Developmental cognitive science goes to school – Stein & Raudenbush
Hoofdstuk 2: Instructional influences on growth of early reading
Individualizing student learning
Als kinderen op school komen is het belangrijk om de betekenisvolle, individuele verschillen tussen
kinderen op te merken. Vervolgens moet men weten dat deze verschillen beïnvloed wordt door
verschillende factoren in het kind, familie, peuterspeelzaal, e.d. Daarnaast opereren deze invloeden
niet los van elkaar maar gezamenlijk. Ook zijn de eerste schoolervaringen voor veel kinderen
verschillend en in sommige gevallen verergeren de verschillen tussen kinderen als ze op school
komen. Tot slot heeft onderzoek uitgewezen dat het effect van vroegtijdige ervaringen met lezen,
cijfers krijgen en uitvallen blijvend is. Daarom moet er in de leesinstructie rekening worden
gehouden met individuele verschillen.
Over hoe je kinderen moet leren lezen zijn twee ideeën voor. 1. Code-based instructie helpt de
kinderen om als het ware de code te kraken. De letters hebben klanken en als je die klank voor klank
afgaat krijg je een woord. 2. Meaning-based instructie ziet leren lezen als een natuurlijk proces
waarbij kinderen veelvuldig in contact moeten komen met boeken. Uit onderzoek blijkt dat de
kinderen sterke leesvaardigheden krijgen met expliciete decodeer instructie in combinatie met
betekenisvolle activiteiten. Een combinaties dus. Volgens onderzoek is de efficiëntie van een
bepaalde instructiemethode afhankelijk van het vaardigheidslevel van het kind. Bij de ene kan het
wel werken maar bij een ander niet. Dit is child by instruction interactions.
Geletterdheid is een multidimensionaal construct en heeft verschillende invloeden vanuit de
klas. Deze worden nu besproken.
Code- versus meaning-focused activities
Code-focused activiteiten omvat het leren schrijven van letters, rijmen, letters relateren aan de klank
en fonologische decodering. Meaning-focused activeiten zijn: begrip van passages, begrip van wat is
voorgelezen en wat ze zelf lezen en het verbeteren van receptieve en expressieve taalvaardigheden
als luisterbegrip.
Teacher-, teacher-child-, peer-, versus child managed
Hogere levels qua vocabulaire profiteren meer van child-managed leren en de kinderen met
ontwikkelende vaardigheden meer van teacher- en teacher-child managed ervaringen. De issue
hierbij is, wie begeleidt de aandacht van het kind: de leerkracht of het kind. In een studie bleek dat
georganiseerde peer-activiteiten de groei van het vocabulaire verbeterde van kinderen die het jaar
waren gestart met lage vocabulaire-vaardigheden.
Explicit versus implicit
Dit omvat het idee dat activiteiten centraal of incidenteel gefocust kunnen zijn op een specifieke
uitkomst. Als je het leesbegrip wilt verbeteren dan kun je bijvoorbeeld expliciete strategieën
aanbieden maar je kunt ook een tekst hardop voorlezen waardoor de kinderen ongemerkt hun
luisterbegrip verbeteren.
Classroom- versus student-level
Moet de instructie gelijk zijn of verschillend voor de kinderen? Als de leerkracht voorleest aan de klas
dan is de instructie gelijk voor alle kinderen. Als ze hetzelfde doen, dus ook groepjeswerk, dan is het
classroomlevel. Voor student-level instructie krijgen kinderen op hetzelfde moment, verschillende
activiteiten aangeboden.
, Change in instruction over the school year
Leerkrachten veranderen hun instructies gedurende het schooljaar. Bijvoorbeeld eerst expliciete
teacher-managed decoding instructie wat minder werd nadat ze de basisvaardigheden onder de knie
hadden. Hierdoor behaalden leerlingen met zwakkere leesvaardigheden betere
decodeervaardigheden dan in groepen waar minder leerkrachtgerichte decodeer focus was.
Kind factoren
Niet alleen de omgeving is van belang maar ook kind karakteristieken spelen interactieve rollen in de
geletterdheid instructies. Het aantal geletterde vaardigheden van kinderen voorspelt namelijk de
latere geletterdheid en het academische succes van kinderen.
Voor zwakkere lezers is teacher-managed het beste en voor sterke lezers is child-managed het best.
Voor kinderen die starten met een lager begrip is teacher-managed ook beter.
Hoofdstuk 3: Literacies for learning
Er is een verschil tussen het verkrijgen van leesvaardigheden (learning-to-read) en het gebruiken van
leesvaardigheden om informatie te verkrijgen (reading-to-learn). Chall verwachtte echter niet dat
kinderen op hun 8e ineens de tekst konden gebruiken om te leren en dus moeten kinderen leren to
read to learn. De instructie hiervoor focust zich op algemene strategieën als: samenvatten,
hoofdgedachten, vocabulaire uit de context en het maken van inferenties. Echter, het succesvol
toepassen van deze strategieën hangt ook af van hoeveel de kinderen van het onderwerp weten. Als
je hier namelijk geen kennis van hebt, hoe weet je dan welke informatie belangrijk is? Content area
teksten maken gebruik van een brede reeks genres (aardrijkskunde, geschiedenis, natuur) waar
kinderen vaak niet mee bekend zijn. Dus kunnen ze niet hun eigen kennis gebruiken zoals ze dat
kunnen bij narratieve teksten (=verhaalteksten). Kinderen moeten leren dat iedere discipline zijn
eigen vaardigheden nodig heeft. Meestal heb je te kampen met verschillende bronnen waarbij je dan
moet kijken welke informatie relevant is. Ook heb je multimodale bronnen zoals filmpjes en
animaties. Het lezen van die bronnen is niet transparant en het is dus lastig om deze te "lezen".
Begrijpend lezen is een intertekstuele vaardigheid waarbij je meerdere teksten moet begrijpen en
kunnen koppelen aan elkaar (relaties leggen). Succesvolle begrijpers baseren hun kennis op
meerdere typen kennis als ze de kennis willen interpreteren.
- Succesvolle lezers verkrijgen diep begrip door actief verbonden te zijn met ideeën uit tekst:
verbanden leggen tussen teksten en voorkennis en verklaren van deze ideeën en connecties.
- Slechte begrijpers parafraseren of herformuleren de informatie meer dan dat ze het uitleggen en
wanneer ze connecties leggen, gebeurt dit op een laag niveau.
Internetbronnen vergen kritische vaardigheden om de validiteit van de bronnen te kunnen
inschatten. Tegelijkertijd moeten kinderen vaardigheden ontwikkelen om de toereikendheid van de
informatie te bepalen: beantwoordt het je vragen?
Leerkrachten kunnen kinderen hier bij helpen door onderzoekende vragen te stellen. Ook kunnen ze
meerdere bronnen aanbieden of activiteiten die kritisch denken stimuleren. Dit kan voor
verschillende context vakken als science en geschiedenis. Alleen deze vakken verschillen wel van
elkaar. Dus, het leren van de discipline vergt twee soorten instructie: 1. Leren dat disciplines
verschillende vaardigheden en communicatievormen vereisen en 2. Om de concepten van die
disciplines te leren (vocabulaire, procedures, etc.).
Intervention: assessing multiple source comprehension (reading to learn)
Onderzoek naar instructie voor gebruik van meerdere bronnen in science en geschiedenis.
Veel leerkrachten bieden wel meerdere bronnen aan maar de taken die de kinderen daarmee
Hoofdstuk 2: Instructional influences on growth of early reading
Individualizing student learning
Als kinderen op school komen is het belangrijk om de betekenisvolle, individuele verschillen tussen
kinderen op te merken. Vervolgens moet men weten dat deze verschillen beïnvloed wordt door
verschillende factoren in het kind, familie, peuterspeelzaal, e.d. Daarnaast opereren deze invloeden
niet los van elkaar maar gezamenlijk. Ook zijn de eerste schoolervaringen voor veel kinderen
verschillend en in sommige gevallen verergeren de verschillen tussen kinderen als ze op school
komen. Tot slot heeft onderzoek uitgewezen dat het effect van vroegtijdige ervaringen met lezen,
cijfers krijgen en uitvallen blijvend is. Daarom moet er in de leesinstructie rekening worden
gehouden met individuele verschillen.
Over hoe je kinderen moet leren lezen zijn twee ideeën voor. 1. Code-based instructie helpt de
kinderen om als het ware de code te kraken. De letters hebben klanken en als je die klank voor klank
afgaat krijg je een woord. 2. Meaning-based instructie ziet leren lezen als een natuurlijk proces
waarbij kinderen veelvuldig in contact moeten komen met boeken. Uit onderzoek blijkt dat de
kinderen sterke leesvaardigheden krijgen met expliciete decodeer instructie in combinatie met
betekenisvolle activiteiten. Een combinaties dus. Volgens onderzoek is de efficiëntie van een
bepaalde instructiemethode afhankelijk van het vaardigheidslevel van het kind. Bij de ene kan het
wel werken maar bij een ander niet. Dit is child by instruction interactions.
Geletterdheid is een multidimensionaal construct en heeft verschillende invloeden vanuit de
klas. Deze worden nu besproken.
Code- versus meaning-focused activities
Code-focused activiteiten omvat het leren schrijven van letters, rijmen, letters relateren aan de klank
en fonologische decodering. Meaning-focused activeiten zijn: begrip van passages, begrip van wat is
voorgelezen en wat ze zelf lezen en het verbeteren van receptieve en expressieve taalvaardigheden
als luisterbegrip.
Teacher-, teacher-child-, peer-, versus child managed
Hogere levels qua vocabulaire profiteren meer van child-managed leren en de kinderen met
ontwikkelende vaardigheden meer van teacher- en teacher-child managed ervaringen. De issue
hierbij is, wie begeleidt de aandacht van het kind: de leerkracht of het kind. In een studie bleek dat
georganiseerde peer-activiteiten de groei van het vocabulaire verbeterde van kinderen die het jaar
waren gestart met lage vocabulaire-vaardigheden.
Explicit versus implicit
Dit omvat het idee dat activiteiten centraal of incidenteel gefocust kunnen zijn op een specifieke
uitkomst. Als je het leesbegrip wilt verbeteren dan kun je bijvoorbeeld expliciete strategieën
aanbieden maar je kunt ook een tekst hardop voorlezen waardoor de kinderen ongemerkt hun
luisterbegrip verbeteren.
Classroom- versus student-level
Moet de instructie gelijk zijn of verschillend voor de kinderen? Als de leerkracht voorleest aan de klas
dan is de instructie gelijk voor alle kinderen. Als ze hetzelfde doen, dus ook groepjeswerk, dan is het
classroomlevel. Voor student-level instructie krijgen kinderen op hetzelfde moment, verschillende
activiteiten aangeboden.
, Change in instruction over the school year
Leerkrachten veranderen hun instructies gedurende het schooljaar. Bijvoorbeeld eerst expliciete
teacher-managed decoding instructie wat minder werd nadat ze de basisvaardigheden onder de knie
hadden. Hierdoor behaalden leerlingen met zwakkere leesvaardigheden betere
decodeervaardigheden dan in groepen waar minder leerkrachtgerichte decodeer focus was.
Kind factoren
Niet alleen de omgeving is van belang maar ook kind karakteristieken spelen interactieve rollen in de
geletterdheid instructies. Het aantal geletterde vaardigheden van kinderen voorspelt namelijk de
latere geletterdheid en het academische succes van kinderen.
Voor zwakkere lezers is teacher-managed het beste en voor sterke lezers is child-managed het best.
Voor kinderen die starten met een lager begrip is teacher-managed ook beter.
Hoofdstuk 3: Literacies for learning
Er is een verschil tussen het verkrijgen van leesvaardigheden (learning-to-read) en het gebruiken van
leesvaardigheden om informatie te verkrijgen (reading-to-learn). Chall verwachtte echter niet dat
kinderen op hun 8e ineens de tekst konden gebruiken om te leren en dus moeten kinderen leren to
read to learn. De instructie hiervoor focust zich op algemene strategieën als: samenvatten,
hoofdgedachten, vocabulaire uit de context en het maken van inferenties. Echter, het succesvol
toepassen van deze strategieën hangt ook af van hoeveel de kinderen van het onderwerp weten. Als
je hier namelijk geen kennis van hebt, hoe weet je dan welke informatie belangrijk is? Content area
teksten maken gebruik van een brede reeks genres (aardrijkskunde, geschiedenis, natuur) waar
kinderen vaak niet mee bekend zijn. Dus kunnen ze niet hun eigen kennis gebruiken zoals ze dat
kunnen bij narratieve teksten (=verhaalteksten). Kinderen moeten leren dat iedere discipline zijn
eigen vaardigheden nodig heeft. Meestal heb je te kampen met verschillende bronnen waarbij je dan
moet kijken welke informatie relevant is. Ook heb je multimodale bronnen zoals filmpjes en
animaties. Het lezen van die bronnen is niet transparant en het is dus lastig om deze te "lezen".
Begrijpend lezen is een intertekstuele vaardigheid waarbij je meerdere teksten moet begrijpen en
kunnen koppelen aan elkaar (relaties leggen). Succesvolle begrijpers baseren hun kennis op
meerdere typen kennis als ze de kennis willen interpreteren.
- Succesvolle lezers verkrijgen diep begrip door actief verbonden te zijn met ideeën uit tekst:
verbanden leggen tussen teksten en voorkennis en verklaren van deze ideeën en connecties.
- Slechte begrijpers parafraseren of herformuleren de informatie meer dan dat ze het uitleggen en
wanneer ze connecties leggen, gebeurt dit op een laag niveau.
Internetbronnen vergen kritische vaardigheden om de validiteit van de bronnen te kunnen
inschatten. Tegelijkertijd moeten kinderen vaardigheden ontwikkelen om de toereikendheid van de
informatie te bepalen: beantwoordt het je vragen?
Leerkrachten kunnen kinderen hier bij helpen door onderzoekende vragen te stellen. Ook kunnen ze
meerdere bronnen aanbieden of activiteiten die kritisch denken stimuleren. Dit kan voor
verschillende context vakken als science en geschiedenis. Alleen deze vakken verschillen wel van
elkaar. Dus, het leren van de discipline vergt twee soorten instructie: 1. Leren dat disciplines
verschillende vaardigheden en communicatievormen vereisen en 2. Om de concepten van die
disciplines te leren (vocabulaire, procedures, etc.).
Intervention: assessing multiple source comprehension (reading to learn)
Onderzoek naar instructie voor gebruik van meerdere bronnen in science en geschiedenis.
Veel leerkrachten bieden wel meerdere bronnen aan maar de taken die de kinderen daarmee
