maatschappelijk vraagstuk is een ongewenste situatie in de samenleving waarbij
de overheid betrokken is. Om een maatschappelijk vraagstuk te herkennen
gebruiken we drie criteria
1. Gevolgen voor verschillende groepen in de samenleving
2. Mensen hebben verschillende meningen over de oorzaken en de aanpak
Verschillen door:
+ Politieke Visie
+ Geloofs- of levensovertuiging
+ Maatschappelijke positie
3. Het probleem kan alleen gemeenschappelijk worden opgelost, waarbij de
overheid meestal een rol heeft.
een maatschappelijk vraagstuk is vaak een politiek probleem. in veel gevallen is de
oplossing van het probleem een compromis (een oplossing waarbij alle partijen een
beetje moeten toegeven) De overheid zorgt vervolgens voor uitvoering van deze
wetten en regels.
dilemma (lastige keuze uit twee dingen die niet samen kunnen gaan)
denk aan gezond leven en roken.
1.2
vijf kernbegrippen zijn:
● waarden en normen
● belangen
● macht
● sociale ongelijkheid
● sociale cohesie
Waarden en normen: Een waarde (is een uitgangspunt of principe dat mensen
belangrijk vinden in hun leven) Bijv. respect voor elkaar. waarden leiden tot
gedragsregels en zo’n regel noemen we een norm. Normen (zijn regels over hoe je
je in een bepaalde situatie hoort te gedragen) normen worden vaak opgelegd door je
omgeving.
als je je niet aan een norm houdt en iemand zegt hier wat van noemen we dit
Sociale controle (dat is de manier waarop mensen anderen stimuleren of dwingen
zich aan normen te houden)
, Bij Normen heb je geschreven en ongeschreven regels. geschreven regels (zijn
vastgelegd) bijv. niet stelen en niet wildplassen. Ongeschreven regels (zijn nergens
vastgelegd) bijv. niet boeren bij het eten. we noemen dit ook wel fatsoensnormen.
Belangen: Een belang (is het voordeel dat iemand ergens bij heeft) bijv. scholieren
hebben belang bij goed en inspirerend onderwijs. Belangen kunnen ook
tegengesteld zijn dit noem je belangentegenstellingen. belangentegenstellingen
tussen verschillende groepen staan vaak aan de basis van een maatschappelijke
vraagstuk.
Macht: (het vermogen om het gedrag of denken van anderen te beïnvloeden) Je
hebt formele en informele macht. Formele macht is vastgelegd in regels en
informele macht is niet vastgelegd in regels.
Mensen kunnen macht uitoefenenen als ze beschikken over machtsmiddelen (dit
zijn middelen om het gedrag van anderen te beïnvloeden) voorbeelden van
machtsmiddelen zijn: kennis, geld, functie, overtuigingskracht en aantal
medestanders. Wanneer macht word geaccepteerd en erkend spreek je van gezag.
sociale ongelijkheid: In onze maatschappij is niet alles eerlijk verdeeld, er is
sociale ongelijkheid (gelijke verdeling in de maatschappij van kennis, inkomen,
status en (politieke) macht).
hieronder wordt uitgelegd hoe kennis, inkomen, status en macht invloed hebben op
sociale ongelijkheid.
● Kennis: mensen met een goede opleiding vinden makkelijker een goed
betaalde baan dan mensen met een lagere opleiding.
● Inkomen: de inkomens van burgers verschillen, omdat de ene baan nu
eenmaal beter betaalt word dan de andere.
● Status: een vlogger is bekender dan een schoonmaker. Dit verschil in status
heeft gevolgen voor aandacht, waardering en behandeling die een persoon
krijgt van andere mensen
● politieke macht en invloed: Sommige mensen kunnen meer invloed
uitoefenenen op de regels en wetten in ons land dan anderen. bijv. een
ambtenaar tegenover een burger.
de overheid betrokken is. Om een maatschappelijk vraagstuk te herkennen
gebruiken we drie criteria
1. Gevolgen voor verschillende groepen in de samenleving
2. Mensen hebben verschillende meningen over de oorzaken en de aanpak
Verschillen door:
+ Politieke Visie
+ Geloofs- of levensovertuiging
+ Maatschappelijke positie
3. Het probleem kan alleen gemeenschappelijk worden opgelost, waarbij de
overheid meestal een rol heeft.
een maatschappelijk vraagstuk is vaak een politiek probleem. in veel gevallen is de
oplossing van het probleem een compromis (een oplossing waarbij alle partijen een
beetje moeten toegeven) De overheid zorgt vervolgens voor uitvoering van deze
wetten en regels.
dilemma (lastige keuze uit twee dingen die niet samen kunnen gaan)
denk aan gezond leven en roken.
1.2
vijf kernbegrippen zijn:
● waarden en normen
● belangen
● macht
● sociale ongelijkheid
● sociale cohesie
Waarden en normen: Een waarde (is een uitgangspunt of principe dat mensen
belangrijk vinden in hun leven) Bijv. respect voor elkaar. waarden leiden tot
gedragsregels en zo’n regel noemen we een norm. Normen (zijn regels over hoe je
je in een bepaalde situatie hoort te gedragen) normen worden vaak opgelegd door je
omgeving.
als je je niet aan een norm houdt en iemand zegt hier wat van noemen we dit
Sociale controle (dat is de manier waarop mensen anderen stimuleren of dwingen
zich aan normen te houden)
, Bij Normen heb je geschreven en ongeschreven regels. geschreven regels (zijn
vastgelegd) bijv. niet stelen en niet wildplassen. Ongeschreven regels (zijn nergens
vastgelegd) bijv. niet boeren bij het eten. we noemen dit ook wel fatsoensnormen.
Belangen: Een belang (is het voordeel dat iemand ergens bij heeft) bijv. scholieren
hebben belang bij goed en inspirerend onderwijs. Belangen kunnen ook
tegengesteld zijn dit noem je belangentegenstellingen. belangentegenstellingen
tussen verschillende groepen staan vaak aan de basis van een maatschappelijke
vraagstuk.
Macht: (het vermogen om het gedrag of denken van anderen te beïnvloeden) Je
hebt formele en informele macht. Formele macht is vastgelegd in regels en
informele macht is niet vastgelegd in regels.
Mensen kunnen macht uitoefenenen als ze beschikken over machtsmiddelen (dit
zijn middelen om het gedrag van anderen te beïnvloeden) voorbeelden van
machtsmiddelen zijn: kennis, geld, functie, overtuigingskracht en aantal
medestanders. Wanneer macht word geaccepteerd en erkend spreek je van gezag.
sociale ongelijkheid: In onze maatschappij is niet alles eerlijk verdeeld, er is
sociale ongelijkheid (gelijke verdeling in de maatschappij van kennis, inkomen,
status en (politieke) macht).
hieronder wordt uitgelegd hoe kennis, inkomen, status en macht invloed hebben op
sociale ongelijkheid.
● Kennis: mensen met een goede opleiding vinden makkelijker een goed
betaalde baan dan mensen met een lagere opleiding.
● Inkomen: de inkomens van burgers verschillen, omdat de ene baan nu
eenmaal beter betaalt word dan de andere.
● Status: een vlogger is bekender dan een schoonmaker. Dit verschil in status
heeft gevolgen voor aandacht, waardering en behandeling die een persoon
krijgt van andere mensen
● politieke macht en invloed: Sommige mensen kunnen meer invloed
uitoefenenen op de regels en wetten in ons land dan anderen. bijv. een
ambtenaar tegenover een burger.
