Begeleidingsplan
Meneer Sengers
Christianne ter Berg
Datum: 1 april 2016
Begeleidend docent: Johanna Jansen
,Inhoudsopgave
Inleiding 3
Hoofdstuk 1: Persoonsgegevens en eerste indruk 4
1.1 Het uiterlijk/ verzorging 4
1.2 De aanspreekbaarheid 4
1.3 Het dagritme/ dagbesteding 4
1.4 Cognitief functioneren 4
1.5 Sociale contacten 6
Hoofdstuk 2 – De levensloop, live events en analyse 7
2.1 Levensloop 7
2.2 Live events 7
2.3 Analyse 7
Hoofdstuk 3 – Analyse van de situatie 8
Hoofdstuk 4 – Vaststellen van begeleidingsdoelen 9
4.2 Begeleidingsdoel op lange termijn 9
4.3 Gepaste begeleidingshouding 9
Hoofdstuk 5 – Keuze van technieken en methoden 9
5.1 Technieken 9
5.2 Methoden 10
5.2.1 Validation 10
5.2.2 Reminiscentie 10
5.3 Drie activiteiten 10
5.3.1 Activiteit 1: Identiteit 10
5.3.2 Activiteit 2: Het dorp van mijn jeugd 10
5.3.3 Activiteit 3: Het kofferspel 11
Hoofdstuk 6 – Evaluatie 11
Literatuurlijst 12
2
,Inleiding
In het tweede jaar van de opleiding Sociaal Pedagogische Hulpverlening is het de bedoeling
dat iedere student een toolkit volgt. Ik heb gekozen voor de toolkit belevingsgerichte
begeleiding. In belevingsgerichte begeleiding sluit je als SPH’er nauw aan bij de
belevingswereld van de cliënt. Het is een vorm van begeleiden waarbij de gevoelens van de
cliënt en diens hulpvraag centraal staan. Omdat ik dit jaar stage loop op een dagbesteding
voor ouderen met dementie ben ik hierin geïnteresseerd geraakt en heb ik mijzelf meer
verdiept in de begeleidingsvormen voor ouderen met dementie. Als eindproduct van dit
programma heb ik een begeleidingsplan geschreven aan de hand van een casus.
Dit begeleidingsplan in geschreven voor meneer Sengers, een man van 74 jaar oud. Meneer
woont in verpleeghuis Tabitha. In het begeleidingsplan komen een reeks aan elementen aan
bod die de cliënt omschrijven en de mogelijke behandelmethoden vermeld.
Allereerst worden in hoofdstuk 1 de persoonlijke gegevens van de cliënt en de eerste indruk
beschreven. Vervolgens wordt in hoofdstuk 2 de levensloop van meneer Sengers beschreven.
In hoofdstuk 3 wordt een analyse van de leefsituatie gemaakt en in hoofdstuk 4 worden de
begeleidingsdoelen vastgesteld. In hoofdstuk 5 komt de keuze voor een techniek aan bod. Tot
slot wordt in hoofdstuk 6 aandacht besteed aan een evaluatie.
3
,Hoofdstuk 1: Persoonsgegevens en eerste indruk
Naam: Meneer Sengers.
Geslacht: Man
Leeftijd: 74 jaar
Beroep: Meneer is met pensioen. Voormalig binnenvaartschipper, later eigenaar van
een camping
Huwelijkse staat: Gehuwd
1.1 Het uiterlijk/ verzorging
Meneer Sengers heeft een ‘belangrijke uitstraling’. Meneer loopt rechtop en ziet er altijd
verzorgd uit. Hij heeft altijd een stropdas en draagt altijd een hoed en een blauw wollen jas.
Meneer maakt regelmatig een verdrietige indruk, hij heeft dan zijn ogen gesloten en zijn
handen in zijn zakken.
1.2 De aanspreekbaarheid
Meneer verteld graag over zijn werk op het schip of over de camping. Hij spreekt met weinig
woorden. Hij maakt graag grapjes en vind het ook leuk als er geintjes met hem gemaakt
worden. Hij is goed aan te spreken en zal terug praten. Zodra hij niet begrepen wordt kan
meneer Sengers boos worden.
1.3 Het dagritme/ dagbesteding
Meneer Sengers gaat momenteel niet naar een dagbesteding en creëert deze ook niet voor
zichzelf. Meneer is vaak op zoek en dwaalt dan over de gangen, morrelt wat aan deuren en
geeft aan naar buiten te willen. Hij zegt dan dat hij de camping moet inspecteren of dat hij de
rivier af moet omdat de sluizen open staan. Ook klopt hij op het meubilair alsof hij aan het
werken is of kan hij lang voor zich uitstaren. Soms gaat meneer naar buiten, naar het park of
naar de bossen, hier geniet hij zichtbaar van. Hij is betrokken bij zijn groepsgenoten en houdt
van de gezelligheid en maakt graag een grapje.
1.4 Cognitief functioneren
1.4.1 Het korte termijn geheugen
Het korte termijn geheugen van meneer Sengers werkt nihil. Hij vergeet regelmatig dat hij in
een verzorgingstehuis woont en wil dan naar huis.
1.4.2 Het lange termijn geheugen
Het lange termijn geheugen van meneer Sengers werkt met hiaten. Hij herinnert zich nog veel
van vroeger, zoals bijvoorbeeld wat voor een werk hij vroeger deed. Daarnaast is hij het
overleiden van zijn zoon Vincent niet vergeten. Ook al praat hij er niet veel over, toch heeft
het impact op zijn gemoedstoestand en kan hij hier hevige huilbuien om hebben. Hieruit blijkt
dat hij de dingen die belangrijk voor hem zijn geweest, zoals zijn werk, nog helder naar voren
kan halen. Hij weet dus nog veel, maar er zitten hiaten in.
4
, 1.4.3 Het uitdrukken in taal
Meneer Sengers praat met weinig woorden. Dit zou kunnen duiden op een vorm van afasie.
Dit omdat hij weet wat hij wil zeggen maar de woorden moeilijk kan vinden. Als mensen hem
hierdoor niet goed begrijpen raakt meneer gefrustreerd en wordt hij onrustig. Hij maakt graag
complimentjes naar andere toe en noemt de begeleiders ‘schatjes’.
1.4.4 Het begrijpen
Het is onduidelijk of meneer alles begrijpt wat hem gezegd wordt, dit omdat hij met weinig
woorden antwoord geeft. Aan de andere kant houd meneer er ook van om grapjes te maken en
complimenten te geven dus daaruit blijkt dat hij nog wel enigszins dingen begrijpt.
1.4.5 Het tijdsbesef
Meneer heeft een verstoord tijdsbesef. Hij leeft het ene moment in zijn vroegere jaren waarin
hij een binnenvaartschipper was en een camping had, en het andere moment beseft meneer dat
hij in een verzorgingstehuis woont en heeft hij een goede aansluiting met de groep. Dit zorgt
voor veel onrust bij meneer Sengers. Hij heeft vaak het gevoel dat hij naar huis wil en
probeert dan weg te gaan uit het verzorgingstehuis. Op dit soort momenten leeft hij volledig
in een tijd van jaren geleden.
1.4.6 De oriëntatie in tijd
Over de oriëntatie in tijd is er weinig bekend. Wat ik eruit kan opmaken is dat meneer een
normaal dag- en nachtritme heeft omdat er verder niks over vermeld staat.
1.4.7 De oriëntatie in plaats
Zoals al eerder gezegd beseft meneer Sengers het ene moment dat hij in een verzorgingstehuis
woont en het andere moment probeert hij naar ‘huis’ te gaan omdat hij dan waarschijnlijk
denkt te moeten gaan werken. Hieruit kan ik opmaken dat de oriëntatie in plaats bij meneer
matig is.
1.4.8 De oriëntatie op personen
Meneer Sengers herkent zijn vrouw en dochter Sarah altijd. En daarnaast weet hij ook wie
begeleiders en medebewoners zijn. Dus meneer herkent vertrouwde personen.
1.4.9 Het reflectief vermogen
Er is te weinig bekent over het reflectief vermogen van meneer Sengers. Dit is dus niet van
toepassing.
1.4.10 Het zelfbeeld
Meneer Sengers ziet zichzelf voornamelijk als de man die hij in het verleden was. Hij denkt
vaak dat hij nog de campingeigenaar of de binnenvaartschipper van vroeger is.
1.4.11 Het beleven
Meneer Sengers is vaak verward over waar hij nou is. Hij is dan star in het feit dat hij naar
‘huis’ wil en gaat aan alle deuren morrelen. Meneer kan op sommige momenten erg verdrietig
zijn, en heeft dan hevige huilbuien. Dit is een lijfelijke gewaarwording van verdriet. Er heeft
een verplaatsing van ‘gevoel’ naar ‘emotie’ plaatsgevonden. Hierbij is de oudere verdrietig
maar is zich hier niet bewust van en weet niet hoe je het moet uitdrukken. Ondanks dit bestaat
5
Meneer Sengers
Christianne ter Berg
Datum: 1 april 2016
Begeleidend docent: Johanna Jansen
,Inhoudsopgave
Inleiding 3
Hoofdstuk 1: Persoonsgegevens en eerste indruk 4
1.1 Het uiterlijk/ verzorging 4
1.2 De aanspreekbaarheid 4
1.3 Het dagritme/ dagbesteding 4
1.4 Cognitief functioneren 4
1.5 Sociale contacten 6
Hoofdstuk 2 – De levensloop, live events en analyse 7
2.1 Levensloop 7
2.2 Live events 7
2.3 Analyse 7
Hoofdstuk 3 – Analyse van de situatie 8
Hoofdstuk 4 – Vaststellen van begeleidingsdoelen 9
4.2 Begeleidingsdoel op lange termijn 9
4.3 Gepaste begeleidingshouding 9
Hoofdstuk 5 – Keuze van technieken en methoden 9
5.1 Technieken 9
5.2 Methoden 10
5.2.1 Validation 10
5.2.2 Reminiscentie 10
5.3 Drie activiteiten 10
5.3.1 Activiteit 1: Identiteit 10
5.3.2 Activiteit 2: Het dorp van mijn jeugd 10
5.3.3 Activiteit 3: Het kofferspel 11
Hoofdstuk 6 – Evaluatie 11
Literatuurlijst 12
2
,Inleiding
In het tweede jaar van de opleiding Sociaal Pedagogische Hulpverlening is het de bedoeling
dat iedere student een toolkit volgt. Ik heb gekozen voor de toolkit belevingsgerichte
begeleiding. In belevingsgerichte begeleiding sluit je als SPH’er nauw aan bij de
belevingswereld van de cliënt. Het is een vorm van begeleiden waarbij de gevoelens van de
cliënt en diens hulpvraag centraal staan. Omdat ik dit jaar stage loop op een dagbesteding
voor ouderen met dementie ben ik hierin geïnteresseerd geraakt en heb ik mijzelf meer
verdiept in de begeleidingsvormen voor ouderen met dementie. Als eindproduct van dit
programma heb ik een begeleidingsplan geschreven aan de hand van een casus.
Dit begeleidingsplan in geschreven voor meneer Sengers, een man van 74 jaar oud. Meneer
woont in verpleeghuis Tabitha. In het begeleidingsplan komen een reeks aan elementen aan
bod die de cliënt omschrijven en de mogelijke behandelmethoden vermeld.
Allereerst worden in hoofdstuk 1 de persoonlijke gegevens van de cliënt en de eerste indruk
beschreven. Vervolgens wordt in hoofdstuk 2 de levensloop van meneer Sengers beschreven.
In hoofdstuk 3 wordt een analyse van de leefsituatie gemaakt en in hoofdstuk 4 worden de
begeleidingsdoelen vastgesteld. In hoofdstuk 5 komt de keuze voor een techniek aan bod. Tot
slot wordt in hoofdstuk 6 aandacht besteed aan een evaluatie.
3
,Hoofdstuk 1: Persoonsgegevens en eerste indruk
Naam: Meneer Sengers.
Geslacht: Man
Leeftijd: 74 jaar
Beroep: Meneer is met pensioen. Voormalig binnenvaartschipper, later eigenaar van
een camping
Huwelijkse staat: Gehuwd
1.1 Het uiterlijk/ verzorging
Meneer Sengers heeft een ‘belangrijke uitstraling’. Meneer loopt rechtop en ziet er altijd
verzorgd uit. Hij heeft altijd een stropdas en draagt altijd een hoed en een blauw wollen jas.
Meneer maakt regelmatig een verdrietige indruk, hij heeft dan zijn ogen gesloten en zijn
handen in zijn zakken.
1.2 De aanspreekbaarheid
Meneer verteld graag over zijn werk op het schip of over de camping. Hij spreekt met weinig
woorden. Hij maakt graag grapjes en vind het ook leuk als er geintjes met hem gemaakt
worden. Hij is goed aan te spreken en zal terug praten. Zodra hij niet begrepen wordt kan
meneer Sengers boos worden.
1.3 Het dagritme/ dagbesteding
Meneer Sengers gaat momenteel niet naar een dagbesteding en creëert deze ook niet voor
zichzelf. Meneer is vaak op zoek en dwaalt dan over de gangen, morrelt wat aan deuren en
geeft aan naar buiten te willen. Hij zegt dan dat hij de camping moet inspecteren of dat hij de
rivier af moet omdat de sluizen open staan. Ook klopt hij op het meubilair alsof hij aan het
werken is of kan hij lang voor zich uitstaren. Soms gaat meneer naar buiten, naar het park of
naar de bossen, hier geniet hij zichtbaar van. Hij is betrokken bij zijn groepsgenoten en houdt
van de gezelligheid en maakt graag een grapje.
1.4 Cognitief functioneren
1.4.1 Het korte termijn geheugen
Het korte termijn geheugen van meneer Sengers werkt nihil. Hij vergeet regelmatig dat hij in
een verzorgingstehuis woont en wil dan naar huis.
1.4.2 Het lange termijn geheugen
Het lange termijn geheugen van meneer Sengers werkt met hiaten. Hij herinnert zich nog veel
van vroeger, zoals bijvoorbeeld wat voor een werk hij vroeger deed. Daarnaast is hij het
overleiden van zijn zoon Vincent niet vergeten. Ook al praat hij er niet veel over, toch heeft
het impact op zijn gemoedstoestand en kan hij hier hevige huilbuien om hebben. Hieruit blijkt
dat hij de dingen die belangrijk voor hem zijn geweest, zoals zijn werk, nog helder naar voren
kan halen. Hij weet dus nog veel, maar er zitten hiaten in.
4
, 1.4.3 Het uitdrukken in taal
Meneer Sengers praat met weinig woorden. Dit zou kunnen duiden op een vorm van afasie.
Dit omdat hij weet wat hij wil zeggen maar de woorden moeilijk kan vinden. Als mensen hem
hierdoor niet goed begrijpen raakt meneer gefrustreerd en wordt hij onrustig. Hij maakt graag
complimentjes naar andere toe en noemt de begeleiders ‘schatjes’.
1.4.4 Het begrijpen
Het is onduidelijk of meneer alles begrijpt wat hem gezegd wordt, dit omdat hij met weinig
woorden antwoord geeft. Aan de andere kant houd meneer er ook van om grapjes te maken en
complimenten te geven dus daaruit blijkt dat hij nog wel enigszins dingen begrijpt.
1.4.5 Het tijdsbesef
Meneer heeft een verstoord tijdsbesef. Hij leeft het ene moment in zijn vroegere jaren waarin
hij een binnenvaartschipper was en een camping had, en het andere moment beseft meneer dat
hij in een verzorgingstehuis woont en heeft hij een goede aansluiting met de groep. Dit zorgt
voor veel onrust bij meneer Sengers. Hij heeft vaak het gevoel dat hij naar huis wil en
probeert dan weg te gaan uit het verzorgingstehuis. Op dit soort momenten leeft hij volledig
in een tijd van jaren geleden.
1.4.6 De oriëntatie in tijd
Over de oriëntatie in tijd is er weinig bekend. Wat ik eruit kan opmaken is dat meneer een
normaal dag- en nachtritme heeft omdat er verder niks over vermeld staat.
1.4.7 De oriëntatie in plaats
Zoals al eerder gezegd beseft meneer Sengers het ene moment dat hij in een verzorgingstehuis
woont en het andere moment probeert hij naar ‘huis’ te gaan omdat hij dan waarschijnlijk
denkt te moeten gaan werken. Hieruit kan ik opmaken dat de oriëntatie in plaats bij meneer
matig is.
1.4.8 De oriëntatie op personen
Meneer Sengers herkent zijn vrouw en dochter Sarah altijd. En daarnaast weet hij ook wie
begeleiders en medebewoners zijn. Dus meneer herkent vertrouwde personen.
1.4.9 Het reflectief vermogen
Er is te weinig bekent over het reflectief vermogen van meneer Sengers. Dit is dus niet van
toepassing.
1.4.10 Het zelfbeeld
Meneer Sengers ziet zichzelf voornamelijk als de man die hij in het verleden was. Hij denkt
vaak dat hij nog de campingeigenaar of de binnenvaartschipper van vroeger is.
1.4.11 Het beleven
Meneer Sengers is vaak verward over waar hij nou is. Hij is dan star in het feit dat hij naar
‘huis’ wil en gaat aan alle deuren morrelen. Meneer kan op sommige momenten erg verdrietig
zijn, en heeft dan hevige huilbuien. Dit is een lijfelijke gewaarwording van verdriet. Er heeft
een verplaatsing van ‘gevoel’ naar ‘emotie’ plaatsgevonden. Hierbij is de oudere verdrietig
maar is zich hier niet bewust van en weet niet hoe je het moet uitdrukken. Ondanks dit bestaat
5
