Rechtseconomie
Week 1
Hoorcollege 1
Rechtseconomie: economische analyse van het recht.
- Bestudering van het recht m.b.h.v. inzichten uit de economie.
- Economie: nutsmaximaliserend gedrag.
- Recht: prikkels.
Twee vragen:
- Wat is de invloed van recht op gedrag?
- Wat is de invloed van recht op maatschappelijke welvaart (nut van individuen).
Efficiënte criteria:
- Pareto-criterim:
- Hicks-kaldor criterium:
Hoe zit het met de verhouding tussen recht en economie?
- Ex ante vs. ex post -> economen kijken van een ex ante perspectief terwijl juristen vanuit
een ex post perspectief kijken.
o Ex ante: het recht zodanig vormgeven dat daarmee een doel bereikt wordt -> met
het oog op efficiëntie.
o Ex post: er is iets gebeurt en wat is er nou in de casus de rechtvaardige oplossing.
- Economen kijken daarnaast vanuit een efficiëntie perspectief terwijl juristen kijken vanuit
een rechtvaardigheidsperspectief.
Voorbeeld van de verhouding tussen recht en economie
1
,De oorzaak van de longkanker is in het concrete geval niet te achterhalen, volgens de traditionele
(alles of niets-)benadering zal nefalit dus sowieso niet veroordeeld worden.
Maar HR zei: naar rato van bijdrage aan de sterftkans dient schade vergoed te worden -> oftewel
proportionele aansprakelijkheid.
Nieuwenhuis over (dis)proportionele aansprakelijkheid:
- Rechter tot de gedaagde: ik heb voor u twee berichten, een goed bericht en een slecht
bericht.
- Slecht bericht: u wordt veroordeeld tot vergoeding van de schade die met aanzienlijke
waarschijnlijkheid (75%) niet door u is veroorzaakt.
- Het goede bericht: u krijgt een aantrekkelijke korting, u betaalt slechts 25%.
Bij Nefalit/Karamus werkt proportionele aansprakelijkheid niet optimaal, omdat niet alle
partijen worden gedwongen om ten volle rekening te houden met hun bijdrage aan de verwachte
schade.
Verhouding recht en economie:
- Vertrekpunt: recht beïnvloedt gedrag.
- Economie gaat over gedrag.
Tentamen:
- Dinsdag 25 oktober 13:00-16:00
2
,Indifferentiecurves:
Indifferentiecurve: beschrijft de voorkeur die een consument heeft.
- De curve geeft de verschillende goederencombinaties aan die voor elke consument
dezelfde behoeftebevrediging pleveren.
- Elke goederencombinatie op de indifferentiecurve is voor de betreffende consument dus
om het even.
- Het is een verzameling goederenpakketten die sjonnie even goed vindt.
Je kan ook de indifferentiecurves van verschillende consumenten samenvoegen, ze delen dan het
beschikbare aantal goederen:
3
, Dit noemen ze de Edgeworthbox.
Pareto-verbetering: een verandering waarbij het nut van één of meer leden van een groep groter
wordt, zonder dat het nut van enig ander lid van de groep kleiner wordt.
Door naar punt B te gaan gaat Sjonnie een indifferentiecurve omhoog, terwijl Anita bij punt B op
dezelfde curve blijft t.o.v. punt A. -> er is hier dus sprake van een Pareto-verbetering.
Hoe verder van de ‘0-hoek’ (waar de naam staat) af, hoe beter het is voor diegene.
4
Week 1
Hoorcollege 1
Rechtseconomie: economische analyse van het recht.
- Bestudering van het recht m.b.h.v. inzichten uit de economie.
- Economie: nutsmaximaliserend gedrag.
- Recht: prikkels.
Twee vragen:
- Wat is de invloed van recht op gedrag?
- Wat is de invloed van recht op maatschappelijke welvaart (nut van individuen).
Efficiënte criteria:
- Pareto-criterim:
- Hicks-kaldor criterium:
Hoe zit het met de verhouding tussen recht en economie?
- Ex ante vs. ex post -> economen kijken van een ex ante perspectief terwijl juristen vanuit
een ex post perspectief kijken.
o Ex ante: het recht zodanig vormgeven dat daarmee een doel bereikt wordt -> met
het oog op efficiëntie.
o Ex post: er is iets gebeurt en wat is er nou in de casus de rechtvaardige oplossing.
- Economen kijken daarnaast vanuit een efficiëntie perspectief terwijl juristen kijken vanuit
een rechtvaardigheidsperspectief.
Voorbeeld van de verhouding tussen recht en economie
1
,De oorzaak van de longkanker is in het concrete geval niet te achterhalen, volgens de traditionele
(alles of niets-)benadering zal nefalit dus sowieso niet veroordeeld worden.
Maar HR zei: naar rato van bijdrage aan de sterftkans dient schade vergoed te worden -> oftewel
proportionele aansprakelijkheid.
Nieuwenhuis over (dis)proportionele aansprakelijkheid:
- Rechter tot de gedaagde: ik heb voor u twee berichten, een goed bericht en een slecht
bericht.
- Slecht bericht: u wordt veroordeeld tot vergoeding van de schade die met aanzienlijke
waarschijnlijkheid (75%) niet door u is veroorzaakt.
- Het goede bericht: u krijgt een aantrekkelijke korting, u betaalt slechts 25%.
Bij Nefalit/Karamus werkt proportionele aansprakelijkheid niet optimaal, omdat niet alle
partijen worden gedwongen om ten volle rekening te houden met hun bijdrage aan de verwachte
schade.
Verhouding recht en economie:
- Vertrekpunt: recht beïnvloedt gedrag.
- Economie gaat over gedrag.
Tentamen:
- Dinsdag 25 oktober 13:00-16:00
2
,Indifferentiecurves:
Indifferentiecurve: beschrijft de voorkeur die een consument heeft.
- De curve geeft de verschillende goederencombinaties aan die voor elke consument
dezelfde behoeftebevrediging pleveren.
- Elke goederencombinatie op de indifferentiecurve is voor de betreffende consument dus
om het even.
- Het is een verzameling goederenpakketten die sjonnie even goed vindt.
Je kan ook de indifferentiecurves van verschillende consumenten samenvoegen, ze delen dan het
beschikbare aantal goederen:
3
, Dit noemen ze de Edgeworthbox.
Pareto-verbetering: een verandering waarbij het nut van één of meer leden van een groep groter
wordt, zonder dat het nut van enig ander lid van de groep kleiner wordt.
Door naar punt B te gaan gaat Sjonnie een indifferentiecurve omhoog, terwijl Anita bij punt B op
dezelfde curve blijft t.o.v. punt A. -> er is hier dus sprake van een Pareto-verbetering.
Hoe verder van de ‘0-hoek’ (waar de naam staat) af, hoe beter het is voor diegene.
4
