Samenvatting hoorcolleges bestuurs(proces)recht I 2022/2023

Bestuurs(proces)recht I
College 1 Het bestuursrecht en de Awb

Extra info

Nieuw arrest besluitruimte

1 is het een geschikt besluit

2 is het besluit noodzakelijk

3 is het besluit proportioneel



Handhaving is uitgangspunt  bijv. bij formule 1 in zandvoort



Vraag 1

De burgemeester van Velden weigert een evenementenvergunning voor een ‘veldmotorcross’ in
verband met de veiligheid van het publiek en geluidsoverlast. De weigering van deze vergunning is
een:

a. Beschikking

b. Besluit

c. Een met een besluit gelijkgestelde handeling

d. Een met het oog op bezwaar en beroep met een besluit gelijkgestelde handeling



juiste antwoorden a en b



vraag 2

Een minister is een bestuursorgaan omdat:

a. Hij openbaar gezag uitoefent

b. Hij een rechtspersoon ingesteld krachtens publiekrecht is

c. Hij orgaan is van de Staat

d. Hij lid is van de Regering

e. Hij in de Awb als bestuursorgaan is aangewezen

f. Geen alternatief is juist

,juiste antwoord c



bestaan bestuursrecht

bestuursrecht bestaat als sinds er mensen samen hebben geleefd. Zoals regels of normen. Niet zoals
het moderne bestuursrecht maar wel een vorm van bestuursrecht.



De geboorte van het moderne bestuursrecht

Liberte

Egalite

Fraternite



Omwenteling franse revolutie

De verlichting werd omgezet in staatsrechtelijke structuren  democratie  accepteren van
beperken van de macht van een absolute vorst (had heel het bestuursrecht voor zichzelf)

De macht van de overheid komt aan het volk toe

Er moest vanaf toen een grondslag in de wet staan



Arrest HR Meerenberg

Bestuursmacht van de koning valt definitief onder het klimaat van de wetgever

Bevoegdheden van het bestuur moet op de wet steunen (wet in formele zin)



Industriële revolutie leidden tot allerlei matschappelijke problemen  overheid moest reageren 
hierdoor bestuurswetgeving tot stand gebracht. Bijv. eerst over arbeidstijden en toen de eerste
milieuwetgeving



Het bestuursrecht als rechtsgebied

• Dus: een relatief jong rechtsgebied met een lange historie

• Het ontstaan van het hedendaagse bestuursrecht

• Twee revoluties als opmaat… (industriële revolutie en franse revolutie)

• Aandacht voor waarborgfunctie & instrumentele functie

• De toekomst van het bestuursrecht

• Invloed van maatschappelijke ontwikkelingen (bijv. digitalisering)

, • Invloed van Europa, globalisering…



Het bestuursrecht heeft een hele belangrijke waarborg functie. In de twintigste eeuw zijn de
rechtsbeginselen uitgebreid

Daarnaast heeft het bestuursrecht ook een instrumentele functie. Het bestuursrecht
gereedschapskist van het bestuur is. om het algemeen belang te behartigen heb je gereedschappen
nodig. Bevoegdheden kun je zien als juridische instrumenten



Functies

Het bestuursrecht heeft twee verschillende functies, namelijk de waarborg- en de instrumentele
functie. Onder de waarborgfunctie wordt verstaan, het bieden van waarborgen voor burgers en
bedrijven tegen het handelen van de overheid. De instrumentele functie houdt in dat de overheid
bestuursbevoegdheden inzet als een instrument om (de samenleving) mee te (be)sturen. Een
voorbeeld hiervan is dat er voor veel activiteiten een vergunning moet worden aangevraagd, omdat
zonder vergunning de activiteit niet mag plaatsvinden.

Digitalisering bestuursrecht wordt gezien als moeilijk  wanneer is bijv. een e-mail op tijd ontvangen



Verhouding tot andere rechtsgebieden




• Staatsrecht en bestuursrecht: een oude, hechte en noodzakelijke relatie  bijv. theorie
fundamentele en grondrechten voor beide relevant

• Bestuursrecht en burgerlijk recht: het overheidsprivaatrecht  overheid bestuurt niet alleen via
het bestuursrecht, maar ook via het privaatrecht

• Bestuursrecht en strafrecht: het bestuur strafrecht

• Bestuursrecht en Europees en internationaal recht: sterk in ontwikkeling: o.a. het Europees
bestuursrecht  bijv. Europees recht voor behoorlijk bestuur

, Kenmerken van het bestuursrecht

• Het belang van de wet en het begrip ‘bestuursbevoegdheid’ twee belangrijke beginselen:

• Legaliteit (primaat van de wetgever)

• Specialiteit (doelbinding van het bestuur) (onderdeel van rechtmatigheid principe. Moet in
de wet staan en specifiek zijn)



• De rechtsbetrekking in het bestuursrecht

• Het dominante ‘besluitmodel’ een bestuursorgaan en een burger en het bestuursorgaan
beslist (eenzijdige activiteit door bevoegdheid uit te oefenen van bestuursorgaan). De
overheid is monopolist, je kan niet naar een concurrent gaan.

• De ongelijkwaardige relatie tussen bestuur en burger  verwachte veel meer dat contact
met overheid laagdrempelig is en er maatwerk tot stand wordt gebracht. Bijv. rekening
houden met het doenvermogen



• Gelede normstelling (gelaagde structuur) en bestuurlijke discretie

- Trias-vraagstukken kenmerken het bestuursrecht (bijv. rechterlijke toetsing van beleidsruimte)



De komst van de awb

• Waarom eigenlijk een algemene wet? de awb kan niet gezien worden als de omvattende .. wel een
algemene wet maar niet zoals een burgerlijk wetboek. awb regelt alleen het algemene bestuursrecht
namelijk.

• Een grondwettelijke opdracht (art. 107 lid 2 GW)  niet zoals de grondwet. Wel een
grondwettelijke standpunt voor het bestuursrecht.

Vooral in de praktijk veel behoefte voor awb

1. Er moest iets gedaan worden aan de ‘chaotische’ structuur van het bestuursrecht
2. Er was te veel ongeschreven – en daardoor minder kenbaar – bestuursrecht
3. De rechtsbescherming was veel te versnipperd: een bonte verzameling rechters en
procesregelingen



De awb is een belangrijk bron van onder meer:

• Algemene begrippen (bijv. besluit) vooral drie b’s besluit, bestuursorgaan en b

• Definities van en bepalingen over algemene leerstukken van bestuursrecht (bijv. delegatie,
mandaat, toezicht etc.)

• Codificaties en uitwerkingen van rechtsbeginselen (bijv. zorgvuldigheidsbeginsel)

• Algemene regelingen voor bepaalde besluiten (bijv. handhavingsbesluiten, subsidies)