Geschiedenis Hoofdstuk 2
Tijd van burgers en stoommachines (1800-1900)
Tijd van wereldoorlogen (1900-1950)
Oriëntatie
Artikel 1 van de grondwet
Allen die zich in NL bevindt, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld. Discriminatie wegens
godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht of op welke grond dan ook is niet
toegestaan.
Het parlement
= De volksvertegenwoordiging
= Staten-Generaal
= De 1e & 2e kamer
… wordt elke 4 jaar gekozen
… controleert de regering
… maakt wetten
Nederland is een parlementaire democratie= volksvertegenwoordiging gekozen door het volk.
Paragraaf 2.1
Wijziging van de grondwet kan alleen na:
1. goedkeuring in beide kamers door 2/3 deel van de leden.
2. na landelijke verkiezingen, moet 2/3 deel van beide kamers de wijziging nogmaals goedkeuren.
i Toets vraag: waarom zou dit zijn?
Willem I (1772-1843)
1814: de eerste grondwet
Gaf Willem I veel invloed in bestuurszaken
= stelde Kamerleden aan
= benoemde en ontsloeg ministers
Hij duldde geen tegenspraak
Willem II (1792-1849)
Regeerde 1840 tot 1849
1848: overal in Europa opstanden, ook in nl> Willem II liet Thorbecke een nieuwe grondwet schrijven
die hij ondertekende.
, Grondwet:
Conservatieven: Liberalen
- Macht hoort bij koning + - Macht hoort bij het gekozen
regering parlement
- Geen invloed van het volk/ - Meer invloed van het volk
parlement via rechtstreekse
verkiezingen
Grondwetswijziging 1848
Belangrijke wijzigingen:
1. censuskiesrecht
= kiesrecht voor mannen die bepaald bedrag aan kiesbelasting betaalden.
2. de koning werd onschendbaar
= de ministers werden verantwoordelijk voor de koning; de hoogste macht kwam bij de 2 e kamer te
liggen.
3. Mogelijk om kamers te ontbinden
= in dat geval kwamen er nieuwe verkiezingen
Willem III (1817-1890)
Regeerde 1849 tot 1890
Hij was het niet een met nieuwe grondwet>
Veel conflicten met de 2e kamer die hij steeds weer ontbond>
Moest uiteindelijke de 2e kamer erkennen als hoogste macht.
Door de nieuwe grondwet:
- Zijn er voortaan rechtstreekse verkiezingen voor de 2 e kamer, de provinciale staten en de
gemeente raad.
- Komt de macht bij de gekozen volks- vertege -woordiging te liggen.
- Krijgt het volk een aantal grondwetten.
Paragraaf 2.2
Grondwet 1848
Macht: zwaartepunt lag bij volksvertegenwoordiging.
Grondrechten: gelijkheid en vrijheid als centrale waarden.
Gelijkheid: alle burgers gelijke rechten, niet discrimineren.
Vrijheid: je mag je eigen leven inrichten zoals je zelf wilt zolang je de vrijheid van een ander niet
schaadt.
Tijd van burgers en stoommachines (1800-1900)
Tijd van wereldoorlogen (1900-1950)
Oriëntatie
Artikel 1 van de grondwet
Allen die zich in NL bevindt, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld. Discriminatie wegens
godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht of op welke grond dan ook is niet
toegestaan.
Het parlement
= De volksvertegenwoordiging
= Staten-Generaal
= De 1e & 2e kamer
… wordt elke 4 jaar gekozen
… controleert de regering
… maakt wetten
Nederland is een parlementaire democratie= volksvertegenwoordiging gekozen door het volk.
Paragraaf 2.1
Wijziging van de grondwet kan alleen na:
1. goedkeuring in beide kamers door 2/3 deel van de leden.
2. na landelijke verkiezingen, moet 2/3 deel van beide kamers de wijziging nogmaals goedkeuren.
i Toets vraag: waarom zou dit zijn?
Willem I (1772-1843)
1814: de eerste grondwet
Gaf Willem I veel invloed in bestuurszaken
= stelde Kamerleden aan
= benoemde en ontsloeg ministers
Hij duldde geen tegenspraak
Willem II (1792-1849)
Regeerde 1840 tot 1849
1848: overal in Europa opstanden, ook in nl> Willem II liet Thorbecke een nieuwe grondwet schrijven
die hij ondertekende.
, Grondwet:
Conservatieven: Liberalen
- Macht hoort bij koning + - Macht hoort bij het gekozen
regering parlement
- Geen invloed van het volk/ - Meer invloed van het volk
parlement via rechtstreekse
verkiezingen
Grondwetswijziging 1848
Belangrijke wijzigingen:
1. censuskiesrecht
= kiesrecht voor mannen die bepaald bedrag aan kiesbelasting betaalden.
2. de koning werd onschendbaar
= de ministers werden verantwoordelijk voor de koning; de hoogste macht kwam bij de 2 e kamer te
liggen.
3. Mogelijk om kamers te ontbinden
= in dat geval kwamen er nieuwe verkiezingen
Willem III (1817-1890)
Regeerde 1849 tot 1890
Hij was het niet een met nieuwe grondwet>
Veel conflicten met de 2e kamer die hij steeds weer ontbond>
Moest uiteindelijke de 2e kamer erkennen als hoogste macht.
Door de nieuwe grondwet:
- Zijn er voortaan rechtstreekse verkiezingen voor de 2 e kamer, de provinciale staten en de
gemeente raad.
- Komt de macht bij de gekozen volks- vertege -woordiging te liggen.
- Krijgt het volk een aantal grondwetten.
Paragraaf 2.2
Grondwet 1848
Macht: zwaartepunt lag bij volksvertegenwoordiging.
Grondrechten: gelijkheid en vrijheid als centrale waarden.
Gelijkheid: alle burgers gelijke rechten, niet discrimineren.
Vrijheid: je mag je eigen leven inrichten zoals je zelf wilt zolang je de vrijheid van een ander niet
schaadt.
