Personen- en familierecht samenvatting

Inleidin
g

,Vele wijzigingen in de loop der jaren
 Echtscheiding
 Holebi-adoptie
 Internering
- voor onbepaalde tijd in behandeling gezet worden
 Bescherming persoon
- Laatste woord is aan de rechter de dag van vandaag
Bv. 50 jaar geleden kon men naar de burgemeester stappen, zeggen dat je
partner gek is en die partner werd dan direct opgesloten (nu niet meer zo)
 Nationaliteit
 Relativiteit bij geschiedkundige en rechtsvergelijkende analyse
- Als je gaat kijken in de geschiedenis zie je dat regels waar men zich vroeger heel
hard aan hield, nu verdwenen zijn
Bv. vroeger moest je zien dat je gehuwd was (alles buiten huwelijk was ‘vies’)
Bv. vroeger moest men direct aan kinderen beginnen, nu gebeurt dat steeds later
en later

§1 Begripsbepaling
Er bestaat een inhoudelijke en formele begripsbepaling van het personen- en familierecht

A. Formele begripsbepaling
 Onderdeel van rechtstak burgerlijk recht
 Omvat rechtsregels van …
- ‘Personen’ (art. 7 tot art. 515)
- Afzonderlijke wetgeving bv. geesteszieken, jeugdbescherming
 Internationale verdragen beheersen het personen- en familierecht

B. Inhoudelijke begripsbepaling
 Personenrecht: algemene begrippen en beginselen van de persoon, alsook de
regeling omtrent het statuut en de bescherming van de persoon als enkeling
 Familierecht: privaatrechtelijke verhoudingen tussen personen
o Verticaal familierecht:
o Horizontaal familierecht:
Sommigen hebben liever de benaming ‘personen- en gezinsrecht’
Gezinsrecht: de rechtstak die de privaatrechtelijke verhoudingen regelt binnen het GEZIN

§2. Raakvlakken met andere rechtsvakken
= personen- en familierecht ontmoet andere rechtsvakken

Huwelijksvermogensrecht:
- regelt vermogensrechtelijke verhoudingen tussen echtgenoten onderling
= verbonden met huwelijksrecht = verbonden met familierecht
- vormt voorwerp van familiaal vermogensrecht

Erfrecht
- er bestaat een familiaal erfrecht  regelt ook verhoudingen tussen (seksuele)
partners / personen met een afstammingsrelatie (zoals in personen- en familierecht)

,Gerechtelijk privaatrecht
 regels vertonen samenhang met materiële personen- en familierecht
 familierechtbank (binnen rechtbank van 1e aanleg)
 3 eigenschappen
- 1 dossier, 1 rechter
(blijft altijd hetzelfde dossier en dezelfde rechter volgen)
- Er is een mogelijkheid tot bemiddeling
bij KMS (Kamers voor Minnelijke Schikking
- Hoorrecht
Kinderen worden gehoord (vanaf 12 jaar). Jonger dan 12 kan er een schrijven
worden gestuurd. Het horen van de kinderen is INFORMATIEF.

Strafrecht
Aantal regels uit personen- en familierecht worden zo belangrijk geacht door de overheid dat
ze strafrechtelijk beteugeld worden
 Familieverlating: misdrijf waarbij de persoon die gehouden is alimentatie te
betalen in gebreke is gedurende minstens 2 maanden als hij niet betaald.
 Partnergeweld: wanneer er al een strafdossier of een vonnis bestaat kan de
rechter de partner uit het huis zetten.
 Parentele ontvoering: akkoord dat zegt dat als een moeder/vader zijn kind
meepakt naar het buitenland zonder dat de andere het weet, kan het land waarin
ze zijn ervoor zorgen dat ze terug naar België worden gestuurd.
 Jeugdsanctierecht: wat er moet gebeuren met jongeren (straf)
 Kindermisbruik: dit word ook strafrechtelijke geregeld

Fiscaal recht en sociaalzekerheidsrecht
Familiale verhoudingen zijn belangrijk voor het bepalen van fiscale bijdragen en sociale
zekerheidsprestaties
 Doorkruist familierecht

§3. Samenhang tussen personenrecht en familierecht
Samenhang heeft twee redenen: inhoudelijke en historische redenen

A. Historische reden
Stamt uit het Romeins recht

B. Inhoudelijke reden
Tussen beide onderdelen zijn raakvlakken en verbanden  dus samen behandelen, bv.
 Naamrecht
Naam is een element van de staat van een persoon ( personenrecht), maar de
verwerving van de naam gebeurt voornamelijk via adoptie en afstamming (
familierecht)
 Jeugdrecht
Jeugdbeschermingsrecht (  element personenbeschermingsrecht)
VOS: Verontrustende opvoedingssituaties
 zodanige ruzies in gezin, ouders aan de drugs of drank - kind loopt weg & wordt
procedure opgesteld ( familierecht)
MOF: als misdrijf omschreven feiten (jongeren met een mes over straat en overval

, plegen = vaak het begin van hun criminele carrière dus proberen ze dit zo veel
mogelijk aan te pakken)

§4. Bronnen van het personen- en familierecht
A. De wet
- BW
- Ger. W.
- tal van bijzondere wetten

B. Het verdrag
België heeft een aantal verdragen ondertekend en geratificeerd
De personen- en familierechtelijke bepalingen daarvan zijn:
- Art. 12 EVRM: fundamenteel recht om te huwen en een gezin te stichten
- Art. 8 EVRM: iedereen heeft recht op eerbiediging van zijn privéleven en zijn familie- en
gezinsleden
Er is geen personen- en familierecht voor heel Europa (= een utopisch en niet-realistisch
idee, omdat elk land zijn eigenheid heeft: bv. de mentaliteit van Roemenen is helemaal
anders dan de onze)
 niet wenselijk dus om tot een volledige harmonisatie van personen- en familierecht over te
gaan
ARREST PAULA MARCKX
Paula Marckx was een journaliste die in de jaren 70, die een natuurlijk kind kreeg zonder dat
er een vader aanwezig was. Het was dus een ongehuwde moeder met een bastaardkind,
genaamd Alexandra. In die tijd (voor 1979) moest men dan naar de burgerlijke stand om
eerst je kind in te schrijven en je moest daarna terugkomen om je eigen kind te komen
erkennen.
Paula heeft dit aangevochten op 13 juni 1979:
 eerst voor de rechtbank (verloor)
 dan voor het Hof van Beroep (verloor)
 dan voor het Hof van Cassatie (verloor)
 dan is ze naar Staatsburg getrokken en die hebben België̈ dan veroordeeld voor het
schenden van de Europees Verdrag van de Rechte van de Mens (EVRM).
IVRK: Internationaal Verdrag voor de Rechten van het Kind
Art.3 : bij alle maatregelen dienen de belangen van het kind een eerste overweging te
vormen.

C. De rechtspraak
- had belangrijke rol bij ontwikkelen personen- en familierecht (vulde de leemten op die er
nog waren)

D. De rechtsleer
- veel rechtspraakoverzichten