Psychologie
01-11-22
HC-1 Introductie psychologie
Wat is psychologie?
Belangrijke perspectieven
1. Socio-cultureel
2. Evolutionair (+genetische basis)
3. Sociaal leren (+conditionering)
4. Sociaal cognitief
-Wat is psychologie?
Psychologie is de wetenschappelijke studie van de geest (mentale processen) en het gedrag van de
mens.
Doel: algemene uitspraken formuleren over psychische processen
Belangrijk: objectief en controleerbaar bewijs! lastig
-Manieren ideeën of theorieën testen
Beschrijvend onderzoek: observeert de status quo bekijkt natuurlijk gedrag
Experimenteel onderzoek: beïnvloedt een factor kan oorzaak en gevolg onderscheiden
-Genetische en evolutionaire basis van gedrag:
Verklaart sociaal gedrag vanuit fysieke en psychologische kenmerken die over de eeuwen zijn
aangepast om de kansen op overleven en voortplanting te vergroten. Verklaart ook waarom
bepaalde gedragingen/gedachtes/gevoelens ‘ingebouwd’ zijn in de mens.
Evolutionair natuurlijke selectie: het proces waarin belangrijke eigenschappen die helpen
bij overleving doorgegeven worden aan nageslacht.
4 componenten natuurlijke selectie (Charles Darwin)
o Overproductie
o Variatie
o Erfelijkheid
o Selectie aan de hand van omgevingsfit
-Socio-cultureel:
Het theoretische perspectief dat zoekt naar oorzaken van sociaal gedrag in de invloed van grotere
sociale groepen.
Sociale normen: regels voor ‘correct’ gedrag.
Cultuur: de gewoontes, overtuigingen en taal die gedeeld worden door mensen in bepaalde
locatie/tijd.
bijv. drie zoenen geven bij gedag zeggen
verklaart ook verschillen tussen culturen
- Sociaal leren:
Gedrag van de mens verklaard door ervaringen jeugd
Bewust: beloningen en straf
Onbewust:
1. Klassiek conditioneren verband aangeleerd tussen gedrag en prikkels
2. Imitatie
-Conditionering:
1. Klassieke conditionering: leerproces dat nieuwe reflexen vormt. (Ivan Pavlov)
, Reflex: eenvoudig, relatief automatische , S-R combinatie gemedieerd door het
zenuwstelsel.
Stimulus (S): gebeurtenis in de omgeving
Response (R): gedrag resulterend door de stimulus
Termen:
o Unconditioned stimilus (UCS) = ongeconditioneerde stimulus
o Unconditioned response (UCR) = ongeconditioneerde reactie
o Conditioned stimulus (CS) = geconditioneerde stimulus
o Conditioned response (CR) = geconditioneerde reactive
2. Operante conditionering: vorm van leren waarbij gedrag wordt aangeleerd op basis van de
gevolgen die dat gedrag heeft
Zorgt voor leren over oorzaken en gevolgen
Bekrachtiging en straf: positief en negatief
Bekrachtiging kan met of zonder bewustzijn
-Behaviorisme:
Waarneembaar gedrag dat door de omgeving wordt bepaald en is aangeleerd.
Geconditioneerde angst (fear conditioning)
generalisatie: één specifieke ervaring vertegenwoordigt een groep van ervaringen.
Evaluatief conditioneren: veranderingen in de mate men een stimulus leuk vindt als gevolg
van koppeling met een positieve of negatieve stimulus. Bv. Reclame.
liking: ‘’leuk vinden’’
Geconditioneerde honger
appetizer effect (bijv. het ruiken van eten met als gevolg dat je honger krijgt).
Geconditioneerde seksuele arousal
-Sociaal cognitief:
Het theoretische perspectief wat zich richt op mentale processen, aandacht, interpreteren en het
onthouden van sociale ervaringen
, 04-11-22
HC-2 Zintuigen
Functie van het sensorisch systeem
Wet van Weber
Signaal detectie theorie
Sensorische gebieden hersenen
Werking zintuigen
-Zintuigen:
Reukzin
Smaakzin
Tastzin
Gehoor
Gezichtsvermogen
Evenwichtszin
-Sensatie: bepaalde stimulus die een bepaalde receptor activeren
Perceptie: betekenis volle ervaring betekenis aangeven wat de
gewaarwording is.
-Sensorisch proces:
-Het sensorisch systeem
Sensorische receptoren: gespecialiseerde structuren die reageren op fysieke stimuli door
elektrische veranderingen te produceren (transductie) die neurale impulsen kan initiëren in
sensorische neuronen.
Stimulus komt binnen op een sensorische receptor receptor nodig om stimuli te kunnen
ontvangen omzetten in elektrische signalen en doorgeven naar sensorische neuronen.
Sensorische neuronen: gespecialiseerde neuronen die info overbrengen van sensorische
receptoren naar het centrale zenuwstelsel.
-Sensorische systemen behouden info over stimulus kwaliteit en kwantiteit
Sensorisch coderen: proces waarbij de info over S kwaliteit en kwantiteit behouden wordt in
het patroon van actiepotentialen (verzonden door de specifieke sensorische neuronen naar
het centraal zenuwstelsel).
o Codering van S kwantiteit: sterkere stimuli priduceren grotere receptor potentialen,
deze zorgen op hun beurt voor vluggere actiepotentialen in de sensorische
neuronen.
o Codering van S kwaliteit: activatie van verschillende receptoren
-Sensorische adaptie
Verandering in gevoeligheid indien sensorische receptoren en neuronen sterk gestimuleerd
of niet gestimuleerd voor langere periode.
-Psychofysica:
Studie naar relaties tussen fysieke kenmerken van stimuli en sensorische ervaringen.
-Absolute drempel:
01-11-22
HC-1 Introductie psychologie
Wat is psychologie?
Belangrijke perspectieven
1. Socio-cultureel
2. Evolutionair (+genetische basis)
3. Sociaal leren (+conditionering)
4. Sociaal cognitief
-Wat is psychologie?
Psychologie is de wetenschappelijke studie van de geest (mentale processen) en het gedrag van de
mens.
Doel: algemene uitspraken formuleren over psychische processen
Belangrijk: objectief en controleerbaar bewijs! lastig
-Manieren ideeën of theorieën testen
Beschrijvend onderzoek: observeert de status quo bekijkt natuurlijk gedrag
Experimenteel onderzoek: beïnvloedt een factor kan oorzaak en gevolg onderscheiden
-Genetische en evolutionaire basis van gedrag:
Verklaart sociaal gedrag vanuit fysieke en psychologische kenmerken die over de eeuwen zijn
aangepast om de kansen op overleven en voortplanting te vergroten. Verklaart ook waarom
bepaalde gedragingen/gedachtes/gevoelens ‘ingebouwd’ zijn in de mens.
Evolutionair natuurlijke selectie: het proces waarin belangrijke eigenschappen die helpen
bij overleving doorgegeven worden aan nageslacht.
4 componenten natuurlijke selectie (Charles Darwin)
o Overproductie
o Variatie
o Erfelijkheid
o Selectie aan de hand van omgevingsfit
-Socio-cultureel:
Het theoretische perspectief dat zoekt naar oorzaken van sociaal gedrag in de invloed van grotere
sociale groepen.
Sociale normen: regels voor ‘correct’ gedrag.
Cultuur: de gewoontes, overtuigingen en taal die gedeeld worden door mensen in bepaalde
locatie/tijd.
bijv. drie zoenen geven bij gedag zeggen
verklaart ook verschillen tussen culturen
- Sociaal leren:
Gedrag van de mens verklaard door ervaringen jeugd
Bewust: beloningen en straf
Onbewust:
1. Klassiek conditioneren verband aangeleerd tussen gedrag en prikkels
2. Imitatie
-Conditionering:
1. Klassieke conditionering: leerproces dat nieuwe reflexen vormt. (Ivan Pavlov)
, Reflex: eenvoudig, relatief automatische , S-R combinatie gemedieerd door het
zenuwstelsel.
Stimulus (S): gebeurtenis in de omgeving
Response (R): gedrag resulterend door de stimulus
Termen:
o Unconditioned stimilus (UCS) = ongeconditioneerde stimulus
o Unconditioned response (UCR) = ongeconditioneerde reactie
o Conditioned stimulus (CS) = geconditioneerde stimulus
o Conditioned response (CR) = geconditioneerde reactive
2. Operante conditionering: vorm van leren waarbij gedrag wordt aangeleerd op basis van de
gevolgen die dat gedrag heeft
Zorgt voor leren over oorzaken en gevolgen
Bekrachtiging en straf: positief en negatief
Bekrachtiging kan met of zonder bewustzijn
-Behaviorisme:
Waarneembaar gedrag dat door de omgeving wordt bepaald en is aangeleerd.
Geconditioneerde angst (fear conditioning)
generalisatie: één specifieke ervaring vertegenwoordigt een groep van ervaringen.
Evaluatief conditioneren: veranderingen in de mate men een stimulus leuk vindt als gevolg
van koppeling met een positieve of negatieve stimulus. Bv. Reclame.
liking: ‘’leuk vinden’’
Geconditioneerde honger
appetizer effect (bijv. het ruiken van eten met als gevolg dat je honger krijgt).
Geconditioneerde seksuele arousal
-Sociaal cognitief:
Het theoretische perspectief wat zich richt op mentale processen, aandacht, interpreteren en het
onthouden van sociale ervaringen
, 04-11-22
HC-2 Zintuigen
Functie van het sensorisch systeem
Wet van Weber
Signaal detectie theorie
Sensorische gebieden hersenen
Werking zintuigen
-Zintuigen:
Reukzin
Smaakzin
Tastzin
Gehoor
Gezichtsvermogen
Evenwichtszin
-Sensatie: bepaalde stimulus die een bepaalde receptor activeren
Perceptie: betekenis volle ervaring betekenis aangeven wat de
gewaarwording is.
-Sensorisch proces:
-Het sensorisch systeem
Sensorische receptoren: gespecialiseerde structuren die reageren op fysieke stimuli door
elektrische veranderingen te produceren (transductie) die neurale impulsen kan initiëren in
sensorische neuronen.
Stimulus komt binnen op een sensorische receptor receptor nodig om stimuli te kunnen
ontvangen omzetten in elektrische signalen en doorgeven naar sensorische neuronen.
Sensorische neuronen: gespecialiseerde neuronen die info overbrengen van sensorische
receptoren naar het centrale zenuwstelsel.
-Sensorische systemen behouden info over stimulus kwaliteit en kwantiteit
Sensorisch coderen: proces waarbij de info over S kwaliteit en kwantiteit behouden wordt in
het patroon van actiepotentialen (verzonden door de specifieke sensorische neuronen naar
het centraal zenuwstelsel).
o Codering van S kwantiteit: sterkere stimuli priduceren grotere receptor potentialen,
deze zorgen op hun beurt voor vluggere actiepotentialen in de sensorische
neuronen.
o Codering van S kwaliteit: activatie van verschillende receptoren
-Sensorische adaptie
Verandering in gevoeligheid indien sensorische receptoren en neuronen sterk gestimuleerd
of niet gestimuleerd voor langere periode.
-Psychofysica:
Studie naar relaties tussen fysieke kenmerken van stimuli en sensorische ervaringen.
-Absolute drempel:
