Samenvatting kennistoets psychologie en communicatie LWP2->
Oriëntatie psychologie & gezondheid->
Leerdoelen
- Wat is psychologie en wat is sociologie?
- Wat is gezondheid?
- Welke visies en modellen op gezondheid en ziekte zijn er tegenwoordig en worden gebruikt
binnen de fysiotherapie?
Wat is psychologie en wat is sociologie?->
- Psychologie= gedrag (direct zichtbaar) en mentale processen (indirect zichtbaar=
gedachten/gevoelens). Psychologie is de wetenschap die de geest en het gedrag van mensen
bestudeerd.
Definitie Sarafino:
o Cognitie (bijvoorbeeld gedachten)
o Emotie (bijvoorbeeld blijdschap, verdriet)
o Motivatie/waarom mensen doen wat ze doen (drijfveren)
DVD= Denken Voelen Doen
• Denken-> cognities
• Voelen-> emoties
• Doen-> gedrag
- Sociologie= invloed van sociale groepen op het gedrag van mensen (gezondheidsgedrag).
Beïnvloeding door familie, vrienden, collega’s, de maatschappij of gemeenschap.
Wat is gezondheid?->
Definitie gezondheid volgens het WHO= Een toestand van volledig lichamelijk, psychisch en sociaal
welzijn. Niet alleen de afwezigheid van ziekte of andere lichamelijke beperkingen.
Huber’s definitie van gezondheid= gezondheid is het vermogen om je aan te passen en je eigen regie
te voeren, in het licht van de sociale, fysieke en emotionele uitdagingen van het leven. Hierbij is
gezondheid een dynamisch proces waarin je om moet leren gaan met uitdagingen. Functioneren,
veerkracht en zelfregie centraal staan hierbij centraal.
Ziekten zijn vergezeld met ziekteverschijnselen of symptomen (gevolg van disfunctioneren van
organen/orgaansystemen en weefsels)
Signalen/symptomen dat iets in het lichaam niet goed functioneert->
- Objectieve signalen= door buitenstaanders vast te stellen (bijvoorbeeld hoge bloeddruk of
koorts)
- Subjectieve symptomen= niet door buitenstaanders vast te stellen (bijvoorbeeld pijn, jeuk en
misselijkheid)
, - Illness/Wellness continuum= Een model dat gezondheid en ziekte beschrijft als overlappende
concepten die variëren in mate, in plaats van afzonderlijke catogoriën. Links op de schaal
wordt zeer ernistige ziekte (Illnes) weergegeven en rechts een optimale emotionele en
mentale toestand (Welness). Door meer bewustwording, kennis, groei of waarneming van
eigen gezondheidssituatie
kan er verschuiving
plaatsvinden.
Welke visies en modellen op gezondheid en ziekte zijn er tegenwoordig en worden gebruikt binnen
de fysiotherapie?->
Nieuw perspectief op gezondheid/ziekte: Bio-Psycho-Sociaal-Model (BPS Model-> Biologisch,
Psychologisch en Sociaal). Gezondheid/ziekte is een complex samenspel van deze factoren
(uitbereiding biomedisch model). Ook wordt er binnen de fysiotherapie gebruik gemaakt van het ICF
model en het RPS formulier (wordt gebruikt voor het in kaart brengen van fysieke problemen. Het
RPS formulier is een vertaling van het ICF model).
Gezondheid/ziekte in de klassieke oudheid: vergelijking Plato (=lichaam en geest staan los van elkaar)
en Hippocrates (Griekse arts, Humoral theory) -> 18 e/19e eeuw (=biomedisch model, geen aandacht
voor psychologische/sociale factoren)
Leeftijd en persoonlijkheid spelen ook een rol bij ziekte/gezondheid->
Ongezonde leefstijl (gedrag) = risicofactor ziekte (bijvoorbeeld een hartaandoening kan
worden geassocieerd met overgewicht)
Persoonlijkheid: hoe iemand (zich) over het algemeen denkt/voelt/gedraagt kan soms gelinkt
worden aan ziekte (bijvoorbeeld somberheid/eenzaamheid wordt soms geassocieerd met
fysieke problemen).
- Gezondheidspsychologie=
Bevorderen en in stand houden gezondheid (interventie gedrag/leefstijl)
Verbeteren systemen en beleid gezondheidszorg (bevorderen/therapietrouw bij
patiënten)
Preventie en behandelingsziekte (aanpassingsvermogen vergroten)
Oorzaken ziekte: risicofactoren en kwetsbaarheid (persoonlijkheid)
, Oriëntatie Psychologie & gezondheid: Persoonsgebonden factoren->
Leerdoelen
- Welke persoonsgebonden factoren kunnen worden onderscheiden en waar staan ze binnen
het ICF model?
- Wat zijn demografische kenmerken en welke zijn van belang als persoonsgebonden
factoren?
- Wat is locus of control en welke vormen bestaan er?
- Wat is attributie en welke vormen bestaan er?
- Wat is coping en welke stijlen zijn er?
- Welke emotionele gesteldheden zijn er en wat betekenen ze?
- Persoonsgebonden factoren= bieden aanknopingspunten voor persoonsgerichte behandeling
en begeleiding. In de behandeling gaat een therapeut van een individuele patiënt als bio-
psychosociale eenheid. Gedrag van de patiënt kan op verschillende niveaus worden
beïnvloed:
Biochemisch niveau= bijvoorbeeld medicatie
Cognitief niveau= denken: waarnemen, leren, herinneren, denken, interpreteren,
geloven en probleemoplossing.
Emotioneel niveau= voelen: subjectief gevold dat beïnvloed en beïnvloed wordt door
onze gedachten, gedrag en fysiologie.
Gedragsniveau= doen: waarneembare handeling die je kunt zien (mentale
processen)
Sociaal niveau (sociologie)
o Demografische kenmerken= informatie over:
• Leeftijd: verschillen tussen kind, volwassenen en oudere op biologisch, psychologisch
en sociaal aspect.
• Geslacht: fysiek/biologische verschillen en verschil in gezondheidsgedrag tussen
mannen en vrouwen
• Opleidingsniveau
• Burgerlijke staat
• Beroep
• Culturele achtergrond
Deze informatie dient niet alleen voor administratieve doeleinden, maar draagt bij aan
een eerste, heel algemene indruk van de patiënt en zijn levenssituatie. Gebruik maken
van communicatieve vaardigheden..
o Locus of control= de mate waarin mensen invloed denken te hebben op hun levensloop.
o Attributiestijlen= het toeschrijven van slagen of falen. Attributies kennen 3 dementies:
Interne/extern= geeft aan of iemand invloed denkt te kunnen hebben op de
behandeling (intern) of dat het resultaat van de behandeling geheel buiten zijn
invloedssfeer ligt (extern).
Stabiliteit= geeft aan of de patiënt deze invloed als stabiel ervaart (blijvend,
onveranderbaar) of als instabiel (tijdelijk veranderbaar).
Specifiek/globaal= de patiënt kan zijn situatie beschrijven in termen van specifiek of
globaal.
Oriëntatie psychologie & gezondheid->
Leerdoelen
- Wat is psychologie en wat is sociologie?
- Wat is gezondheid?
- Welke visies en modellen op gezondheid en ziekte zijn er tegenwoordig en worden gebruikt
binnen de fysiotherapie?
Wat is psychologie en wat is sociologie?->
- Psychologie= gedrag (direct zichtbaar) en mentale processen (indirect zichtbaar=
gedachten/gevoelens). Psychologie is de wetenschap die de geest en het gedrag van mensen
bestudeerd.
Definitie Sarafino:
o Cognitie (bijvoorbeeld gedachten)
o Emotie (bijvoorbeeld blijdschap, verdriet)
o Motivatie/waarom mensen doen wat ze doen (drijfveren)
DVD= Denken Voelen Doen
• Denken-> cognities
• Voelen-> emoties
• Doen-> gedrag
- Sociologie= invloed van sociale groepen op het gedrag van mensen (gezondheidsgedrag).
Beïnvloeding door familie, vrienden, collega’s, de maatschappij of gemeenschap.
Wat is gezondheid?->
Definitie gezondheid volgens het WHO= Een toestand van volledig lichamelijk, psychisch en sociaal
welzijn. Niet alleen de afwezigheid van ziekte of andere lichamelijke beperkingen.
Huber’s definitie van gezondheid= gezondheid is het vermogen om je aan te passen en je eigen regie
te voeren, in het licht van de sociale, fysieke en emotionele uitdagingen van het leven. Hierbij is
gezondheid een dynamisch proces waarin je om moet leren gaan met uitdagingen. Functioneren,
veerkracht en zelfregie centraal staan hierbij centraal.
Ziekten zijn vergezeld met ziekteverschijnselen of symptomen (gevolg van disfunctioneren van
organen/orgaansystemen en weefsels)
Signalen/symptomen dat iets in het lichaam niet goed functioneert->
- Objectieve signalen= door buitenstaanders vast te stellen (bijvoorbeeld hoge bloeddruk of
koorts)
- Subjectieve symptomen= niet door buitenstaanders vast te stellen (bijvoorbeeld pijn, jeuk en
misselijkheid)
, - Illness/Wellness continuum= Een model dat gezondheid en ziekte beschrijft als overlappende
concepten die variëren in mate, in plaats van afzonderlijke catogoriën. Links op de schaal
wordt zeer ernistige ziekte (Illnes) weergegeven en rechts een optimale emotionele en
mentale toestand (Welness). Door meer bewustwording, kennis, groei of waarneming van
eigen gezondheidssituatie
kan er verschuiving
plaatsvinden.
Welke visies en modellen op gezondheid en ziekte zijn er tegenwoordig en worden gebruikt binnen
de fysiotherapie?->
Nieuw perspectief op gezondheid/ziekte: Bio-Psycho-Sociaal-Model (BPS Model-> Biologisch,
Psychologisch en Sociaal). Gezondheid/ziekte is een complex samenspel van deze factoren
(uitbereiding biomedisch model). Ook wordt er binnen de fysiotherapie gebruik gemaakt van het ICF
model en het RPS formulier (wordt gebruikt voor het in kaart brengen van fysieke problemen. Het
RPS formulier is een vertaling van het ICF model).
Gezondheid/ziekte in de klassieke oudheid: vergelijking Plato (=lichaam en geest staan los van elkaar)
en Hippocrates (Griekse arts, Humoral theory) -> 18 e/19e eeuw (=biomedisch model, geen aandacht
voor psychologische/sociale factoren)
Leeftijd en persoonlijkheid spelen ook een rol bij ziekte/gezondheid->
Ongezonde leefstijl (gedrag) = risicofactor ziekte (bijvoorbeeld een hartaandoening kan
worden geassocieerd met overgewicht)
Persoonlijkheid: hoe iemand (zich) over het algemeen denkt/voelt/gedraagt kan soms gelinkt
worden aan ziekte (bijvoorbeeld somberheid/eenzaamheid wordt soms geassocieerd met
fysieke problemen).
- Gezondheidspsychologie=
Bevorderen en in stand houden gezondheid (interventie gedrag/leefstijl)
Verbeteren systemen en beleid gezondheidszorg (bevorderen/therapietrouw bij
patiënten)
Preventie en behandelingsziekte (aanpassingsvermogen vergroten)
Oorzaken ziekte: risicofactoren en kwetsbaarheid (persoonlijkheid)
, Oriëntatie Psychologie & gezondheid: Persoonsgebonden factoren->
Leerdoelen
- Welke persoonsgebonden factoren kunnen worden onderscheiden en waar staan ze binnen
het ICF model?
- Wat zijn demografische kenmerken en welke zijn van belang als persoonsgebonden
factoren?
- Wat is locus of control en welke vormen bestaan er?
- Wat is attributie en welke vormen bestaan er?
- Wat is coping en welke stijlen zijn er?
- Welke emotionele gesteldheden zijn er en wat betekenen ze?
- Persoonsgebonden factoren= bieden aanknopingspunten voor persoonsgerichte behandeling
en begeleiding. In de behandeling gaat een therapeut van een individuele patiënt als bio-
psychosociale eenheid. Gedrag van de patiënt kan op verschillende niveaus worden
beïnvloed:
Biochemisch niveau= bijvoorbeeld medicatie
Cognitief niveau= denken: waarnemen, leren, herinneren, denken, interpreteren,
geloven en probleemoplossing.
Emotioneel niveau= voelen: subjectief gevold dat beïnvloed en beïnvloed wordt door
onze gedachten, gedrag en fysiologie.
Gedragsniveau= doen: waarneembare handeling die je kunt zien (mentale
processen)
Sociaal niveau (sociologie)
o Demografische kenmerken= informatie over:
• Leeftijd: verschillen tussen kind, volwassenen en oudere op biologisch, psychologisch
en sociaal aspect.
• Geslacht: fysiek/biologische verschillen en verschil in gezondheidsgedrag tussen
mannen en vrouwen
• Opleidingsniveau
• Burgerlijke staat
• Beroep
• Culturele achtergrond
Deze informatie dient niet alleen voor administratieve doeleinden, maar draagt bij aan
een eerste, heel algemene indruk van de patiënt en zijn levenssituatie. Gebruik maken
van communicatieve vaardigheden..
o Locus of control= de mate waarin mensen invloed denken te hebben op hun levensloop.
o Attributiestijlen= het toeschrijven van slagen of falen. Attributies kennen 3 dementies:
Interne/extern= geeft aan of iemand invloed denkt te kunnen hebben op de
behandeling (intern) of dat het resultaat van de behandeling geheel buiten zijn
invloedssfeer ligt (extern).
Stabiliteit= geeft aan of de patiënt deze invloed als stabiel ervaart (blijvend,
onveranderbaar) of als instabiel (tijdelijk veranderbaar).
Specifiek/globaal= de patiënt kan zijn situatie beschrijven in termen van specifiek of
globaal.
