3.1
Politiek:gaat over het maken van keuzes waaraan alle burgers in een staat zijn
gebonden. deze keuzes liggen vast in wetten die voor iedereen gelden. De
beslissingen gaan over zaken die van algemeen belang zijn, omdat mensen er nu
of later mee te maken krijgen.
zaken van algemeen belang zijn bijv: welvaart, volksgezondheid, infrastructuur,
onderwijs, buitenlandse betrekkingen, veiligheid en landbouw en milieu. Om dit
allemaal te kunnen regelen is er geld nodig, daarom betalen we belasting.
Een democratie: is een bestuursvorm waarbij de bevolking direct of indirect
invloed uitoefent op de politieke besluitvorming.
directe democratie: het volk heeft directe zeggenschap. (het volk beslist)
Nu bestaat in sommige landen als vorm van directe democratie het Referendum:
Een volksstemming over een bepaalde politieke kwestie.
Nederland heeft een indirecte democratie: volk neemt niet zelf de beslissen,
maar laat dit over aan gekozen vertegenwoordigers.
We spreken bij een Indirecte democratie ook wel van een Parlementaire
democratie, omdat de gekozen vertegenwoordigers samen het parlement vormen.
Kenmerken Parlementaire democratie
● Burgers hebben politieke grondrechten.
● Rechten van minderheden worden gerespecteerd.
● Er is individuele vrijheid.
● Er is een machtenscheiding.
● Bevolking kiest volksvertegenwoordigers.
● Regering en het parlement maken samen wetten. Parlement neemt wetten
bij meerderheid aan.
● Verkiezingen zijn eerlijk, vrij en geheim.
● Er bestaat persvrijheid.
,bescherming minderheden:
● Wetten gaan pas gelden als een meerderheid van het parlement daartoe
besluit.
● Ondanks dit meerderheidsprincipe houdt een democratie rekening met de
grondrechten van minderheden.
● Grondrechten kunnen niet zomaar worden afgeschaft.
Vrije media
Er zijn vrije media:
● Journalisten bepalen zelf waar ze over berichten en op welke manier ze dat
doen.
● De overheid moet er zelf voor zorgen dat de media over de juiste informatie
kan beschikken (Wet Openbaarheid Bestuur (WOB)).
We spreken van een autoritair regime wanneer alle macht in handen is van een
persoon (dictator), een familie, een kleine groep mensen, een partij of
militairen. Mensen die wonen in een autoritair regime hebben weinig vrijheden en
rechten.
Vormen van autoritair regime:
● Ideologische:Regime gebaseerd op een ideologie, zoals het communisme.
Voorbeeld: Noord-Korea en China
● Religieus: Regime waar wetgeving gebaseerd is op religie.
Voorbeeld: Iran
● Militaire: Regime waarbij de macht bij het leger ligt.
Voorbeeld: Myanmar (Birma)
Kenmerken Autoritaire regime:
● Een machtenscheiding ontbreekt.
● Geen onafhankelijke rechters.
● Grondrechten worden niet gerespecteerd.
● Er bestaat geen vrije pers.
Censuur: mediaberichten worden door de overheid gecontroleerd.
● Oppositiepartijen zijn verboden.
, ● Het leger heeft een belangrijke politieke rol.
● Er is sprake van verkiezingsfraude, manipulatie en geweld.
3.2
Bijna alle partijen ontstaan vanuit een Ideologie: een verzameling ideeën over wat
belangrijk is in de maatschappij en hoe mensen het best met elkaar kunnen
samenleven.
Een ideologie heeft standpunten over:
● Belangrijke waarden en normen.
● Sociaaleconomische verhoudingen. Hierin onderscheiden linkse en rechtse
ideologieën zich.
Links: Wil dat de overheid actief ingrijpt om de ongelijkheid tussen mensen te
verminderen.
Rechts: vind juist dat mensen zelf verantwoordelijk zijn voor een beter bestaan. De
overheid moet zich daar niet te veel mee bemoeien.
Liberalisme:
Belangrijke waarden: vrijheid en tolerantie
Economische vrijheid:
● Minder regels
● Vrijemarkteconomie
● Lagere belastingen
Persoonlijke vrijheid:
● Bijvoorbeeld ten aanzien van:
● geloofs- en levensovertuiging
● euthanasie
● homohuwelijk
● genotsmiddelen
Politiek:gaat over het maken van keuzes waaraan alle burgers in een staat zijn
gebonden. deze keuzes liggen vast in wetten die voor iedereen gelden. De
beslissingen gaan over zaken die van algemeen belang zijn, omdat mensen er nu
of later mee te maken krijgen.
zaken van algemeen belang zijn bijv: welvaart, volksgezondheid, infrastructuur,
onderwijs, buitenlandse betrekkingen, veiligheid en landbouw en milieu. Om dit
allemaal te kunnen regelen is er geld nodig, daarom betalen we belasting.
Een democratie: is een bestuursvorm waarbij de bevolking direct of indirect
invloed uitoefent op de politieke besluitvorming.
directe democratie: het volk heeft directe zeggenschap. (het volk beslist)
Nu bestaat in sommige landen als vorm van directe democratie het Referendum:
Een volksstemming over een bepaalde politieke kwestie.
Nederland heeft een indirecte democratie: volk neemt niet zelf de beslissen,
maar laat dit over aan gekozen vertegenwoordigers.
We spreken bij een Indirecte democratie ook wel van een Parlementaire
democratie, omdat de gekozen vertegenwoordigers samen het parlement vormen.
Kenmerken Parlementaire democratie
● Burgers hebben politieke grondrechten.
● Rechten van minderheden worden gerespecteerd.
● Er is individuele vrijheid.
● Er is een machtenscheiding.
● Bevolking kiest volksvertegenwoordigers.
● Regering en het parlement maken samen wetten. Parlement neemt wetten
bij meerderheid aan.
● Verkiezingen zijn eerlijk, vrij en geheim.
● Er bestaat persvrijheid.
,bescherming minderheden:
● Wetten gaan pas gelden als een meerderheid van het parlement daartoe
besluit.
● Ondanks dit meerderheidsprincipe houdt een democratie rekening met de
grondrechten van minderheden.
● Grondrechten kunnen niet zomaar worden afgeschaft.
Vrije media
Er zijn vrije media:
● Journalisten bepalen zelf waar ze over berichten en op welke manier ze dat
doen.
● De overheid moet er zelf voor zorgen dat de media over de juiste informatie
kan beschikken (Wet Openbaarheid Bestuur (WOB)).
We spreken van een autoritair regime wanneer alle macht in handen is van een
persoon (dictator), een familie, een kleine groep mensen, een partij of
militairen. Mensen die wonen in een autoritair regime hebben weinig vrijheden en
rechten.
Vormen van autoritair regime:
● Ideologische:Regime gebaseerd op een ideologie, zoals het communisme.
Voorbeeld: Noord-Korea en China
● Religieus: Regime waar wetgeving gebaseerd is op religie.
Voorbeeld: Iran
● Militaire: Regime waarbij de macht bij het leger ligt.
Voorbeeld: Myanmar (Birma)
Kenmerken Autoritaire regime:
● Een machtenscheiding ontbreekt.
● Geen onafhankelijke rechters.
● Grondrechten worden niet gerespecteerd.
● Er bestaat geen vrije pers.
Censuur: mediaberichten worden door de overheid gecontroleerd.
● Oppositiepartijen zijn verboden.
, ● Het leger heeft een belangrijke politieke rol.
● Er is sprake van verkiezingsfraude, manipulatie en geweld.
3.2
Bijna alle partijen ontstaan vanuit een Ideologie: een verzameling ideeën over wat
belangrijk is in de maatschappij en hoe mensen het best met elkaar kunnen
samenleven.
Een ideologie heeft standpunten over:
● Belangrijke waarden en normen.
● Sociaaleconomische verhoudingen. Hierin onderscheiden linkse en rechtse
ideologieën zich.
Links: Wil dat de overheid actief ingrijpt om de ongelijkheid tussen mensen te
verminderen.
Rechts: vind juist dat mensen zelf verantwoordelijk zijn voor een beter bestaan. De
overheid moet zich daar niet te veel mee bemoeien.
Liberalisme:
Belangrijke waarden: vrijheid en tolerantie
Economische vrijheid:
● Minder regels
● Vrijemarkteconomie
● Lagere belastingen
Persoonlijke vrijheid:
● Bijvoorbeeld ten aanzien van:
● geloofs- en levensovertuiging
● euthanasie
● homohuwelijk
● genotsmiddelen
