Depressie en slapeloosheid: welke behandeling heeft
prioriteit?
Dit is het essay van Grondslagen van de Klinische Psychologie voor op Stuvia. Het essay is
beoordeeld met een 8.1.
, Slapeloosheid en depressie zijn beide ernstige, veelvoorkomende aandoeningen. Zo blijkt
klinische depressie wereldwijd de belangrijkste oorzaak van invaliditeit en lijdt 9 tot 12% van
de bevolking aan chronische slapeloosheid (Blanken et al., 2020; Breitstein et al., 2014).
Depressie wordt gediagnosticeerd wanneer men gedurende twee weken een depressieve
stemming en/of verlies van interesse in dagelijkse activiteiten ervaart, gecombineerd met
minimaal vier specifieke symptomen. Slapeloosheid kenmerkt zich door moeilijkheden met in
slaap komen of doorslapen, gedurende drie nachten per week, minimaal drie maanden lang
(Van der Zweerde et al., 2019). Beide stoornissen kennen een sterk verminderd functioneren
tot gevolg en zijn daarmee van grote impact op het leven van de patiënt. Dit leidt tevens tot
financiële lasten voor de samenleving, te wijten aan een verminderde arbeidsproductiviteit en
verhoogde zorgconsumptie (Blanken et al., 2020; Scott et al., 2021). Van de patiënten met een
depressieve stoornis ervaart 80% symptomen van slapeloosheid, en andersom lijdt 40% van
de individuen met slapeloosheid aan een klinische depressie (Van der Zweerde et al., 2019).
De kans op het moeten behandelen van een patiënt die aan beide stoornissen lijdt is hierdoor
aanzienlijk. Ondanks de hoge comorbiditeit tussen beide stoornissen is nog veel onduidelijk
over een oorzaak-gevolgrelatie, waardoor moeilijk te bepalen valt welk klinisch beeld eerst
behandeld dient te worden. De te beantwoorden onderzoeksvraag luidt: ‘Wat is de juiste
volgorde van behandelen: eerst de depressie, of eerst de slaapstoornis?’
Slaap heeft een belangrijke herstellende functie voor het lichaam en de hersenen.
Chronische verstoring van dit proces leidt tot stemmingsstoornissen (Kerkhof, 2015). Blanken
et al. (2020) hebben zich verdiept in slapeloosheid als voorspellende factor voor depressie. De
longitudinale studie van zes jaar richt zich op 768 participanten die bij aanvang van de studie
geen symptomen en geschiedenis vertoonden van klinische depressie. Door participanten met
eerdere klinische depressie uit te sluiten, trachtten de onderzoekers te omzeilen dat
onduidelijkheid zou bestaan over of slapeloosheid als restsymptoom van depressie een nieuwe
2
prioriteit?
Dit is het essay van Grondslagen van de Klinische Psychologie voor op Stuvia. Het essay is
beoordeeld met een 8.1.
, Slapeloosheid en depressie zijn beide ernstige, veelvoorkomende aandoeningen. Zo blijkt
klinische depressie wereldwijd de belangrijkste oorzaak van invaliditeit en lijdt 9 tot 12% van
de bevolking aan chronische slapeloosheid (Blanken et al., 2020; Breitstein et al., 2014).
Depressie wordt gediagnosticeerd wanneer men gedurende twee weken een depressieve
stemming en/of verlies van interesse in dagelijkse activiteiten ervaart, gecombineerd met
minimaal vier specifieke symptomen. Slapeloosheid kenmerkt zich door moeilijkheden met in
slaap komen of doorslapen, gedurende drie nachten per week, minimaal drie maanden lang
(Van der Zweerde et al., 2019). Beide stoornissen kennen een sterk verminderd functioneren
tot gevolg en zijn daarmee van grote impact op het leven van de patiënt. Dit leidt tevens tot
financiële lasten voor de samenleving, te wijten aan een verminderde arbeidsproductiviteit en
verhoogde zorgconsumptie (Blanken et al., 2020; Scott et al., 2021). Van de patiënten met een
depressieve stoornis ervaart 80% symptomen van slapeloosheid, en andersom lijdt 40% van
de individuen met slapeloosheid aan een klinische depressie (Van der Zweerde et al., 2019).
De kans op het moeten behandelen van een patiënt die aan beide stoornissen lijdt is hierdoor
aanzienlijk. Ondanks de hoge comorbiditeit tussen beide stoornissen is nog veel onduidelijk
over een oorzaak-gevolgrelatie, waardoor moeilijk te bepalen valt welk klinisch beeld eerst
behandeld dient te worden. De te beantwoorden onderzoeksvraag luidt: ‘Wat is de juiste
volgorde van behandelen: eerst de depressie, of eerst de slaapstoornis?’
Slaap heeft een belangrijke herstellende functie voor het lichaam en de hersenen.
Chronische verstoring van dit proces leidt tot stemmingsstoornissen (Kerkhof, 2015). Blanken
et al. (2020) hebben zich verdiept in slapeloosheid als voorspellende factor voor depressie. De
longitudinale studie van zes jaar richt zich op 768 participanten die bij aanvang van de studie
geen symptomen en geschiedenis vertoonden van klinische depressie. Door participanten met
eerdere klinische depressie uit te sluiten, trachtten de onderzoekers te omzeilen dat
onduidelijkheid zou bestaan over of slapeloosheid als restsymptoom van depressie een nieuwe
2
