Recht en menselijk gedrag
Week 1 straffen en gedrag
Richten blik op de samenleving
Juristen/wetgevers/ambtenaren /rechters belang bij sociaal wetenschappelijke inzichten
/kennis ,omdat het van belang is om te weten of de regels die gemaakt zijn ook nageleefd
worden.
Juristen met normatieve vragen; wat is juridisch juist
Empirisch; hoe pakken de rechtsregels uit in de praktijk
Werkgroep
Beantwoord voorafgaand aan de werkgroep onderstaande vragen en werk de opdracht uit.
Indien u in aanmerking wil komen voor de bonusregeling, dient u de uitgewerkte opdracht
(alleen de opdracht en dus niet de vragen) voorafgaand aan de werkgroep te uploaden op
Canvas.
Vragen
1. Leg aan de hand van het voorbeeld ‘rijden onder invloed van alcohol’ uit: wat is het
verschil tussen de ‘legal code’ en de ‘behavioral code’.
2. Wat heb je als jurist aan empirische kennis over de ‘behavioral code’? Denk weer aan
het voorbeeld uit vraag 1 en bedenk ook zelf een voorbeeld.
3. Leg aan de hand van hetzelfde voorbeeld als in vraag 1 of aan de hand van uw
zelfgekozen voorbeeld uit: wat is het verschil tussen de ex-ante en de ex-post functie
van het recht ten aanzien van gedrag? Zie voor dit onderscheid de inleiding op de week
en de inhoud van het hoorcollege. Ook komt het onderscheid kort aan bod in het boek
op p. 143.
4. Welke vier mogelijke bedoelde en onbedoelde effecten van straffen worden in
hoofdstuk 2 behandeld? Brutaliseringseffect, onbedoeld Criminaliteit toenemen,
onbedoeld
5. Wat is het verschil tussen generale en speciale afschrikking (general and specific
deterrence)? En welke van deze beide is in theorie het meest effectief en wenselijk om
criminaliteit tegen te gaan?
6. Op p. 20 lezen we: ‘If specific deterrence works, then the more time people spend in
prison, the less they would re-offend’. Welke onderzoeksbevindingen wijzen erop dat
deze vlieger niet opgaat?
, 7. Onder welke omstandigheden is generale afschrikking effectief?
8. Wat betekenen de inzichten over de werking van straffen in het recht voor de manier
waarop handhaving wordt georganiseerd?
WEEK 1 Welke invloed heeft recht op menselijk handelen?
HOORCOLLEGE
In dit vak leer je de manieren waarop menselijk gedrag een rol in dit alles speelt, hoe
verschillende actoren komen tot hun handelingen.
Hoe mensen zich gedragen in het recht en hoe ze reageren op juridische rechtsregels.
De gedragsfunctie van het recht: nadenken over hoe het recht in de toekomst het gedrag
gaat sturen, een va de mechanisme zoals speciale en generale afschrikken, dan moet je naar
de empirische.
Kosten en baten als mechanisme hoe het recht beïnvloedt
1. Gedrag als reactie op kosten en baten (men reageert op prikkels)
a. Het reageert op pijn of genot
b. Straf als kosten van regelovertreding
c. Speciale preventie (specific …) specifieke individu, afschrikken persoon,
recidive, je bent altijd straf aan het opleggen
d. Generale preventie (general ..) op samenleving als geheel, afschrikken om
ook strafbare feit te begaan (kost minder geld (straflegging opleggen kost
geld, verandert gedrag). Belastingontwijking, effect iedereen ziet het, als ik
belasting ontwijkt kan het ook gebeuren dit is een hefboomeffect
2. Maar werkt straffen echt zo?
a. Speciale preventie: de pijnlijke en kostbare ervaringen die gepaard gaan met
een straf maken mensen die gestraft zijn bang om nogmaals de wet te
overtreden
b. Bij alles wat we bestuderen over vaststellen van effect van interventie op
menselijk gedrag
c. Geen empirisch bewijs
d. Problemen met het deugdelijk vaststellen van de causaliteit tussen de straf en
recidive
e. Werk dat gaat over westerse samenleving en gevangenisstraf
f. Wees bewust dat dit empirisch is: specifieke gedrag, wat is de vorm van
straffen en wat weten we ervan
g. Negatief effect
h. Criminogeen effect: tijd in de gevangenis maakt mensen meer geneigd tot
criminaliteit dan daarvoor, je hebt minder mogelijkheden
i. ‘’Deviancy training’’: het aanleren van crimineel gedrag in de gevangenis
j. Later: stigmatiserend effect na gevangenisstraf
k. Generale preventie: de dreiging van een straf schrikt mensen af om zelf de
wet te overtreden
l. Vereisten zijn: Strafkans (pakkans en kans dat je daarna ook echt gestraft
wordt) Strafmaat (hoogte van de straf)
Week 1 straffen en gedrag
Richten blik op de samenleving
Juristen/wetgevers/ambtenaren /rechters belang bij sociaal wetenschappelijke inzichten
/kennis ,omdat het van belang is om te weten of de regels die gemaakt zijn ook nageleefd
worden.
Juristen met normatieve vragen; wat is juridisch juist
Empirisch; hoe pakken de rechtsregels uit in de praktijk
Werkgroep
Beantwoord voorafgaand aan de werkgroep onderstaande vragen en werk de opdracht uit.
Indien u in aanmerking wil komen voor de bonusregeling, dient u de uitgewerkte opdracht
(alleen de opdracht en dus niet de vragen) voorafgaand aan de werkgroep te uploaden op
Canvas.
Vragen
1. Leg aan de hand van het voorbeeld ‘rijden onder invloed van alcohol’ uit: wat is het
verschil tussen de ‘legal code’ en de ‘behavioral code’.
2. Wat heb je als jurist aan empirische kennis over de ‘behavioral code’? Denk weer aan
het voorbeeld uit vraag 1 en bedenk ook zelf een voorbeeld.
3. Leg aan de hand van hetzelfde voorbeeld als in vraag 1 of aan de hand van uw
zelfgekozen voorbeeld uit: wat is het verschil tussen de ex-ante en de ex-post functie
van het recht ten aanzien van gedrag? Zie voor dit onderscheid de inleiding op de week
en de inhoud van het hoorcollege. Ook komt het onderscheid kort aan bod in het boek
op p. 143.
4. Welke vier mogelijke bedoelde en onbedoelde effecten van straffen worden in
hoofdstuk 2 behandeld? Brutaliseringseffect, onbedoeld Criminaliteit toenemen,
onbedoeld
5. Wat is het verschil tussen generale en speciale afschrikking (general and specific
deterrence)? En welke van deze beide is in theorie het meest effectief en wenselijk om
criminaliteit tegen te gaan?
6. Op p. 20 lezen we: ‘If specific deterrence works, then the more time people spend in
prison, the less they would re-offend’. Welke onderzoeksbevindingen wijzen erop dat
deze vlieger niet opgaat?
, 7. Onder welke omstandigheden is generale afschrikking effectief?
8. Wat betekenen de inzichten over de werking van straffen in het recht voor de manier
waarop handhaving wordt georganiseerd?
WEEK 1 Welke invloed heeft recht op menselijk handelen?
HOORCOLLEGE
In dit vak leer je de manieren waarop menselijk gedrag een rol in dit alles speelt, hoe
verschillende actoren komen tot hun handelingen.
Hoe mensen zich gedragen in het recht en hoe ze reageren op juridische rechtsregels.
De gedragsfunctie van het recht: nadenken over hoe het recht in de toekomst het gedrag
gaat sturen, een va de mechanisme zoals speciale en generale afschrikken, dan moet je naar
de empirische.
Kosten en baten als mechanisme hoe het recht beïnvloedt
1. Gedrag als reactie op kosten en baten (men reageert op prikkels)
a. Het reageert op pijn of genot
b. Straf als kosten van regelovertreding
c. Speciale preventie (specific …) specifieke individu, afschrikken persoon,
recidive, je bent altijd straf aan het opleggen
d. Generale preventie (general ..) op samenleving als geheel, afschrikken om
ook strafbare feit te begaan (kost minder geld (straflegging opleggen kost
geld, verandert gedrag). Belastingontwijking, effect iedereen ziet het, als ik
belasting ontwijkt kan het ook gebeuren dit is een hefboomeffect
2. Maar werkt straffen echt zo?
a. Speciale preventie: de pijnlijke en kostbare ervaringen die gepaard gaan met
een straf maken mensen die gestraft zijn bang om nogmaals de wet te
overtreden
b. Bij alles wat we bestuderen over vaststellen van effect van interventie op
menselijk gedrag
c. Geen empirisch bewijs
d. Problemen met het deugdelijk vaststellen van de causaliteit tussen de straf en
recidive
e. Werk dat gaat over westerse samenleving en gevangenisstraf
f. Wees bewust dat dit empirisch is: specifieke gedrag, wat is de vorm van
straffen en wat weten we ervan
g. Negatief effect
h. Criminogeen effect: tijd in de gevangenis maakt mensen meer geneigd tot
criminaliteit dan daarvoor, je hebt minder mogelijkheden
i. ‘’Deviancy training’’: het aanleren van crimineel gedrag in de gevangenis
j. Later: stigmatiserend effect na gevangenisstraf
k. Generale preventie: de dreiging van een straf schrikt mensen af om zelf de
wet te overtreden
l. Vereisten zijn: Strafkans (pakkans en kans dat je daarna ook echt gestraft
wordt) Strafmaat (hoogte van de straf)
