment (kleurstof) bepaalt voor een belangrijk deel de kleur van de huid en beschermt deze
tegen inwerking van ultraviolette straling (zonlicht, zonnebank), doordat die door het pigment wordt
geabsorbeerd. De mate waarin pigmentvorming optreedt, wordt onder meer bepaald door erfelijke
factoren, hormonen en blootstelling van ultraviolet licht van de zon of zonnebank.
Langerhanscellen maken ongeveer 2% van de totale celpopulatie in de opperhuid uit. Ze hebben een
functie in het afweersysteem (immuunsysteem) van de huid, ze presenteren namelijk
lichaamsvreemde moleculen aan het immuunsysteem in de huid en lymfeklieren.
3
Samenvatting: belangrijkste huidafwijkingen.
Opleiding (te gebruiken bij bijvoorbeeld): (medische) pedicure,
schoonheidsspecialiste, huidtherapie, podotherapie, fysiotherapie enz alle
opleidingen die te maken krijgen met huidafwijkingen.
Bekijk inhoudsopgave voor onderwerpen die aan bod komen.
School: Paramedisch Fontys Hogeschool Eindhoven.
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: structuur en functie van de huid........................................................................................3
Structuur (anatomie) van de huid............................................................................................................ 3
Opperhuid (epidermis) ........................................................................................................................... 3
Basaalmembraan .................................................................................................................................... 4
Lederhuid (dermis) .................................................................................................................................. 4
Subcutis (onderhuids weefsel) ................................................................................................................ 5
Adnexa (huidaanhangsels) ...................................................................................................................... 5
Functies van de huid............................................................................................................................... 5
Hoofdstuk 2: PROVOKE-systeem ...........................................................................................................7
Het PROVOKE-systeem .......................................................................................................................... 7
Efflorescenties ........................................................................................................................................ 7
Hoofdstuk 3: huidafwijkingen door druk en wrijving ............................................................................14
Callus (eeltvorming) .............................................................................................................................. 14
Clavus (likdoorn) ................................................................................................................................... 14
Wrijvingsblaren ..................................................................................................................................... 14
Zwarte hiel ............................................................................................................................................ 15
Piëzogene papels ................................................................................................................................. 15
Decubitus (‘’doorliggen’’) ..................................................................................................................... 16
Hoofdstuk 4: meest voorkomende huidafwijkingen .............................................................................17
Perniosis (winterhanden of voeten/tenen) ............................................................................................ 17
..............................................................................................................................................................17
Brandwonden ....................................................................................................................................... 17
Abces .................................................................................................................................................... 17
Pitted keratolysis................................................................................................................................... 18
Erythrasma ............................................................................................................................................ 19
Infectie tussen de tenen (pseudomonas aeruginosa) ........................................................................... 19
Wondroos (erysipelas) .......................................................................................................................... 20
Wratten (verrucae vulgares) .................................................................................................................. 20
Gordelroos (herpes zoster) ................................................................................................................... 21
Eczeem ................................................................................................................................................. 21
Psoriasis vulgaris ................................................................................................................................... 22
2
, Hoofdstuk 1: structuur en functie van de huid
Structuur (anatomie) van de huid
De huid is het grootste orgaan van het lichaam. Dit orgaan heeft een groot aantal belangrijke
functies. Om dit te kunnen begrijpen wordt eerst besproken hoe de huid is opgebouwd. De huid
bestaat uit drie lagen, van buiten naar binnen: de opperhuid (epidermis), de lederhuid (dermis, cutis)
en het onderhuidse weefsel (subcutis). Tussen de opperhuid en de lederhuid ligt de
basaalmembraan. De huid heeft ook zogenoemde huidaanhangsels (adnexa): haren, talgklieren,
zweetklieren en nagels.
Opperhuid (epidermis)
De epidermis is ongeveer 0,1 mm dik en bestaat grotendeels uit drie soorten cellen: keratinocyten,
melanocyten en langerhanscellen.
Keratinocyten (hoorncellen) vormen het hoofdbestanddeel van de opperhuid. Zij delen zich in de
onderste cellaag in de epidermis (basale-cellaag) en schuiven in de huid omhoog, waarbij ze
degeneratieve veranderingen ondergaan.
Hoornlaag (stratum corneum) het meest aan de oppervlakte gelegen, bestaat uit lagen dode,
afgeplatte cellen. Dikte van de hoornlaag varieert sterk: dun op de bovenoogleden en heel dik onder
de voetzolen. Tussen de cellen bevinden zich vetten (lipiden), die als een soort cement werken. Het
gehele proces van celdeling in de basalecellaag tot afschilfering als dode cellen duurt ongeveer 28
dagen.
Melanocyten zijn pigmentcellen: zij zijn gelegen in de basale cellaag en maken ongeveer 3-5% van
de gehele cel populatie daar uit. Hun belangrijkste functie is het produceren van melaninepigement.
Dit pigment (kleurstof) bepaalt voor een belangrijk deel de kleur van de huid en beschermt deze
tegen inwerking van ultraviolette straling (zonlicht, zonnebank), doordat die door het pigment wordt
geabsorbeerd. De mate waarin pigmentvorming optreedt, wordt onder meer bepaald door erfelijke
factoren, hormonen en blootstelling van ultraviolet licht van de zon of zonnebank.
Langerhanscellen maken ongeveer 2% van de totale celpopulatie in de opperhuid uit. Ze hebben een
functie in het afweersysteem (immuunsysteem) van de huid, ze presenteren namelijk
lichaamsvreemde moleculen aan het immuunsysteem in de huid en lymfeklieren.
3
