Hoofdstuk 4: leren en redeneren
De vijf stromingen binnen psychologie:
-Psychoanalyse
-Behaviorisme
-Humanisme
-Cognitivisme
-De biologische benadering
Leerdoelen hoofdstuk 4:
-De vormen van leren die in de literatuur beschreven worden kunnen onderscheiden.
-Kunnen aangeven wat de relatie is tussen leren en de stromingen van het behaviorisme en het cognitivisme.
-Denkfouten kunnen herkennen die mensen maken bij het redeneren.
Inhoud
Het thema leren in de psychologie.........................................................................................................3
De wet van effect................................................................................................................................3
Klassiek conditioneren............................................................................................................................3
Leren via klassiek conditioneren.........................................................................................................3
Klassiek conditioneren in de praktijk..................................................................................................4
Waarom is Pavlov baanbrekend?.......................................................................................................4
Generalisatie.......................................................................................................................................4
Discriminatie.......................................................................................................................................4
Het opwekken van stress: de experimentele neurose........................................................................5
Extinctie..............................................................................................................................................5
De geboorte van het behaviorisme........................................................................................................5
Het zoeken naar wetmatigheden in gedrag........................................................................................5
Het aanleren van angst.......................................................................................................................6
Het onderzoek met kleine Albert........................................................................................................6
Het afleren van angst..........................................................................................................................6
De principes van Watson in de reclamewereld..................................................................................6
Watson als pedagoog.........................................................................................................................6
Terug naar de wet van effect: operant conditioneren............................................................................7
Duiven in de Skinner-box....................................................................................................................7
Bijgeloof..............................................................................................................................................7
, Belonen, straffen en extinctie.............................................................................................................7
Operant conditioneren (Skinner)........................................................................................................8
Het gevaar van straffen......................................................................................................................8
Wanneer kan straffen goed zijn?........................................................................................................8
Wanneer zijn beloningen effectief?....................................................................................................8
Operant conditioneren en extinctie...................................................................................................8
Shaping...............................................................................................................................................9
Opvallende kenmerken van het blanco blad......................................................................................9
Blanco blad, of toch niet?...................................................................................................................9
Het leren eten van voedsel.................................................................................................................9
Evolutie en leren...............................................................................................................................10
Het aanleren van angst.....................................................................................................................10
Prepared conditioning......................................................................................................................10
Meer dan conditioneren: Modeling en spel als bronnen van leren..................................................10
Spelenderwijs...................................................................................................................................11
De ondergang van het behaviorisme....................................................................................................11
Leren zonder beloningen..................................................................................................................11
Een plattegrond ‘in het hoofd’..........................................................................................................11
Wanneer is iets een beloning?.........................................................................................................11
De definitieve ondergang: Chomsky en taal.....................................................................................11
Beloningen kunnen een straffend effect hebben.............................................................................12
Is denken een vorm van gedrag?................................................................................................12
Leren leren.................................................................................................................................12
Redeneren en typische denkfouten......................................................................................................12
Is de situatie levensecht?..................................................................................................................13
Is de taak van belang?......................................................................................................................13
Reputatie of kwaliteit van argumenten?..........................................................................................13
Kwaliteit van het argument of mening van het publiek?..................................................................13
De automatische piloot; het gebruik van heuristieken.........................................................................13
De beschikbaarheidsheuristiek.........................................................................................................14
De representativiteitsheuristiek.......................................................................................................14
De affectheuristiek...........................................................................................................................14
De bevestigingsheuristiek.................................................................................................................14
De need for closure..........................................................................................................................14
De vijf stromingen binnen psychologie:
-Psychoanalyse
-Behaviorisme
-Humanisme
-Cognitivisme
-De biologische benadering
Leerdoelen hoofdstuk 4:
-De vormen van leren die in de literatuur beschreven worden kunnen onderscheiden.
-Kunnen aangeven wat de relatie is tussen leren en de stromingen van het behaviorisme en het cognitivisme.
-Denkfouten kunnen herkennen die mensen maken bij het redeneren.
Inhoud
Het thema leren in de psychologie.........................................................................................................3
De wet van effect................................................................................................................................3
Klassiek conditioneren............................................................................................................................3
Leren via klassiek conditioneren.........................................................................................................3
Klassiek conditioneren in de praktijk..................................................................................................4
Waarom is Pavlov baanbrekend?.......................................................................................................4
Generalisatie.......................................................................................................................................4
Discriminatie.......................................................................................................................................4
Het opwekken van stress: de experimentele neurose........................................................................5
Extinctie..............................................................................................................................................5
De geboorte van het behaviorisme........................................................................................................5
Het zoeken naar wetmatigheden in gedrag........................................................................................5
Het aanleren van angst.......................................................................................................................6
Het onderzoek met kleine Albert........................................................................................................6
Het afleren van angst..........................................................................................................................6
De principes van Watson in de reclamewereld..................................................................................6
Watson als pedagoog.........................................................................................................................6
Terug naar de wet van effect: operant conditioneren............................................................................7
Duiven in de Skinner-box....................................................................................................................7
Bijgeloof..............................................................................................................................................7
, Belonen, straffen en extinctie.............................................................................................................7
Operant conditioneren (Skinner)........................................................................................................8
Het gevaar van straffen......................................................................................................................8
Wanneer kan straffen goed zijn?........................................................................................................8
Wanneer zijn beloningen effectief?....................................................................................................8
Operant conditioneren en extinctie...................................................................................................8
Shaping...............................................................................................................................................9
Opvallende kenmerken van het blanco blad......................................................................................9
Blanco blad, of toch niet?...................................................................................................................9
Het leren eten van voedsel.................................................................................................................9
Evolutie en leren...............................................................................................................................10
Het aanleren van angst.....................................................................................................................10
Prepared conditioning......................................................................................................................10
Meer dan conditioneren: Modeling en spel als bronnen van leren..................................................10
Spelenderwijs...................................................................................................................................11
De ondergang van het behaviorisme....................................................................................................11
Leren zonder beloningen..................................................................................................................11
Een plattegrond ‘in het hoofd’..........................................................................................................11
Wanneer is iets een beloning?.........................................................................................................11
De definitieve ondergang: Chomsky en taal.....................................................................................11
Beloningen kunnen een straffend effect hebben.............................................................................12
Is denken een vorm van gedrag?................................................................................................12
Leren leren.................................................................................................................................12
Redeneren en typische denkfouten......................................................................................................12
Is de situatie levensecht?..................................................................................................................13
Is de taak van belang?......................................................................................................................13
Reputatie of kwaliteit van argumenten?..........................................................................................13
Kwaliteit van het argument of mening van het publiek?..................................................................13
De automatische piloot; het gebruik van heuristieken.........................................................................13
De beschikbaarheidsheuristiek.........................................................................................................14
De representativiteitsheuristiek.......................................................................................................14
De affectheuristiek...........................................................................................................................14
De bevestigingsheuristiek.................................................................................................................14
De need for closure..........................................................................................................................14
