Samenvatting Statistiek 1 Toegepaste Psychologie AP

Statistiek 1
De statistiek in het onderzoek
Wat is (beschrijvende) statistiek?
Definitie statistiek: de wetenschap van het verzamelen van gegevens, het classificeren, samenvatten,
organiseren, analyseren en interpreteren van deze informatie

Inductieve versus beschrijvende statistiek

Inductieve

 Voor 2de jaar
 Bouwt verder op beschrijvende statistiek
 Iets doen met de verzamelde gegevens
 Schattingsprobleem= jezelf de vraag stellen hoe we de resultaten kunnen vertalen op een
correcte manier tegenover de populatie

Beschrijvende

 Verzamelen
 Samenvatten
 Kengetallen: het gemiddelde, mediaan, modus,…
 Grafische voorstellingen: cijfers grafisch voorstellen a.d.h.v. grafieken
 Analyseren
= ons afvragen of er samenhang (= corelatie) is tussen bepaalde resultaten
Bv. Wat is de samenhang tussen je IQ en schoolresultaten


Dit is onderzoek
Doel van een onderzoek

 Algemene uitspraken over de werkelijkheid op basis van waarnemingen
 Een uitspraak is een bewering waarin een of meerdere objecten een eigenschap wordt
toegeschreven
 Voorbeelden van uitspraken
 Lauren zit vooraan in de aula: is werkelijkheid en een waarneming
 Vrouwen scoren over het algemeen beter in intelligentietesten dan mannen:
algemene uitspraak die over we werkelijkheid gaat, gebaseerd op waarnemingen en
gaat over 2 groepen

Wanneer is een onderzoek wetenschappelijk?

 Objectiviteit:
 Controleerbaarheid
 Herhaalbaarheid
 Systematiek




~1~

, Natuurwetenschappers <--> gedragsweteschappers

Determinisme <--> probabilisme




Determinisme

 Is een wetenschappelijke wet, 100% zeker dat dit gaat gebeuren
 In de ruimte zweef je


Probabilisme

 Is een inschatting
 Er bestaat een verhoogde kans dat als ik gefrustreed ben agressief gaat worden, want dit is
geconcludeerd dat 60% agressief wordt….



Ethiek en statistiek (onetische statistiek)

 Onderzoek publiceren dat pretendeert significante resultaten gevonden te hebben, terwijl
dat niet zo is
 De hoofdvraagstelling afstemmen op de resultaten van je onderzoek
 Als opdrachtgever hypothesen hebben en een onderzoeker zoeken die deze onderbouwt
 Proefpersonen geen voorlichting geven
 Causale relaties benoemen, terwijl er geen zijn
 Oorzaak gevolg relatie geven terwijl deze er niet is. Moet je mee opletten
 Veel ooievaars toen er baby’s werden geboren in een bepaalde stad. Was doordat er
veel schoorstenen waren in die stad




 Links is er een zeer hoge daling en stijging
 Geeft vertekend beeld van cijfers weer: meer ingezoomde grafiek
 !!! Weergave van de grafiek!!!




~2~

,Variabelen

Definitie variabelen: Eigenschap/kenmerk van een onderzoekseenheid en kan diverse waarden
aannemen <-> constante

Onafhankelijke variabelen

 = de oorzaak
 Verschillen in deze variabele wordt gezien als oorzaak van verschillen in de afhankelijke
variabele

Afhankelijke variabelen

 = het gevolg
 Meestal het hoofdobject in studie: dat wat je gaat onderzoeken
 Verschillen in deze variabele wordt gezien als gevolg van verschillen in de onafhankelijke
variabele



Oefening

Wat is de (on)afhankelijke variabele?

1. Groeien tomaten sneller onder natuurlijk licht, fluorescerend licht of een gloeilamp?
Onafhankelijk = soort lamp, afhankelijke = groei tomaten

2. Wat is het effect van het type frisdrank op de bloedsuikerspiegel?
Onafhankelijk = frisdrank, afhankelijke = bloedsuikerspiegel

3. Hoe beïnvloedt telefoongebruik in de avond de nachtrust?
Onafhankelijke= telefoongebruik, afhankelijke = nachtrust

4. Wat is de invloed van verschillende voorleesmethoden op de woordenschatontwikkeling bij
kinderen?
Onafhankelijke= voorleesmethodieken, afhankelijke = de woordenschatontwikkeling


Twee types onderzoek

Het experiment Het survey-onderzoek




~3~

, 4 voorwaarden causale relaties

1. De oorzaak en het gevolg moeten in een tijdruimtelijke structuur samen voorkomen
2. De oorzaak dient vooraf te gaan aan het gevolg
3. Het gevolg zal nooit optreden zonder het voorkomen van de oorzaak
4. Indien de oorzaak aanwezig is, moet het gevolg er ook zijn



Fases onderzoeksproces
Fase 1: de vraagstelling

 Ontstaat uit fundamenteel onderzoek – theorie
 Ontstaat uit spontane observaties – praktijk
 Ontstaat uit toegepast onderzoek – praktijk
 gebruik een vraagvorm
 specificeer begrippen
 geen oordelende vragen
 hoofd- en deelvragen

3 types van vragen

 Voorkomen van iets
 Verschillen tussen groepen
 Samenhang



Fase 2: literatuurstudie

Geen wikipedia



Fase 3: de operationalisering

= het meetbaar maken van een begrip

Geslacht, leeftijd versus intelligentie, persoonlijkheid

 Intelligentie door intelligentietest, persoonlijkheid door persoonlijkheidstest



 Bestaande vragenlijst
 Nieuwe vragenlijst
 Best gesloten vragen
 Likertschaal
 resultaten gemakkelijker verwerken achteraf!
 Voorkom sociaal wenselijke antwoorden
 Voorkom antwoordtendensen




~4~