1. H1 OBSERVEREN, EENVOUDIG;… OF NIET? OBSERVEREN EN RAPPORTEREN
1.1 Wat is observeren in het dagelijks leven
Observeren in het dagelijks leven We observeren continu om het eigen gedrag en dat van
anderen te begrijpen
1.1.1 Wat observeer je dagelijks?
Gedrag = Verbaal en non-verbaal gedrag Ook paraverbaal gedrag Vb ritme, toonhoogte,…
1.1.2 Waarom observeer je in het leven alledag?
Eerste indruk Uit je allereerste waarneming van persoon bouw je direct gevoelens en
gedachten op
Dagdagelijkse observatie heeft meerdere doelen: Je verzamelt ze in
Je krijgt info over:
Anderen Met wie je al dan niet communiceert
Relaties en situaties Waarbij je al dan niet betrokken bent
Jezelf (zelfobservatie & afgeleide observatie)
Zelfobservatie Waarneming van je eigen gedrag en innerlijke prikkels
Vb lichamelijke gewaarwordingen, gevoelens, gedachten,…
Afgeleide observatie Je waarneming hoe ander zich tov jou verhouden
Je observeert om je eigen gedrag en dat van anderen te begrijpen. Dit helpt om
interacties met omgeving direct te kunnen sturen
Je maakt voortdurend ONBEWUST gebruik van deze informatiestroom om manier waarop je je
gedraagt en uitdrukt af te stemmen op anderen en de omgeving
1.2 Hoe verschillen alledaags en professioneel observeren?
Waarnemen Zuiver gesteld uit opnemen van prikkels met de zintuigen
Dagelijks observeren Onbewust subjectief, continu en impliciet persoon-, situatie- en
momentgebonden proces van gedragswaarneming en interpretatie
Selectiviteit van alledaagse waarnemingen Bv hoe moeilijk om alles tergelijk te letten, innerlijk en omgeving voelen,…
Subjectiviteit van de alledaagse waarnemingen Bv plots niet goed voelen, iets stoort je -> tijdelijke invloeden
Bv persoonlijkheid, denkwijzen, cult achtergrond -> blijvende invloeden
Door automatische werking brein geef je spontaan direct richting en betekenis aan
waarnemingen. Vb je 1e observatie kleurt meteen indruk ten onrechte al je verdere observaties van iemand
Proffesioneel observeren Bewust en met doelgerichte aandacht via zintuigen
waarnemingsprikkels in zich opnemen en verwerken
Methode Wetenschappelijk
Doelgericht Verzamelen gedragsinformatie uitspraak doen over psychologisch functioneren
Via alle zintuigen
Communiceerbaar via (zo obj mogelijke) regristraties MAAR let op: Observaties is per
definitie een cognitief en emotioneel gestuurd proces van informatieverwerking
Gelijkenissen dagelijks & proffesioneel observeren:
- Algemeen doel Info verkrijgen Voel en denkwijze
- Gevoelig voor vertekening = bias
Cognitief en emotionele
werking van het brein
De waarneming zelf
1.1 Wat is observeren in het dagelijks leven
Observeren in het dagelijks leven We observeren continu om het eigen gedrag en dat van
anderen te begrijpen
1.1.1 Wat observeer je dagelijks?
Gedrag = Verbaal en non-verbaal gedrag Ook paraverbaal gedrag Vb ritme, toonhoogte,…
1.1.2 Waarom observeer je in het leven alledag?
Eerste indruk Uit je allereerste waarneming van persoon bouw je direct gevoelens en
gedachten op
Dagdagelijkse observatie heeft meerdere doelen: Je verzamelt ze in
Je krijgt info over:
Anderen Met wie je al dan niet communiceert
Relaties en situaties Waarbij je al dan niet betrokken bent
Jezelf (zelfobservatie & afgeleide observatie)
Zelfobservatie Waarneming van je eigen gedrag en innerlijke prikkels
Vb lichamelijke gewaarwordingen, gevoelens, gedachten,…
Afgeleide observatie Je waarneming hoe ander zich tov jou verhouden
Je observeert om je eigen gedrag en dat van anderen te begrijpen. Dit helpt om
interacties met omgeving direct te kunnen sturen
Je maakt voortdurend ONBEWUST gebruik van deze informatiestroom om manier waarop je je
gedraagt en uitdrukt af te stemmen op anderen en de omgeving
1.2 Hoe verschillen alledaags en professioneel observeren?
Waarnemen Zuiver gesteld uit opnemen van prikkels met de zintuigen
Dagelijks observeren Onbewust subjectief, continu en impliciet persoon-, situatie- en
momentgebonden proces van gedragswaarneming en interpretatie
Selectiviteit van alledaagse waarnemingen Bv hoe moeilijk om alles tergelijk te letten, innerlijk en omgeving voelen,…
Subjectiviteit van de alledaagse waarnemingen Bv plots niet goed voelen, iets stoort je -> tijdelijke invloeden
Bv persoonlijkheid, denkwijzen, cult achtergrond -> blijvende invloeden
Door automatische werking brein geef je spontaan direct richting en betekenis aan
waarnemingen. Vb je 1e observatie kleurt meteen indruk ten onrechte al je verdere observaties van iemand
Proffesioneel observeren Bewust en met doelgerichte aandacht via zintuigen
waarnemingsprikkels in zich opnemen en verwerken
Methode Wetenschappelijk
Doelgericht Verzamelen gedragsinformatie uitspraak doen over psychologisch functioneren
Via alle zintuigen
Communiceerbaar via (zo obj mogelijke) regristraties MAAR let op: Observaties is per
definitie een cognitief en emotioneel gestuurd proces van informatieverwerking
Gelijkenissen dagelijks & proffesioneel observeren:
- Algemeen doel Info verkrijgen Voel en denkwijze
- Gevoelig voor vertekening = bias
Cognitief en emotionele
werking van het brein
De waarneming zelf
