samenvatting van anatomie en fysiologie van de mens hoofdstuk 6

6.1 het bloed

Een volwassen heeft 5 tot 6 liter bloed. Dat is ongeveer 7% van het lichaamsgewicht

bloed is de rode vloeistof die door onze bloedvaten stroomt
Bloed zorgt voor transporst van verschillende stoffen
Het vervoert ook warmte en verdeeld het over het lichaam

6.2 functies van het bloed

De verschillende functies van het bloed zijn te verdelen in twee grote groepen.
- Transport van stoffen om het inwendige milieu optimaal te houden
- Bescherming bieden tegen verschillende bedreigingen

Transport van stoffen
- Stoffen die goed in het water oplossen kunnen gewoon opgelost worden in het plasma water
met het bloed mee
- Stoffen die slecht in water oplossen worden gekoppeld aan transporteiwit. Op die manier
kunnen ze met het bloed mee
- Zuurstof word vervoerd in de rode bloedcellen




Beschermende functie
- Het bloed beschermd tegen ziekteverwekkers
- De witte bloedcellen spelen hierin een hoofdrol. Ze maken antistoffen of nemen schadelijke
stoffen in zich op om ze af te breken
- Het stolling systeem in het bloed zorgt ervoor dat lekkage van het bloed meteen moet
stoppen.

6.2.1 transport van stoffen


Het bloed is het transportmiddel
Stoffen die goed in water oplossen (hydrofiele stoffen), kunnen gewoon opgelost in het plasmawater
en kunnen met het bloed mee. Stoffen die slecht in water oplossen, zoals vetachtige stoffen. worden
gekoppeld aan transporteiwitten. Zo kunnen ze met het bloed mee
Zuurstof wordt vervoerd in de rode bloedcellen.
De voorbeelden van de transportfunctie van het bloed zijn talrijk:
- de longen nemen zuurstof op, het bloed verdeelt de zuurstof over het lichaam;
- in de dunne darm worden voedingsstoffen opgenomen, het bloed brengt die eerst naar de
lever en van daaruit naar alle plekken in het lichaam
- alle cellen produceren afval; het bloed brengt het naar de lever en de nieren
- hormoonklieren maken hormonen; het bloed brengt deze signaalstoffen naar alle weefsels
- het beenmerg maakt bloedplaatjes en witte bloedcellen, het bloed zorgt dat deze overal snel
ter plekke zijn;
- lymfeklieren maken antistoffen, het bloed brengt deze stoffen naar plaatsen waar micro-
organismen binnengedrongen zijn;

, - spieren produceren warmte, het bloed verdeelt die over het lichaam; een overschot aan
warmte wordt via het bloed naar de huid gebracht.




De stoffen in het bloed die belangrijk zijn voor een constant gehalte in het lichaam zijn:
- het zuurstofgehalte;
- het glucosegehalte;
- de hoeveelheid bouwstoffen;
- de constante afvoer van afvalstoffen;
- de constante zuurgraad;
- de constante hoeveelheid mineralen (zouten);
- de constante osmotische waarde;
- de constante temperatuur.


6.2.2. beschermende functie

Het bloed beschermd tegen ziekteverwekkers. Witte bloedcellen zijn daar belangrijk voor. Ze maken
antistoffen of nemen schadelijke stoffen in zich op om ze af te breken.

Als er een lekkage is in de bloedsomloop zorgt het stollingssysteem daarvoor, bloedplaatjes en
eiwitten in het plasma werken samen.

6.3 Bloedvormend weefsel

- Het beenmerg is een van de actiefste en grootste organen in het lichaam
- Ongeveer 1 op de 10.000 cellen in het beenmerg is een stamcel
- Een stamcel kan zich via een of meerdere tussenstappen ontwikkelen tot elk gewenst type
bloedcel
- Welke type bloedcel uit de stamcel ontstaat word geregeld door speciale eiwitten in bloed en
beenmerg interleukinen en hematopoetische groeifactoren

6.3.1 Bloedvormend weefsel

Bijna alle cellen die in het bloed te vinden zijn komen uit het rode beenmerg
Het rode beenmerg is een speciale bindweefsel met veel grote uitsparingen tussen de cellen

Namen van bloedcellen
Rode bloedcellen noem je: erytrocyten
Witte bloedcellen noem je: leukocyten
Bloedplaatsjes noem je: trombocyten

6.3.2 de aanmaak van rode bloedcellen

De cellen die als tussenstap zijn in de rijping van een rode bloedcel zijn