Hoofdstuk 5
Paragraaf 1:
- Het veranderende mens- en wereldbeeld van de renaissance en het begin van een nieuwe
wetenschappelijke belangstelling.
- De hernieuwde oriëntatie op het erfgoed van de klassieke oudheid.
In het noorden van Italië was de internationale handel al vroeg op gang gekomen, daardoor waren er
relatief veel rijke handelaren, die zich een leven vol weelde konden veroorloven.
Zei kochten duren huizen, standbeelden etc. dat de renaissance in italic begon was dus niet gek:
- Er waren hier mensen die interesse hadden in het laten maken van kunstwerken en dit
konden betalen
- Een andere reden was dat er in Italië nog veel klassiek erfgoed aanwezig was: er stonden in
steden nog delen van ruïnes, en in bibliotheken bevonden zich nog werken van klassieke
schrijvers.
Daarnaast hadden handelaren (en voorheen kruisridders) veel werken naar italic laten brengen
vanuit het Midden-Oosten.
De rijke handelaren genoten van het leven net zoals de hoge geestelijken, ze waren afkomstig uit de
adel en leefden als vorsten, ze streefden naar een leven vol pracht en praal en vele van hun gaven
opdrachten aan de beste kunstenaars om hun kerken/paleizen te laten verfraaien met werken in de
stijl van fresco in de stijl van de Grieken en romeinen hiermee betoonde ze hun bewondering voor
de klassieke oudheid.
Natuurlijk werd in de middeleeuwen veel nagedacht, de kerk stimuleerde dit zolang het maar niet
tegen de kerk in ging.
De middeleeuwse denkwereld was vooral gericht op geloof en zorg om na de dood een plek in de
hemel te krijgen de rijke burgerij ontwikkelde in de 15 e en 16e eeuw een levensstijl waarbij het nu
en hier soms belangrijker was dan het hiernamaals, en ook sommige intellectuelen wilden niet meer
kritiekloos de leer van de kerk opvolgen hieruit ontstond het humanisme:
- Door samen te discussiëren, beredeneren en na te denken hoopten ze samen de wereld
beter te gaan begrijpen en als het mogelijk was te verbeteren Humanisme
Humanisten bediscussieerden ook over kerkelijke zaken aan ze hier aanleiding toe zagen een
voorbeeld hiervan:
- Erasmus, de kerk gebruikte een oude vertaling van de bijbel genaamd de Vulgaat en hier
vond hij tientallen vertalingsfouten in toen hij een wetenschappelijk verantwoordelijk bijbel
probeerde te maken.
Met de vertalingsfouten bracht hij de kerk in de problemen, want de kerk had zijn regels
gebaseerd op de Vulgaat en als deze foute bevatte klopten deze regels dan wel?
Paragraaf 2:
- Het begin van de Europese overzeese expansie
- Het veranderende mens- en wereldzeebeeld van de renaissance en het begin van de
wetenschappelijke revolutie
- De hernieuwde oriëntatie op het erfgoed van klassieke oudheid.
Omstreeks 1450 beperkte het wereldbeeld van de Europeanen zich tot Europa, Noord-Afrika en
kleine delen van Azië.
, In de late middeleeuwen werd de handel steeds internationaler.
Rond 1450 was de topografische kaart van het middellands zeegebied dankzij alle handelscontracten
behoorlijk gedetailleerd betrouwbaar ingetekend, voor de wereldkaart gold dat niet.
- Toscane li, een wetenschapper uit Florence leerde wereldkaarten kennen die waren gemaakt
door de Griekse Cartografen uit de eerste eeuw en hij combineerde deze kennis met hun
nieuwe kaarten.
Doordat de Arabieren, ottomanen en noord- Italianen wilden verdienen aan de handel in Aziatische
producten waren deze producten in landen zoals Spanje en Portugal erg duur zelf handelen met
Indië zou goedkoper zijn, alleen over land was dit onmogelijk omdat de Arabieren en ottomanen
Europese handelaren toegang tot hun gebieden weigerden.
Hierdoor werden er ontdekkingsreizen georganiseerd langs de Afrikaanse kunst om routes te
zoeken naar Indië.
Indië was geen land, maar de naam voor het gebied waar de zo gewenste Aziatische
producten vandaan komen.
Geen Europeaan wist precies waar het lag, en hoe lang het precies varen was.
De verschillende eilanden zoals de Canarische en Kaapverdische eilanden die ondertussen
ook ontdekt werden dienden als basissen voor verdere reizen.
In 1497 bereik Vasco de Gamma de westkust van India en de Portugezen bezetten er kustplaatsen en
eilanden en versterkten deze met forten en soldaten.
Vanuit deze factorijen dreven zei handel met de inheemse bevolking, zo voerde Portugal een
belangrijk aandeel in de aanvoer van zijde, specerijen en andere Aziatische producten.
Deze handel was zeer winstgeven maar ook gevaarlijk soms kwamen maar de helft van de schepen
die erheen voeren terug maar er waren nu tenminste 2 routes:
- Land, van de ottomanen en Arabieren
- Zee, van de Portugezen
Ook de Spaanse koning en koningin Ferdinand en Isabella waren zeer geïnteresseerd in het vinden
van een zeeroute naar Azië.
De genese handelaar Columbus kende de kaart van Toscane en meende een route te weten naar
indik door naar het westen te varen, Columbus vroeg om geld maar dit werd afgewezen maar ze
gaven hem 3 schepen.
Na 5 weken te varen arriveerde Columbus eindelijk in de Caraïben en hij noemde de inwoners van
deze gebieden indianen omdat hij dacht Indië bereikt te hebben.
Om te voorkomen dat Spanje en Portugal onderling in oorlog zouden raken over de verdeling van de
nieuwe wereld kwam onder leiding van de paus in 1494 het verdrag van Tordesillas in stand.
- Westelijke helft Spanje
- Oostelijke helft Portugal
De ontdekkingsreiziger Verspucci verkende enkele jaren na de reis van Columbus Zuid-Amerika, hij
ontdekte een gebied wat een onbekend werelddeel was.
De nieuwe wereld trok avonturiers aan, die werden gelokt door de verhalen over de enorme
goudvoorraden.
Vooral verarmde Spaanse adel ging in Amerika op zoek naar rijkdom en geluk, deze conquistadores
trokken gewapend het binnenland in Hernan Cortes viel in 1519 met enkele tientallen
conquistadores het gebied van de Azteken binnen.
Deze indianen met een hoogontwikkelde cultuur waren oppermachtig in Midden-Amerika en ze
leefden in grote steden.
Handelaren, ambachtslieden en boeren zorgden voor een bloeiende economie, de conquistadores
sloten bondgenootschappen met de inheemse stammen die vijandig stonden ten opzichte van de
Azteekse bevolking en al snel ontstonden er gevechten.
Paragraaf 1:
- Het veranderende mens- en wereldbeeld van de renaissance en het begin van een nieuwe
wetenschappelijke belangstelling.
- De hernieuwde oriëntatie op het erfgoed van de klassieke oudheid.
In het noorden van Italië was de internationale handel al vroeg op gang gekomen, daardoor waren er
relatief veel rijke handelaren, die zich een leven vol weelde konden veroorloven.
Zei kochten duren huizen, standbeelden etc. dat de renaissance in italic begon was dus niet gek:
- Er waren hier mensen die interesse hadden in het laten maken van kunstwerken en dit
konden betalen
- Een andere reden was dat er in Italië nog veel klassiek erfgoed aanwezig was: er stonden in
steden nog delen van ruïnes, en in bibliotheken bevonden zich nog werken van klassieke
schrijvers.
Daarnaast hadden handelaren (en voorheen kruisridders) veel werken naar italic laten brengen
vanuit het Midden-Oosten.
De rijke handelaren genoten van het leven net zoals de hoge geestelijken, ze waren afkomstig uit de
adel en leefden als vorsten, ze streefden naar een leven vol pracht en praal en vele van hun gaven
opdrachten aan de beste kunstenaars om hun kerken/paleizen te laten verfraaien met werken in de
stijl van fresco in de stijl van de Grieken en romeinen hiermee betoonde ze hun bewondering voor
de klassieke oudheid.
Natuurlijk werd in de middeleeuwen veel nagedacht, de kerk stimuleerde dit zolang het maar niet
tegen de kerk in ging.
De middeleeuwse denkwereld was vooral gericht op geloof en zorg om na de dood een plek in de
hemel te krijgen de rijke burgerij ontwikkelde in de 15 e en 16e eeuw een levensstijl waarbij het nu
en hier soms belangrijker was dan het hiernamaals, en ook sommige intellectuelen wilden niet meer
kritiekloos de leer van de kerk opvolgen hieruit ontstond het humanisme:
- Door samen te discussiëren, beredeneren en na te denken hoopten ze samen de wereld
beter te gaan begrijpen en als het mogelijk was te verbeteren Humanisme
Humanisten bediscussieerden ook over kerkelijke zaken aan ze hier aanleiding toe zagen een
voorbeeld hiervan:
- Erasmus, de kerk gebruikte een oude vertaling van de bijbel genaamd de Vulgaat en hier
vond hij tientallen vertalingsfouten in toen hij een wetenschappelijk verantwoordelijk bijbel
probeerde te maken.
Met de vertalingsfouten bracht hij de kerk in de problemen, want de kerk had zijn regels
gebaseerd op de Vulgaat en als deze foute bevatte klopten deze regels dan wel?
Paragraaf 2:
- Het begin van de Europese overzeese expansie
- Het veranderende mens- en wereldzeebeeld van de renaissance en het begin van de
wetenschappelijke revolutie
- De hernieuwde oriëntatie op het erfgoed van klassieke oudheid.
Omstreeks 1450 beperkte het wereldbeeld van de Europeanen zich tot Europa, Noord-Afrika en
kleine delen van Azië.
, In de late middeleeuwen werd de handel steeds internationaler.
Rond 1450 was de topografische kaart van het middellands zeegebied dankzij alle handelscontracten
behoorlijk gedetailleerd betrouwbaar ingetekend, voor de wereldkaart gold dat niet.
- Toscane li, een wetenschapper uit Florence leerde wereldkaarten kennen die waren gemaakt
door de Griekse Cartografen uit de eerste eeuw en hij combineerde deze kennis met hun
nieuwe kaarten.
Doordat de Arabieren, ottomanen en noord- Italianen wilden verdienen aan de handel in Aziatische
producten waren deze producten in landen zoals Spanje en Portugal erg duur zelf handelen met
Indië zou goedkoper zijn, alleen over land was dit onmogelijk omdat de Arabieren en ottomanen
Europese handelaren toegang tot hun gebieden weigerden.
Hierdoor werden er ontdekkingsreizen georganiseerd langs de Afrikaanse kunst om routes te
zoeken naar Indië.
Indië was geen land, maar de naam voor het gebied waar de zo gewenste Aziatische
producten vandaan komen.
Geen Europeaan wist precies waar het lag, en hoe lang het precies varen was.
De verschillende eilanden zoals de Canarische en Kaapverdische eilanden die ondertussen
ook ontdekt werden dienden als basissen voor verdere reizen.
In 1497 bereik Vasco de Gamma de westkust van India en de Portugezen bezetten er kustplaatsen en
eilanden en versterkten deze met forten en soldaten.
Vanuit deze factorijen dreven zei handel met de inheemse bevolking, zo voerde Portugal een
belangrijk aandeel in de aanvoer van zijde, specerijen en andere Aziatische producten.
Deze handel was zeer winstgeven maar ook gevaarlijk soms kwamen maar de helft van de schepen
die erheen voeren terug maar er waren nu tenminste 2 routes:
- Land, van de ottomanen en Arabieren
- Zee, van de Portugezen
Ook de Spaanse koning en koningin Ferdinand en Isabella waren zeer geïnteresseerd in het vinden
van een zeeroute naar Azië.
De genese handelaar Columbus kende de kaart van Toscane en meende een route te weten naar
indik door naar het westen te varen, Columbus vroeg om geld maar dit werd afgewezen maar ze
gaven hem 3 schepen.
Na 5 weken te varen arriveerde Columbus eindelijk in de Caraïben en hij noemde de inwoners van
deze gebieden indianen omdat hij dacht Indië bereikt te hebben.
Om te voorkomen dat Spanje en Portugal onderling in oorlog zouden raken over de verdeling van de
nieuwe wereld kwam onder leiding van de paus in 1494 het verdrag van Tordesillas in stand.
- Westelijke helft Spanje
- Oostelijke helft Portugal
De ontdekkingsreiziger Verspucci verkende enkele jaren na de reis van Columbus Zuid-Amerika, hij
ontdekte een gebied wat een onbekend werelddeel was.
De nieuwe wereld trok avonturiers aan, die werden gelokt door de verhalen over de enorme
goudvoorraden.
Vooral verarmde Spaanse adel ging in Amerika op zoek naar rijkdom en geluk, deze conquistadores
trokken gewapend het binnenland in Hernan Cortes viel in 1519 met enkele tientallen
conquistadores het gebied van de Azteken binnen.
Deze indianen met een hoogontwikkelde cultuur waren oppermachtig in Midden-Amerika en ze
leefden in grote steden.
Handelaren, ambachtslieden en boeren zorgden voor een bloeiende economie, de conquistadores
sloten bondgenootschappen met de inheemse stammen die vijandig stonden ten opzichte van de
Azteekse bevolking en al snel ontstonden er gevechten.
