PRAKTISCH
STRAF(PROCES)RECHT
5e druk
WINDESHEIM 2022/2023
,HOOFDSTUK 1: HET STRAFBARE FEIT
1.1 VOORWAARDEN VAN HET STRAFBARE FEIT
Voorwaarden van een strafbaar feit:
o Menselijke gedraging;
o Delictsomschrijving;
o Wederrechtelijk;
o Schuld
1.2 BESTANDDELEN EN ELEMENTEN
Elementen: ongeschreven voorwaarden om iemand te kunnen straffen,
wederrechtelijkheid en schuld zijn voorbeelden van elementen.
Bestanddelen: de onderdelen waaruit een delictsomschrijving bestaat.
1.3 VERSCHILLENDE STRAFBARE FEITEN
Drie regels voor onderscheid tussen een misdrijf en een overtreding:
1. In Sr staan in het tweede boek de misdrijven, in het derde boek de overtredingen.
2. In alle andere wetten die door nationale wetgever worden uitgevaardigd, wordt
precies aangegeven welke strafbare feiten misdrijven en welke overtredingen zijn.
3. De lagere overheden kunnen uitsluitend overtredingen uitvaardigen. Allen de
wetgever in formele zin kan dus misdrijven formuleren.
Formele delicten: delicten die een bepaald handelen strafbaar stellen. Het gaat bij dit
type delicten om de handeling en niet om het gevolg.
Materiële delicten: stellen het intreden van een bepaald gevolg juist strafbaar. De
manier waarop het gevolg intreedt, is niet van belang: het gaat om het gevolg.
Commissiedelicten: delicten die een bepaald handelen strafbaar stellen.
Omissiedelicten: delicten die een bepaald nalaten strafbaar stellen.
Gronddelict: uitgangspunt is dat een bepaalde gedraging strafbaar is gesteld. Het
gronddelict is het nulpunt.
Gekwalificeerd delict: een delict dat ernstiger is dan het gronddelict. Het gaat echter
nog steeds om hetzelfde soort delict, er is dan alleen vaak een extra bestanddeel
toegevoegd.
Geprivilegieerd delict: de lichtere variant van het gronddelict met een lagere
strafbedreiging. Het is een variatie op het gronddelict.
HOOFDSTUK 2: WEDERRECHTELIJKHEID
2.2 BETEKENIS 1
Leer van Remmelink: De verdachte kan een privaatrechtelijke bevoegdheid hebben om
te handelen (zoals toestemming van de rechthebbende)
vb. toestemming van je buurman om zijn fiets te lenen. Of een publiekrechtelijke
bevoegdheid (zoals toestemming o.g.v. strafwet (aanhouden op heterdaad van een
verdachte).
In deze betekenis is wederrechtelijkheid een bestanddeel en betekent het ‘Zonder
toestemming van de rechthebbende.
2.3 BETEKENIS 2
1
, Als wederrechtelijkheid een element is, betekent het bestanddeel wederechtelijk
hetzelfde als het element wederrechtelijk, namelijk: verdachte heeft in strijd met de
geschreven en ongeschreven regels gehandeld.
AANTEKENINGEN 14-11-2022
Wetboek van Strafvordering -> bevoegdheden, procedures (formeel).
Wetboek van Strafrecht -> wat wel en niet mag (materieel).
Wanneer ben je strafbaar?
o Menselijke gedraging;
o Delictsomschrijving;
o Wederrechtelijkheid;
o Schuld.
MENSELIJKE GEDRAGING
Gewilde spierbeweging -> geen willoos werktuig.
Het gaat over een mens, niet om een dier. Wel natuurlijk persoon, maar ook
rechtspersonen.
DELICTSOMSCHRIJVING
De gedragingen moeten vallen binnen een wettelijke delictsomschrijving. Het moet een
wet in formele zin zijn.
SCHULD (ELEMENTEN)
Elementen -> ongeschreven beginselen die altijd van toepassing moet zijn.
Schuld -> er moet verwijt worden gemaakt.
WEDERRECHTELIJKHEID
Als er wederrechtelijk in de delictsomschrijving staat is het een bestandsdeel. Heeft per
wetsartikel een eigen betekenis. Eén van deze betekenissen is toestemming.
HOOFDSTUK 3: OPZET
3.1 KLEURLOOS EN BOOS OPZET
Boos opzet: Wanneer de verdacht willens en wetend de strafwet heeft overtreden. De
verdachte wist dat hij de wet overtrad en hij heeft dat ook gewild. Van boos opzet kan
alleen sprake zijn als de verdacht weet dat wat hij doet strafbaar is.
Kleurloos opzet: Er wordt alleen gekeken naar het handelen van de verdachte.
Wanneer een verdachte willens en wetens heeft gehandeld, is er al sprake van kleurloos
opzet. Dat de verdachte niet wist dat zijn handelen strafbaar was, doet er hier niet toe.
3.2 VERSCHILLENDE VORMEN VN OPZET
Er zijn 4 vormen van opzet:
o Opzet als bedoeling;
o Opzet als zekerheidsbewustzijn;
o Opzet als waarschijnlijkheidsbewustzijn;
o Voorwaardelijke opzet.
HOOFDSTUK 4: SCHULD
2
STRAF(PROCES)RECHT
5e druk
WINDESHEIM 2022/2023
,HOOFDSTUK 1: HET STRAFBARE FEIT
1.1 VOORWAARDEN VAN HET STRAFBARE FEIT
Voorwaarden van een strafbaar feit:
o Menselijke gedraging;
o Delictsomschrijving;
o Wederrechtelijk;
o Schuld
1.2 BESTANDDELEN EN ELEMENTEN
Elementen: ongeschreven voorwaarden om iemand te kunnen straffen,
wederrechtelijkheid en schuld zijn voorbeelden van elementen.
Bestanddelen: de onderdelen waaruit een delictsomschrijving bestaat.
1.3 VERSCHILLENDE STRAFBARE FEITEN
Drie regels voor onderscheid tussen een misdrijf en een overtreding:
1. In Sr staan in het tweede boek de misdrijven, in het derde boek de overtredingen.
2. In alle andere wetten die door nationale wetgever worden uitgevaardigd, wordt
precies aangegeven welke strafbare feiten misdrijven en welke overtredingen zijn.
3. De lagere overheden kunnen uitsluitend overtredingen uitvaardigen. Allen de
wetgever in formele zin kan dus misdrijven formuleren.
Formele delicten: delicten die een bepaald handelen strafbaar stellen. Het gaat bij dit
type delicten om de handeling en niet om het gevolg.
Materiële delicten: stellen het intreden van een bepaald gevolg juist strafbaar. De
manier waarop het gevolg intreedt, is niet van belang: het gaat om het gevolg.
Commissiedelicten: delicten die een bepaald handelen strafbaar stellen.
Omissiedelicten: delicten die een bepaald nalaten strafbaar stellen.
Gronddelict: uitgangspunt is dat een bepaalde gedraging strafbaar is gesteld. Het
gronddelict is het nulpunt.
Gekwalificeerd delict: een delict dat ernstiger is dan het gronddelict. Het gaat echter
nog steeds om hetzelfde soort delict, er is dan alleen vaak een extra bestanddeel
toegevoegd.
Geprivilegieerd delict: de lichtere variant van het gronddelict met een lagere
strafbedreiging. Het is een variatie op het gronddelict.
HOOFDSTUK 2: WEDERRECHTELIJKHEID
2.2 BETEKENIS 1
Leer van Remmelink: De verdachte kan een privaatrechtelijke bevoegdheid hebben om
te handelen (zoals toestemming van de rechthebbende)
vb. toestemming van je buurman om zijn fiets te lenen. Of een publiekrechtelijke
bevoegdheid (zoals toestemming o.g.v. strafwet (aanhouden op heterdaad van een
verdachte).
In deze betekenis is wederrechtelijkheid een bestanddeel en betekent het ‘Zonder
toestemming van de rechthebbende.
2.3 BETEKENIS 2
1
, Als wederrechtelijkheid een element is, betekent het bestanddeel wederechtelijk
hetzelfde als het element wederrechtelijk, namelijk: verdachte heeft in strijd met de
geschreven en ongeschreven regels gehandeld.
AANTEKENINGEN 14-11-2022
Wetboek van Strafvordering -> bevoegdheden, procedures (formeel).
Wetboek van Strafrecht -> wat wel en niet mag (materieel).
Wanneer ben je strafbaar?
o Menselijke gedraging;
o Delictsomschrijving;
o Wederrechtelijkheid;
o Schuld.
MENSELIJKE GEDRAGING
Gewilde spierbeweging -> geen willoos werktuig.
Het gaat over een mens, niet om een dier. Wel natuurlijk persoon, maar ook
rechtspersonen.
DELICTSOMSCHRIJVING
De gedragingen moeten vallen binnen een wettelijke delictsomschrijving. Het moet een
wet in formele zin zijn.
SCHULD (ELEMENTEN)
Elementen -> ongeschreven beginselen die altijd van toepassing moet zijn.
Schuld -> er moet verwijt worden gemaakt.
WEDERRECHTELIJKHEID
Als er wederrechtelijk in de delictsomschrijving staat is het een bestandsdeel. Heeft per
wetsartikel een eigen betekenis. Eén van deze betekenissen is toestemming.
HOOFDSTUK 3: OPZET
3.1 KLEURLOOS EN BOOS OPZET
Boos opzet: Wanneer de verdacht willens en wetend de strafwet heeft overtreden. De
verdachte wist dat hij de wet overtrad en hij heeft dat ook gewild. Van boos opzet kan
alleen sprake zijn als de verdacht weet dat wat hij doet strafbaar is.
Kleurloos opzet: Er wordt alleen gekeken naar het handelen van de verdachte.
Wanneer een verdachte willens en wetens heeft gehandeld, is er al sprake van kleurloos
opzet. Dat de verdachte niet wist dat zijn handelen strafbaar was, doet er hier niet toe.
3.2 VERSCHILLENDE VORMEN VN OPZET
Er zijn 4 vormen van opzet:
o Opzet als bedoeling;
o Opzet als zekerheidsbewustzijn;
o Opzet als waarschijnlijkheidsbewustzijn;
o Voorwaardelijke opzet.
HOOFDSTUK 4: SCHULD
2
