Juridische annotatie

Woordenaantal: 1006



Samenloopregeling Brussel II-bis en Haags kinderbeschermingsverdrag 1996.

Noot bij: Hof van Justitie van de Europese Unie 14 juli 2022, ECLI:EU:C:2022:562 (CC/VO)



1. In de uitspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie, hierna het Hof, van 14 juli
2022 gaf het Hof antwoord op de gestelde prejudiciële vragen. 1 Het verzoek om een
prejudiciële beslissing betreft de uitlegging van artikel 8 lid 1 en artikel 61 van Brussel II bis-
verordening, hierna de verordening.2 Dit verzoek is ingediend in de achtergrond van een
geding tussen CC en VO over de door VO ingestelde vordering die ertoe strekt het gezag over
M, hun zoon, te verkrijgen in Zweden. CC, de moeder van M, heeft sinds de geboorte
eenhoofdige gezag over M. Tot oktober 2019 heeft M altijd op Zweeds grondgebied gewoond,
maar is daarna verhuisd naar het grondgebied van de Russische Federatie. In december 2019
heeft VO, de vader van M, bij de bevoegde rechter een vordering ingesteld die primair toe
strekte het eenhoofdige gezag over M te verkrijgen. Tevens zou de rechter vaststellen dat de
gewone verblijfplaats van M de woonplaats van VO in zweden is. CC heeft aangevoerd dat de
rechter geen relatieve bevoegdheid heeft, omdat de gewone verblijfplaats van M sinds oktober
2019 in Russische Federatie is. Daarna hebben de partijen doorgeprocedeerd. 3 De uitspraak
van 14 juli 2022 verschaft meer uitleg tussen de samenloop van de Brussel II bis-verordening
en het Haags kinderbeschermingsverdrag 1996, hierna HKBV.

2. Het Hof besteedt allereerst en alleen aandacht aan het formeel toepassingsgebied. Het
onderhavige geschil heeft betrekking op de gewone verblijfplaats van M. Het Hof laat de
beoordeling van de gewone verblijfplaats over aan de nationale gerechten 4. Het Hof geeft wel
een definitie van het begrip ‘gewone verblijfplaats’. 5 Als leidraad voor de gewone
verblijfplaats dient te worden genomen ‘le centre effectif de la vie du mineur’. 6 De plaats
waarmee het kind maatschappelijk de belangrijkste banden heeft. 7 Het Hof gaat dus mee met
de beoordeling van de Zweedse rechter dat de verblijfplaats van M is veranderd naar de
Russische Federatie. Zodoende valt de kwestie eerst onder de verordening en later onder
HKBV.8

3. Volgens het Hof is de gewone verblijfplaats van de minderjarige een beoordeling voor de
nationale gerechten. Niettemin heeft het Zweedse gerecht hierbij het autonome en uniforme
begrip ‘gewone verblijfplaats’ niet goed toegepast. Mijns inziens is de gewone verblijfplaats
van M niet veranderd na de verhuizing naar het Russische Federatie. Een langdurig verblijf in
het buitenland op een internaat vestigt geen nieuw gewoon verblijf wanneer serieuze banden

1
HvJ 14 juli 2022, C-572/16, ECLI:EU:C:2018 (CC/VO).
2
In casu, gaat het over de Brussel II-Bis verordening en niet over Brussel II-ter, omdat het buiten de temporele
toepassingsgebied van Brussel II-ter valt.
3
Idem, R.o 12-19.
4
Idem, R.o 24.
5
De gewone verblijfplaats van een kind, die overeenkomt met de plaats waar zich in feite het centrum van zijn leven bevindt
worden bepaald op basis van een omvattende analyse van de feitelijke omstandigheden van elke zaak. Behalve de fysieke
aanwezigheid van het kind op het grondgebied van een staat rekening moet worden gehouden met andere factoren waaruit
kan blijken dat deze aanwezigheid geenszins tijdelijk of toevallig is en enige integratie van het kind in een sociale en
familiale omgeving tot uitdrukking brengt.
6
Von Steiger, toelichtend rapport p. 225-225.
7
F. Ibili, ‘ Gewone verblijfplaats’, GS Personen- en familierecht. Aant. 2.
8
Het verdient terzijde opmerking dat een bespreking van het materiële en temporele toepassingsgebied terzijde wordt
gehouden in de onderhavige uitspraak. Een verklaring daarvoor kan zijn dat deze toepassingsgebieden helder zijn afgebakend
en geen obstakel vormt in de onderhavige zaak.