Werkplaats 1.2
DESTEP
Een manier om trends en ontwikkelingen in omgeving van de organisatie (macroniveau) te
beschrijven en analyseren.
- Demografisch
Groei, omvang, samenstelling van de bevolking. Kan invloed hebben op de doelgroep
en de arbeidsmarkt. Bijvoorbeeld de leeftijdsopbouw, landelijke verspreiding en
gezinssamenstelling.
- Economisch
Hoe het er met de economie aan toe gaat (opleving/ recessie). Invloed van Invoering
van de euro, globalisering, bankencrisis, corona op de economie.
- Sociaal-cultureel
Cultuur, normen en waarden, vrijetijdsbesteding en sociale trends van de doelgroep.
Invloed op de producten & diensten en de werkwijze van een organisatie.
Organisaties willen niet slecht in het nieuws komen over bijvoorbeeld kinderarbeid,
milieu of hoge bonussen voor bestuurders. Voorbeelden zijn individualisering en de
zorgen om het milieu.
- Technologisch
Snelle technologische ontwikkelingen waar je als organisatie van op de hoogte wilt
blijven. Niet alleen invloed op producten en methoden, maar ook op banen.
Invloeden zijn 5g, robotisering, software voor online vergaderen.
- Ecologisch
Gaat over de fysieke omgeving van het bedrijf. Voorbeelden zijn beperkte
grondstoffen, co2 en stikstof. Hebben invloed op bedrijfsvoering en soorten
producten en diensten van een bedrijf.
- Politiek-juridisch
Wetten en regelgeving, zoals cao, medezeggenschap, wettelijke voorschriften. Deze
beperken de autonomie van een organisaties.
Stakeholders (3.7.1 handboek…)
Iedereen die beïnvloed wordt door jou actie of die jou beïnvloeden.
- Manieren om stakeholders in te delen:
,Werkplaats 1.3
Arbeidsverhoudingen
= de relaties tussen werkgever en werknemer (en vertegenwoordigers).
- Gaat hierbij om economisch (loon vs werk), juridisch (contract & ondertekening),
sociaal (menselijke contacten & relaties tussen mensen in bedrijven) en
psychologisch (psychologisch contract).
Gebouw van arbeidsverhoudingen
- 4de verdieping
• Europese niveau
o Land overstijgende afspraken
o EU-richtlijnen
e
- 3 verdieping
• Landniveau
o Door Nederland afspraken gemaakt
o Wettelijke regelingen
- 2e verdieping
• Sectorniveau
o Wordt per sector overlegt tussen vakbonden en
werkgeversorganisaties over cao.
o Op basis van de landelijke overeenkomsten.
e
- 1 verdieping
• Organisatieniveau
o Door directie en HR in samenspraak van de OR.
o Op basis van de CAO.
- Begane grond
• Afdelingsniveau
o Vindt dialoog plaats tussen
werkgever en werknemer.
o Wordt een individuele
arbeidsovereenkomst gesloten.
o Op basis van
arbeidsvoorwaarden van de
organisatie.
,Arbeidsmarkt (H1.3 & H1.5 bedrijfskundige…)
Overzicht arbeidsmarkttheorieën
- Neo-klassieke benadering
• Loon hangt af van hoeveelheid vraag,
schaarste in arbeid en prijs op de
markt.
• Arbeid is homogeen (iedereen doet
hetzelfde werk).
• Men weet waar werk te vinden is.
- Zoektheorie
• Werknemer
o Kennis van beperkt aantal vacatures
o Vergelijkt loon met dat van andere werkgevers (kiest voor het
hoogste)
o Zoeken = tijd = geld. Werknemer stapt lager in en zoekt door.
• Werkgever
o Loopt risico op verlies van werknemers.
o Is terughoudend (geen scholing, tijdelijk contract).
- Matchingstheorie
• Zoekgedrag werknemer en werkgever.
o Werknemer zoekt perfecte baan.
o Werkgever zoekt perfecte werknemer.
• Beide hebben imperfecte informatie (meer informatie met tijd).
o Werknemer weet niet of er ergens een betere baan te vinden is.
o Werkgever weet nog niet wat de kwaliteiten zijn van de werknemer.
• Hoe beter de match, hoe hoger het loon.
- Human-capitaltheorie
• Kennis en vaardigheden van werknemers verschillen.
• Investeringen in personeel verschillen.
• Arbeid is geen homogeen product.
• Productiviteit kan beïnvloed worden door investeringen.
• Niet elke werkgever wilt investeringen.
o Werkgever kaapt goed personeel weg bij een ander bedrijf.
▪ Gevolg kan bijvoorbeeld een terugbetalingsregeling zijn voor
de investeringen met de werknemer.
- Waardenmodel (H1.5)
• Medewerker is op zoek naar toegevoegde waarde in hun werk
(groeimogelijkheden, leuke collega’s, werk dicht bij huis).
• Geldt vooral voor hoogopgeleide.
o Kunnen luxe veroorloven (niet alleen denken aan brood op de plank).
• Hoe hoger de toegevoegde waarde, hoe hoger de te betalen prijs.
o Werknemer die blij is bij werk, is eerder bereid te reizen voor werk.
o Hoe meer bijdrage van de werknemer, hoe hoger het salaris.
, Interne arbeidsmarkt
- Het in dienst nemen van werknemers en daarin
investeren.
• Een baan voor het leven.
- Geen voorkeur van werkgevers
• Liefst een vaste groep medewerkers met
daaromheen flexibele contracten.
Transitionele arbeidsmarkt
- Verschillende keuzes die men maakt tijdens
zijn leven en loopbaan.
- Bestaan regelingen die de overstap
eenvoudiger maken.
• Voorbeelden: scholing, zorgverlof,
vertrekregeling.
- Levenslang leren.
• Zekerheid van inkomen en flexibiliteit
voor werknemer en werkgever.
Niveaus over match tussen vraag en aanbod
1. Macroniveau
• De landelijke arbeidsmarkt.
• Niet beheersbaar en vrijwel niet beïnvloedbaar.
2. Mesoniveau
• Richt zich op een sector.
• Niet beheersbaar en met enige mate beïnvloedbaar.
3. Microniveau
• Individuele werkgevers.
• Beheersbaar en beïnvloedbaar
DESTEP
Een manier om trends en ontwikkelingen in omgeving van de organisatie (macroniveau) te
beschrijven en analyseren.
- Demografisch
Groei, omvang, samenstelling van de bevolking. Kan invloed hebben op de doelgroep
en de arbeidsmarkt. Bijvoorbeeld de leeftijdsopbouw, landelijke verspreiding en
gezinssamenstelling.
- Economisch
Hoe het er met de economie aan toe gaat (opleving/ recessie). Invloed van Invoering
van de euro, globalisering, bankencrisis, corona op de economie.
- Sociaal-cultureel
Cultuur, normen en waarden, vrijetijdsbesteding en sociale trends van de doelgroep.
Invloed op de producten & diensten en de werkwijze van een organisatie.
Organisaties willen niet slecht in het nieuws komen over bijvoorbeeld kinderarbeid,
milieu of hoge bonussen voor bestuurders. Voorbeelden zijn individualisering en de
zorgen om het milieu.
- Technologisch
Snelle technologische ontwikkelingen waar je als organisatie van op de hoogte wilt
blijven. Niet alleen invloed op producten en methoden, maar ook op banen.
Invloeden zijn 5g, robotisering, software voor online vergaderen.
- Ecologisch
Gaat over de fysieke omgeving van het bedrijf. Voorbeelden zijn beperkte
grondstoffen, co2 en stikstof. Hebben invloed op bedrijfsvoering en soorten
producten en diensten van een bedrijf.
- Politiek-juridisch
Wetten en regelgeving, zoals cao, medezeggenschap, wettelijke voorschriften. Deze
beperken de autonomie van een organisaties.
Stakeholders (3.7.1 handboek…)
Iedereen die beïnvloed wordt door jou actie of die jou beïnvloeden.
- Manieren om stakeholders in te delen:
,Werkplaats 1.3
Arbeidsverhoudingen
= de relaties tussen werkgever en werknemer (en vertegenwoordigers).
- Gaat hierbij om economisch (loon vs werk), juridisch (contract & ondertekening),
sociaal (menselijke contacten & relaties tussen mensen in bedrijven) en
psychologisch (psychologisch contract).
Gebouw van arbeidsverhoudingen
- 4de verdieping
• Europese niveau
o Land overstijgende afspraken
o EU-richtlijnen
e
- 3 verdieping
• Landniveau
o Door Nederland afspraken gemaakt
o Wettelijke regelingen
- 2e verdieping
• Sectorniveau
o Wordt per sector overlegt tussen vakbonden en
werkgeversorganisaties over cao.
o Op basis van de landelijke overeenkomsten.
e
- 1 verdieping
• Organisatieniveau
o Door directie en HR in samenspraak van de OR.
o Op basis van de CAO.
- Begane grond
• Afdelingsniveau
o Vindt dialoog plaats tussen
werkgever en werknemer.
o Wordt een individuele
arbeidsovereenkomst gesloten.
o Op basis van
arbeidsvoorwaarden van de
organisatie.
,Arbeidsmarkt (H1.3 & H1.5 bedrijfskundige…)
Overzicht arbeidsmarkttheorieën
- Neo-klassieke benadering
• Loon hangt af van hoeveelheid vraag,
schaarste in arbeid en prijs op de
markt.
• Arbeid is homogeen (iedereen doet
hetzelfde werk).
• Men weet waar werk te vinden is.
- Zoektheorie
• Werknemer
o Kennis van beperkt aantal vacatures
o Vergelijkt loon met dat van andere werkgevers (kiest voor het
hoogste)
o Zoeken = tijd = geld. Werknemer stapt lager in en zoekt door.
• Werkgever
o Loopt risico op verlies van werknemers.
o Is terughoudend (geen scholing, tijdelijk contract).
- Matchingstheorie
• Zoekgedrag werknemer en werkgever.
o Werknemer zoekt perfecte baan.
o Werkgever zoekt perfecte werknemer.
• Beide hebben imperfecte informatie (meer informatie met tijd).
o Werknemer weet niet of er ergens een betere baan te vinden is.
o Werkgever weet nog niet wat de kwaliteiten zijn van de werknemer.
• Hoe beter de match, hoe hoger het loon.
- Human-capitaltheorie
• Kennis en vaardigheden van werknemers verschillen.
• Investeringen in personeel verschillen.
• Arbeid is geen homogeen product.
• Productiviteit kan beïnvloed worden door investeringen.
• Niet elke werkgever wilt investeringen.
o Werkgever kaapt goed personeel weg bij een ander bedrijf.
▪ Gevolg kan bijvoorbeeld een terugbetalingsregeling zijn voor
de investeringen met de werknemer.
- Waardenmodel (H1.5)
• Medewerker is op zoek naar toegevoegde waarde in hun werk
(groeimogelijkheden, leuke collega’s, werk dicht bij huis).
• Geldt vooral voor hoogopgeleide.
o Kunnen luxe veroorloven (niet alleen denken aan brood op de plank).
• Hoe hoger de toegevoegde waarde, hoe hoger de te betalen prijs.
o Werknemer die blij is bij werk, is eerder bereid te reizen voor werk.
o Hoe meer bijdrage van de werknemer, hoe hoger het salaris.
, Interne arbeidsmarkt
- Het in dienst nemen van werknemers en daarin
investeren.
• Een baan voor het leven.
- Geen voorkeur van werkgevers
• Liefst een vaste groep medewerkers met
daaromheen flexibele contracten.
Transitionele arbeidsmarkt
- Verschillende keuzes die men maakt tijdens
zijn leven en loopbaan.
- Bestaan regelingen die de overstap
eenvoudiger maken.
• Voorbeelden: scholing, zorgverlof,
vertrekregeling.
- Levenslang leren.
• Zekerheid van inkomen en flexibiliteit
voor werknemer en werkgever.
Niveaus over match tussen vraag en aanbod
1. Macroniveau
• De landelijke arbeidsmarkt.
• Niet beheersbaar en vrijwel niet beïnvloedbaar.
2. Mesoniveau
• Richt zich op een sector.
• Niet beheersbaar en met enige mate beïnvloedbaar.
3. Microniveau
• Individuele werkgevers.
• Beheersbaar en beïnvloedbaar
