Hoorcollege week 5 Plasticiteit Planten & Micro-organismen
Plasticiteit: regulatie en aanpassing van groei, Plasticiteit: planten bewegen, organen
groeien terug bij schade, Plasticiteit: een gas als hormoon
Plasticiteit: regulatie en aanpassing van groei
Plasticiteit:
- Plasticiteit = het vermogen van een organisme om processen (bijvoorbeeld groei, ontwikkeling,
fysiologie) aan te passen tijdens de levenscyclus van een organisme de plasticiteit is heel erg
stuurbaar voor de plant door omgevingsprocessen
- Ontogenie = verwijst naar de ontwikkeling van een organisme door zijn leven
- Plasticiteit en ontogenie zijn niet hetzelfde
Zintuigen:
- Om stuurbaar te zijn voor omgevingsprocessen heb
je het vermogen nodig om deze ook waar te nemen
- De zintuigen van planten zijn anders dan die van
mensen, maar ze zijn uitstekend in staat om hun
omgeving waar te nemen via allerlei
gecompliceerde receptorsystemen en daarop te
reageren
- De plant kan bijvoorbeeld reageren op
zwaartekracht door de groei van verticaal naar
horizontaal te veranderen
- Hetzelfde geldt voor het reageren op de richting
van het licht (fototropie) ze kunnen heel snel
naar links en naar rechts buigen als ze voor het
eerst licht te zien krijgen (dit is een kwestie van een
paar uur, de reactie is dus aardig snel)
Hoe kunnen planten informatie oppikken en verwerken?
- Om een omgevingssignaal te verwerken tot een
aanpassing, is er een signaaltransductieroute nodig
- Planten hormonen = hormonen die alle stadia van
ontwikkeling beïnvloeden van de plant en soms
beïnvloeden ze ook de overgang tussen verschillende
stadia van groei
1
, Overzicht plantenhormonen:
- Auxine (IAA):
o Waar geproduceerd en gevonden in plant: de apicale meristemen van scheuten en jonge
bladeren zijn de primaire plaatsen van auxinesynthese. De apicale meristemen van de
wortels produceren ook auxine, hoewel de wortel afhankelijk is van de scheut voor een
groot deel van zijn auxine. Ontwikkelende zaden en vruchten bevatten hoge niveaus van
auxine, maar het is onduidelijk of het nieuw wordt gesynthetiseerd of getransporteerd
wordt vanuit het moederweefsel.
o Functie hormoon: Stimuleert stengelverlenging (alleen in lage concentratie); bevordert de
vorming van laterale en adventieve wortels; regelt de ontwikkeling van vruchten; verbetert
apicale dominantie; functies in fototropisme en gravitropisme; bevordert vasculaire
differentiatie; vertraagt bladafscheiding
- Cytokines:
o Waar geproduceerd en gevonden in plant: Deze worden voornamelijk gesynthetiseerd in de
wortels en getransporteerd naar andere organen, hoewel er ook veel kleinere
productieplaatsen zijn.
o Functie hormoon: Reguleren de celdeling in scheuten en wortels; wijzigen apicale
dominantie en bevorderen zijwaartse knopgroei; bevorderen beweging van voedingsstoffen
naar de weefsels van de gootsteen; stimuleren de kieming van zaden kieming; vertragen
bladveroudering
- Gibberelline (GA):
o Waar geproduceerd en gevonden in de plant: Meristemen van apicale knoppen en wortels,
jonge bladeren, en ontwikkelende zaden zijn de primaire productieplaatsen.
o Functie hormoon: Stimuleren stengelverlenging, pollenontwikkeling, stuifmeel buisgroei,
vruchtgroei en zaadontwikkeling en kieming; regelen de geslachtsbepaling en de overgang
van jonge naar volwassen fase
- Abscisinezuur (ABA):
o Waar geproduceerd en gevonden in de plant: Bijna alle plantencellen kunnen Abscisinezuur
aanmaken en de aanwezigheid ervan is vastgesteld in elk belangrijk orgaan en levend
weefsel; het kan worden getransporteerd in het floëem of xyleem.
o Functie hormoon: Remt de groei; bevordert de stomatensluiting tijdens droogtestress;
bevordert zaadslapte en remt de vroege ontkieming; bevordert bladveroudering; bevordert
verdrogingstolerantie
- Ethyleen:
o Waar geproduceerd en gevonden in de plant: Dit gasvormig hormoon kan worden
geproduceerd door de meeste delen van de plant. Het wordt in hoge concentraties
geproduceerd tijdens veroudering, bladafscheiding, en de rijping van sommige soorten van
vruchten. De synthese wordt ook gestimuleerd door verwonding en stress.
o Functie hormoon: Bevordert de rijping van vele soorten fruit, bladafscheiding, en de
drievoudige respons in zaailingen (remming van stengelverlenging, bevordering van
zijdelingse expansie, en horizontale groei); verhoogt de snelheid van veroudering; bevordert
de wortel- en wortelhaarvorming; bevordert de bloei in de ananasfamilie
2
Plasticiteit: regulatie en aanpassing van groei, Plasticiteit: planten bewegen, organen
groeien terug bij schade, Plasticiteit: een gas als hormoon
Plasticiteit: regulatie en aanpassing van groei
Plasticiteit:
- Plasticiteit = het vermogen van een organisme om processen (bijvoorbeeld groei, ontwikkeling,
fysiologie) aan te passen tijdens de levenscyclus van een organisme de plasticiteit is heel erg
stuurbaar voor de plant door omgevingsprocessen
- Ontogenie = verwijst naar de ontwikkeling van een organisme door zijn leven
- Plasticiteit en ontogenie zijn niet hetzelfde
Zintuigen:
- Om stuurbaar te zijn voor omgevingsprocessen heb
je het vermogen nodig om deze ook waar te nemen
- De zintuigen van planten zijn anders dan die van
mensen, maar ze zijn uitstekend in staat om hun
omgeving waar te nemen via allerlei
gecompliceerde receptorsystemen en daarop te
reageren
- De plant kan bijvoorbeeld reageren op
zwaartekracht door de groei van verticaal naar
horizontaal te veranderen
- Hetzelfde geldt voor het reageren op de richting
van het licht (fototropie) ze kunnen heel snel
naar links en naar rechts buigen als ze voor het
eerst licht te zien krijgen (dit is een kwestie van een
paar uur, de reactie is dus aardig snel)
Hoe kunnen planten informatie oppikken en verwerken?
- Om een omgevingssignaal te verwerken tot een
aanpassing, is er een signaaltransductieroute nodig
- Planten hormonen = hormonen die alle stadia van
ontwikkeling beïnvloeden van de plant en soms
beïnvloeden ze ook de overgang tussen verschillende
stadia van groei
1
, Overzicht plantenhormonen:
- Auxine (IAA):
o Waar geproduceerd en gevonden in plant: de apicale meristemen van scheuten en jonge
bladeren zijn de primaire plaatsen van auxinesynthese. De apicale meristemen van de
wortels produceren ook auxine, hoewel de wortel afhankelijk is van de scheut voor een
groot deel van zijn auxine. Ontwikkelende zaden en vruchten bevatten hoge niveaus van
auxine, maar het is onduidelijk of het nieuw wordt gesynthetiseerd of getransporteerd
wordt vanuit het moederweefsel.
o Functie hormoon: Stimuleert stengelverlenging (alleen in lage concentratie); bevordert de
vorming van laterale en adventieve wortels; regelt de ontwikkeling van vruchten; verbetert
apicale dominantie; functies in fototropisme en gravitropisme; bevordert vasculaire
differentiatie; vertraagt bladafscheiding
- Cytokines:
o Waar geproduceerd en gevonden in plant: Deze worden voornamelijk gesynthetiseerd in de
wortels en getransporteerd naar andere organen, hoewel er ook veel kleinere
productieplaatsen zijn.
o Functie hormoon: Reguleren de celdeling in scheuten en wortels; wijzigen apicale
dominantie en bevorderen zijwaartse knopgroei; bevorderen beweging van voedingsstoffen
naar de weefsels van de gootsteen; stimuleren de kieming van zaden kieming; vertragen
bladveroudering
- Gibberelline (GA):
o Waar geproduceerd en gevonden in de plant: Meristemen van apicale knoppen en wortels,
jonge bladeren, en ontwikkelende zaden zijn de primaire productieplaatsen.
o Functie hormoon: Stimuleren stengelverlenging, pollenontwikkeling, stuifmeel buisgroei,
vruchtgroei en zaadontwikkeling en kieming; regelen de geslachtsbepaling en de overgang
van jonge naar volwassen fase
- Abscisinezuur (ABA):
o Waar geproduceerd en gevonden in de plant: Bijna alle plantencellen kunnen Abscisinezuur
aanmaken en de aanwezigheid ervan is vastgesteld in elk belangrijk orgaan en levend
weefsel; het kan worden getransporteerd in het floëem of xyleem.
o Functie hormoon: Remt de groei; bevordert de stomatensluiting tijdens droogtestress;
bevordert zaadslapte en remt de vroege ontkieming; bevordert bladveroudering; bevordert
verdrogingstolerantie
- Ethyleen:
o Waar geproduceerd en gevonden in de plant: Dit gasvormig hormoon kan worden
geproduceerd door de meeste delen van de plant. Het wordt in hoge concentraties
geproduceerd tijdens veroudering, bladafscheiding, en de rijping van sommige soorten van
vruchten. De synthese wordt ook gestimuleerd door verwonding en stress.
o Functie hormoon: Bevordert de rijping van vele soorten fruit, bladafscheiding, en de
drievoudige respons in zaailingen (remming van stengelverlenging, bevordering van
zijdelingse expansie, en horizontale groei); verhoogt de snelheid van veroudering; bevordert
de wortel- en wortelhaarvorming; bevordert de bloei in de ananasfamilie
2
