Doelstellingen Diëtetiek
Hoorcollege 1
Wat wordt verstaan onder voedselovergevoeligheid,
voedselallergie, voedselaversie en van voedselintolerantie?
Voedselovergevoeligheid: de overkoepelende term van allergische en niet-
allergische voedselovergevoeligheid
Voedselallergie: Overgevoeligheid voor voedselbestanddelen waarbij de
klachten veroorzaakt worden door IgE-antistoffen (IgE staat voor
immunoglobuline type E) of door niet-IgE-antistoffen (coeliakie)
Voedselintolerantie: ‘oude’ term voor niet allergische
voedselovergevoeligheid, bv lactose-intolerantie.
Voedselaversie: reacties op voeding van psychische aard
Omschrijf de begrippen sensibilisatie, allergeen, atopie en
kruisreacties
Sensibilisatie: het lichaam maakt na contact met allergeen allergeen-
specifieke IgE antistoffen aan
Allergeen: antigene (=lichaamsvreemde) stoffen die bij daartoe gevoelige
personen allergische verschijnselen veroorzaken
Voorbeelden: koemelkeiwit, soja-eiwit, pinda-eiwit, kippenei-eiwit en
noteneiwit.
Atopie: familiaire aanleg om IgE antistoffen te produceren in reactie op
blootstelling aan lage doses allergenen
Kruisreacties: Als er eerst gesensibiliseerd is voor een bepaald allergeen
(bv hooikoorts) waarbij er een gelijke structuur is met een ander soort
allergenen (bv berkenpollen of fruit) en daar vervolgens ook allergisch op
gereageerd wordt
Benoem welke voedingsstoffen en voedingsmiddelen de mogelijke
rol als oorzaak/ontstaanswijze van voedselallergie kunnen hebben
aardnoten (pinda's), amandelen, cacao, cashewnoten, ei, gerst,
glutamaat, haver, hazelnoten, khorasantarwe (kamut), kippenvlees,
koriander, lactose, lupine, macadamianoten, mais, melk (zoals koe-
schapen- en geitenmelk), mosterd, paranoten, pecannoten, peulvruchten,
pistachenoten, rogge, rundvlees, schaaldieren, selderij, sesamzaad, soja,
spelt, sulfiet, tarwe, varkensvlees, vis, walnoten, weekdieren, wortel
Benoem wat de verschillende symptomen zijn van voedselallergie
en voedselintolerantie
1
, Bij een voedselallergie speelt het
immuunsysteem mee en bij een
intolerantie spelen tekorten van
enzymen of andere dingen mee.
Een allergie zal een directie en
heftige reactie veroorzaken en bij
een intolerantie kan het allergeen
niet op de normale weg verwerkt
worden waardoor via de
alternatieve route complicaties
optreden
Omschrijf de specifieke
kenmerken die behoren bij
koemelkeiwitallergie
Oorzaak: overgevoeligheid voor
bepaalde allergenen die
allergische verschijnselen veroorzaken (immunologisch gemedieerd)
Symptomen: eczeem, ernstige darmkrampen, diarree, braken
Therapie: voeding met eiwithydrolysaten, volledige eliminatie van
koemelkeiwitten
Omschrijf de specifieke kenmerken die behoren bij lactose-
intolerantie
Oorzaak: Overgevoeligheid voor lactose op basis van optreden van
klachten na gebruik van melk en melkproducten en een positieve
waterstofademtest of ander diagnostisch onderzoek
Symptomen: misselijkheid, braken, buikpijn, buikkrampen, flatulentie,
boeren, obstipatie, diarree, vermoeidheid
Therapie: een lactosevrij dieet, afhankelijk van de mate van klachten
eventueel gevolg door een lactosebeperkt dieet. Voorkomen van tekorten
in de voeding door gebruik van lactosevrije zuivel en/of alternatieve bron
van eiwitten in combinatie met aanvulling van calcium en vitamine B2 in
preparaatvorm. Om te beoordelen of de lactose-intolerantie een tijdelijk
verschijnsel is geweest is het nodig de hoeveelheid lactose na verloop van
tijd stap voor stap te introduceren.
Omschrijf de specifieke kenmerken die behoren bij
glutenovergevoeligheid
Oorzaak: een immuungemedieerde systeemziekte waarbij er een
overgevoeligheid is voor gluten (tarwe, rogge, gerst)
Symptomen: gestoorde darmwerking, verminderde absorptie van
nutriënten
Therapie: glutenvrij dieet
Benoem welke preventieve maatregelen kunnen worden genomen
ten aanzien van het ontstaan van voedselallergie en
voedselintolerantie
In eerste instantie wordt er gekeken naar eerstegraads familieleden en
welke allergische aandoeningen daar voorkomen. Daarnaast is bij
2
Hoorcollege 1
Wat wordt verstaan onder voedselovergevoeligheid,
voedselallergie, voedselaversie en van voedselintolerantie?
Voedselovergevoeligheid: de overkoepelende term van allergische en niet-
allergische voedselovergevoeligheid
Voedselallergie: Overgevoeligheid voor voedselbestanddelen waarbij de
klachten veroorzaakt worden door IgE-antistoffen (IgE staat voor
immunoglobuline type E) of door niet-IgE-antistoffen (coeliakie)
Voedselintolerantie: ‘oude’ term voor niet allergische
voedselovergevoeligheid, bv lactose-intolerantie.
Voedselaversie: reacties op voeding van psychische aard
Omschrijf de begrippen sensibilisatie, allergeen, atopie en
kruisreacties
Sensibilisatie: het lichaam maakt na contact met allergeen allergeen-
specifieke IgE antistoffen aan
Allergeen: antigene (=lichaamsvreemde) stoffen die bij daartoe gevoelige
personen allergische verschijnselen veroorzaken
Voorbeelden: koemelkeiwit, soja-eiwit, pinda-eiwit, kippenei-eiwit en
noteneiwit.
Atopie: familiaire aanleg om IgE antistoffen te produceren in reactie op
blootstelling aan lage doses allergenen
Kruisreacties: Als er eerst gesensibiliseerd is voor een bepaald allergeen
(bv hooikoorts) waarbij er een gelijke structuur is met een ander soort
allergenen (bv berkenpollen of fruit) en daar vervolgens ook allergisch op
gereageerd wordt
Benoem welke voedingsstoffen en voedingsmiddelen de mogelijke
rol als oorzaak/ontstaanswijze van voedselallergie kunnen hebben
aardnoten (pinda's), amandelen, cacao, cashewnoten, ei, gerst,
glutamaat, haver, hazelnoten, khorasantarwe (kamut), kippenvlees,
koriander, lactose, lupine, macadamianoten, mais, melk (zoals koe-
schapen- en geitenmelk), mosterd, paranoten, pecannoten, peulvruchten,
pistachenoten, rogge, rundvlees, schaaldieren, selderij, sesamzaad, soja,
spelt, sulfiet, tarwe, varkensvlees, vis, walnoten, weekdieren, wortel
Benoem wat de verschillende symptomen zijn van voedselallergie
en voedselintolerantie
1
, Bij een voedselallergie speelt het
immuunsysteem mee en bij een
intolerantie spelen tekorten van
enzymen of andere dingen mee.
Een allergie zal een directie en
heftige reactie veroorzaken en bij
een intolerantie kan het allergeen
niet op de normale weg verwerkt
worden waardoor via de
alternatieve route complicaties
optreden
Omschrijf de specifieke
kenmerken die behoren bij
koemelkeiwitallergie
Oorzaak: overgevoeligheid voor
bepaalde allergenen die
allergische verschijnselen veroorzaken (immunologisch gemedieerd)
Symptomen: eczeem, ernstige darmkrampen, diarree, braken
Therapie: voeding met eiwithydrolysaten, volledige eliminatie van
koemelkeiwitten
Omschrijf de specifieke kenmerken die behoren bij lactose-
intolerantie
Oorzaak: Overgevoeligheid voor lactose op basis van optreden van
klachten na gebruik van melk en melkproducten en een positieve
waterstofademtest of ander diagnostisch onderzoek
Symptomen: misselijkheid, braken, buikpijn, buikkrampen, flatulentie,
boeren, obstipatie, diarree, vermoeidheid
Therapie: een lactosevrij dieet, afhankelijk van de mate van klachten
eventueel gevolg door een lactosebeperkt dieet. Voorkomen van tekorten
in de voeding door gebruik van lactosevrije zuivel en/of alternatieve bron
van eiwitten in combinatie met aanvulling van calcium en vitamine B2 in
preparaatvorm. Om te beoordelen of de lactose-intolerantie een tijdelijk
verschijnsel is geweest is het nodig de hoeveelheid lactose na verloop van
tijd stap voor stap te introduceren.
Omschrijf de specifieke kenmerken die behoren bij
glutenovergevoeligheid
Oorzaak: een immuungemedieerde systeemziekte waarbij er een
overgevoeligheid is voor gluten (tarwe, rogge, gerst)
Symptomen: gestoorde darmwerking, verminderde absorptie van
nutriënten
Therapie: glutenvrij dieet
Benoem welke preventieve maatregelen kunnen worden genomen
ten aanzien van het ontstaan van voedselallergie en
voedselintolerantie
In eerste instantie wordt er gekeken naar eerstegraads familieleden en
welke allergische aandoeningen daar voorkomen. Daarnaast is bij
2
