Samenvatting Biologie voor jou handboek deel 1b 1 havo/vwo, ISBN: 9789034582553 Biologie

Bloed:
● 4 tot 6 liter
○ 7% van lichaamsgewicht

Basisstof 1 Bloed
● Het bloed bestaat uit bloedplasma (55%), bloedcellen en bloedplaatjes (45%).
● Bloedplasma:
○ Bestaat voor het grootste deel uit water
○ Bevat (plasma)eiwitten en opgeloste stoffen (o.a. zout).
○ Functie: Vervoeren van zuurstof, voedingsstoffen, koolstofdioxide en andere
afvalstoffen.
● Rode bloedcellen:
○ Ronde schijfjes, in het midden iets dunner dan aan de rand.
○ Cellen zonder celkern
○ Bevatten hemoglobine
○ Functie: zuurstof vervoeren
● Witte bloedcellen:
○ Cellen met celkern
○ Hebben geen vaste vorm: ze kunnen door de wand van haarvaten heen.
○ Functie: afweer tegen ziekteverwekkers, bijv. door bacteriën in te sluiten.
● Bloedplaatjes:
○ Delen van uiteengevallen, zonder celkern.
○ Functie: bloedstolling
Basisstof 2 De bloedsomloop
● Bloedarmoede:
○ Het bloed bevat te weinig hemoglobine. Daardoor kan iemand zich
voortdurend zwak en moe voelen.
○ Dit kan komen doordat het voedsel te weinig ijzerzouten bevat.
● Etter:
○ Dode witte bloedcellen met gedode bacteriën.
● Trombose:
○ Een bloedstolsel binnen een bloedvat.
○ Het bloedvat kan worden afgesloten.
Basisstof 3 Het hart
●
● Dubbele bloedsomloop: per omloop stroomt het bloed 2x door het hart.
● Kleine bloedsomloop: hart → longen → hart
○ Functie: Zuurstof opnemen in het bloed en koolstofdioxide afgeven aan de
lucht.
● Grote bloedsomloop: hart → rest van het lichaam → hart
○ Functie: Zuurstof en voedingsstoffen afgeven aan de cellen en koolstofdioxide
en andere afvalstoffen opnemen in het bloed.
Basisstof 4 De bloedvaten
●
Delen Kenmerken en functie

Bovenste en onderste holle ader Hierdoor stroomt zuurstofarm bloed van de
organen van het lichaam naar het hart.

Rechter boezem Ontvangt zuurstofarmbloed uit de onderste en
bovenste holle ader en voert dit door naar de
rechter kamer. Het heeft een weinig gespierde
wand.

, Rechter kamer Pompt zuurstofarm bloed in de longslagader en
heeft een gespierde wand.

Longslagader Hierdoor stroomt zuurstofarm bloed van het
hart naar de longen.

Longaders Hierdoor stroomt zuurstofrijk bloed van de
longen naar het hart.

Linker boezem Ontvangt zuurstofrijk bloed uit de longaders en
voert dit door naar de linker kamer. Het heeft
een weinig gespierde wand.

Linker kamer Pompt zuurstofrijk bloed in de aorta en heeft een
zeer gespierde wand.

Aorta Hierdoor stroomt zuurstofrijk bloed van het hart
naar de organen van het lichaam.

Harttussenwand Scheidt de linker en rechter harthelft

Hartkleppen Kleppen tussen de boezems en kamers. Het
verhindert dat bloed terugstroomt van kamers
naar boezems.

Halvemaanvormige kleppen Kleppen tussen rechter kamer en longslag ader
en tussen linker kamer en aorta. Het verhindert
dat bloed terugstroomt van longslagader en
aorta naar de kamers.

Kransslagaders Aftakkingen van de aorta. Hierdoor stroomt
bloed dat rijk is aan zuurstof en voedingsstoffen
(o.a. glucose) naar de hartspier.

Kransaders Hierdoor stroomt bloed dat rijk is aan
koolstofdioxide en andere afvalstoffen weg uit de
hartspier.
● Samentrekken van de boezems:
○ De boezems trekken zich samen, hierdoor stroomt het bloed naar de kamers.
○ De hartkleppen zijn open, de halvemaanvormige kleppen zijn dicht.
● Samentrekken van de kamers:
○ De kamers trekken zich samen.
○ De hartkleppen gaan dicht.
○ De druk in de kamers stijgt.
○ De halvemaanvormige kleppen gaan open.
○ Het bloed wordt in de longslagader(s) en aorta gepompt.
● Hartpauze:
○ Zowel de boezems als de kamers ontspannen zich.
○ Bloed stroomt vanuit de holle aders en longaders naar de boezems en kamers.
○ De hartkleppen zijn open, de halvemaanvormige kleppen zijn dicht.
● Slagaders:
○ Hierdoor stroomt bloed van het hart weg.
○ Hoge bloeddruk.