Afstudeeronderzoek
NAAM STUDENT: RENSKE BROERSMA
STUDIE/SCHOOL: SOCIAL WORK NHL STENDEN
INLEVERDATUM: 29 OKTOBER 2022
AFSTUDEERBEGELEIDER: MARCHA HARTMAN
PRAKTIJKPLEK: GEMEENTE WESTERKWARTIER
, NHLStenden
VOORBLAD PRODUCTEN
2022-2023 Social Work
TITEL TOETSEENHEID
Ontwerpdossier
Inleverdatum 8 januari 2023
Kans Tweede kans
Examinator (beoordelaar) Marcha Hartman
NAAM STUDENT
(conform collegekaart)
Renske Broersma
STUDENTNUMMER 4563611
NHLStenden-INLOGNAAM
JAAR 4
VARIANT VOLTIJD
OPLEIDING Social Work
Pagina 1 van 75
,Voorwoord
Voor u ligt het ontwerpdossier van Renske Broersma. In dit document kunt u het ontwerpdossier
lezen dat binnen de praktijkleerplek bij de gemeente Westerkwartier is opgesteld. Binnen de
gemeente Westerkwartier is het onderzoek uitgevoerd binnen het team Jeugd welk team valt onder
team Mens en gezin.
Dit ontwerponderzoek is geschreven in de afstudeerfase van de opleiding Social Work aan het NHL
Stenden te Leeuwarden. Van februari 2022 tot en met oktober 2022 ben ik actief geweest met het
onderzoeken en schrijven van het ontwerponderzoek.
Alvorens ik u mee neem in het ontwerponderzoek wil ik een aantal personen bedanken. Mijn
atelierbegeleider, mevrouw M. Hartman, dank ik hartelijk voor haar coöperatieve opstelling en haar
nuttige feedback. Tevens wil ik mijn stagebegeleider, dhr. R. Herder, die vol enthousiasme mij kennis
heeft laten maken met het vak en mij heeft begeleid tijdens het ontwerponderzoek. Daarnaast dank
ik mijn collega’s die hun medewerking hebben verleend aan dit ontwerponderzoek.
Bij de start van het ontwerponderzoek is er sprake van een voorlopig vraagstuk. Door de signalen uit
de praktijk bleek dat wachten op hulpverlening negatieve effecten heeft op zowel de hulpvrager als
op het team Jeugd van de gemeente Westerkwartier. Door deskresearch is meer bekend geworden
dat wachten op (jeugd)hulp negatieve effecten heeft op het sociaal functioneren en het welbevinden
van de cliënt.
Samen met de ervaringsdeskundige uit de praktijk is er een prototype ontworpen. Het prototype
richt zich met name op het aan bod laten komen van de werkvoorraad binnen het team. Het
prototype draagt hopelijk bij aan het vergroten van de gedeelde verantwoordelijkheid binnen het
team waardoor de wachttijd tot een betrokken jeugdconsulent wordt verminderd. Wanneer een
jeugdige of zijn/haar verzorger(s) eerder met een hulpvraag wordt geholpen, draagt dit bij aan het
sociaal functioneren en welbevinden van de jeugdige of zijn/haar verzorger(s).
De onderzoeksvraag van dit onderzoek luidt: “Op welke manier kunnen de jeugdconsulenten
aansluiten bij de wettelijke termijnen van de Jeugdwet die bijdragen aan de veiligheid en de
opgroeimogelijkheden van de jeugdige?”
De design challenge binnen dit onderzoek stond in het teken van het ontwikkelen van een
laagdrempelige methode die ingezet kan worden om binnen het team Mens en gezin om de
werkvoorraad aan te kaarten, welke zal bijdragen aan het opvolgen van de wettelijke normen van de
Jeugdwet.”
Veel leesplezier!
Pagina 2 van 75
, Inhoudsopgave
1. Omschrijving van de organisatie…………………………………………………………………………………4
1.1 Gemeente Westerkwartier……………………………………………………………………………….…...4
1.2 Doelgroep………………………………………………………………………………………………………..…….4
2. Aanleiding en formulering onderzoeksvraag……………………………………………………….……..5
2.1 Aanleiding……………………………………………………………………………………………………..……….5
2.2 Context verheldering……………………………………………………………………………………….……..6
3. Onderzoeksmethode…………………………………………………………………………………………….……..8
4. Discover fase……………………………………………………………………………………………………………..…10
4.1 Inleiding…………………………………………………………………….……………………………………………10.
4.2 Deskresearch…………………………………………………………………………………………………………..11
4.3 Conclusie deskresearch.…………………………………………………………………………………………..14
4.4 Persona …………………….…………………………………….………………………………………………………15
4.5 Customer journey map…………………………………………………………………………………………….18
4.6 Fly on the wall………….……………………………………………………………………………………………..20
4.7 Deskresearch…………………………………………………………………………………………………….......23
4.8.1 Contextual interview gemeente Westerkwartier………..………………………………………..24
4.8.2 Contextual interview diverse gemeente……………………………………………………………….26
4.9 Conclusie discover fase……………………………………………………………………………………………27
5. Define fase……………………………………………………………………………………………………………………28
5.1 Affinity mapping……………………………………………………………………………………………………..28
5.2 Contextual interview……………………………………………………………………………………………….31
5.3 Deskresearch…………………………………………………………………………………………………………..33
5.4 Conclusie define fase……………………………………………………………………………………………….36
6. Develop…………………………………………………………………………………………………………………………37
6.1 Brainwriting…………………………………………………………………………………………………………….37
6.2 Decision matrix………………………………………………………………………………………………………..39
6.3 Lo-fi prototyping………………………………………………………………………………………………………41
6.4 Conclusie develop fase…………………………………………………………………………………………….45
7. Deliver…………………………………………………………………………………………………………………………..46
7.1 Prototype…………………………………………………………………………………………………………………46
8. Discussie………………………………………………………………………………………………………………………..49
9. Conclusie……………………………………………………………………………………………………………………….48
10. Aanbeveling…………………………………………………………………………………………………………………..50
11. Bibliografie…………………………………………………………………………………………………………………….51
Bijlage 1. Wachtlijstgegevens januari tot juli 2022……………………………………………………………………..53
Bijlage 2. Contextual interview gemeente Westerkwartier………………………………………………………...54
Bijlage 3. Contextual interview andere gemeenten…………………………………………………………………….62
Bijlage 4. Affinity mapping………………………………………………………………………………………………………….65
Bijlage 5. Contextual interview…………………………………………………………………………………………………..67
Bijlage 6. Brainwriting………………………………………………………………………………………………………………..68
Bijlage 7. Beoordeling van de praktijk………………………………………………………………………………………..69
Pagina 3 van 75
NAAM STUDENT: RENSKE BROERSMA
STUDIE/SCHOOL: SOCIAL WORK NHL STENDEN
INLEVERDATUM: 29 OKTOBER 2022
AFSTUDEERBEGELEIDER: MARCHA HARTMAN
PRAKTIJKPLEK: GEMEENTE WESTERKWARTIER
, NHLStenden
VOORBLAD PRODUCTEN
2022-2023 Social Work
TITEL TOETSEENHEID
Ontwerpdossier
Inleverdatum 8 januari 2023
Kans Tweede kans
Examinator (beoordelaar) Marcha Hartman
NAAM STUDENT
(conform collegekaart)
Renske Broersma
STUDENTNUMMER 4563611
NHLStenden-INLOGNAAM
JAAR 4
VARIANT VOLTIJD
OPLEIDING Social Work
Pagina 1 van 75
,Voorwoord
Voor u ligt het ontwerpdossier van Renske Broersma. In dit document kunt u het ontwerpdossier
lezen dat binnen de praktijkleerplek bij de gemeente Westerkwartier is opgesteld. Binnen de
gemeente Westerkwartier is het onderzoek uitgevoerd binnen het team Jeugd welk team valt onder
team Mens en gezin.
Dit ontwerponderzoek is geschreven in de afstudeerfase van de opleiding Social Work aan het NHL
Stenden te Leeuwarden. Van februari 2022 tot en met oktober 2022 ben ik actief geweest met het
onderzoeken en schrijven van het ontwerponderzoek.
Alvorens ik u mee neem in het ontwerponderzoek wil ik een aantal personen bedanken. Mijn
atelierbegeleider, mevrouw M. Hartman, dank ik hartelijk voor haar coöperatieve opstelling en haar
nuttige feedback. Tevens wil ik mijn stagebegeleider, dhr. R. Herder, die vol enthousiasme mij kennis
heeft laten maken met het vak en mij heeft begeleid tijdens het ontwerponderzoek. Daarnaast dank
ik mijn collega’s die hun medewerking hebben verleend aan dit ontwerponderzoek.
Bij de start van het ontwerponderzoek is er sprake van een voorlopig vraagstuk. Door de signalen uit
de praktijk bleek dat wachten op hulpverlening negatieve effecten heeft op zowel de hulpvrager als
op het team Jeugd van de gemeente Westerkwartier. Door deskresearch is meer bekend geworden
dat wachten op (jeugd)hulp negatieve effecten heeft op het sociaal functioneren en het welbevinden
van de cliënt.
Samen met de ervaringsdeskundige uit de praktijk is er een prototype ontworpen. Het prototype
richt zich met name op het aan bod laten komen van de werkvoorraad binnen het team. Het
prototype draagt hopelijk bij aan het vergroten van de gedeelde verantwoordelijkheid binnen het
team waardoor de wachttijd tot een betrokken jeugdconsulent wordt verminderd. Wanneer een
jeugdige of zijn/haar verzorger(s) eerder met een hulpvraag wordt geholpen, draagt dit bij aan het
sociaal functioneren en welbevinden van de jeugdige of zijn/haar verzorger(s).
De onderzoeksvraag van dit onderzoek luidt: “Op welke manier kunnen de jeugdconsulenten
aansluiten bij de wettelijke termijnen van de Jeugdwet die bijdragen aan de veiligheid en de
opgroeimogelijkheden van de jeugdige?”
De design challenge binnen dit onderzoek stond in het teken van het ontwikkelen van een
laagdrempelige methode die ingezet kan worden om binnen het team Mens en gezin om de
werkvoorraad aan te kaarten, welke zal bijdragen aan het opvolgen van de wettelijke normen van de
Jeugdwet.”
Veel leesplezier!
Pagina 2 van 75
, Inhoudsopgave
1. Omschrijving van de organisatie…………………………………………………………………………………4
1.1 Gemeente Westerkwartier……………………………………………………………………………….…...4
1.2 Doelgroep………………………………………………………………………………………………………..…….4
2. Aanleiding en formulering onderzoeksvraag……………………………………………………….……..5
2.1 Aanleiding……………………………………………………………………………………………………..……….5
2.2 Context verheldering……………………………………………………………………………………….……..6
3. Onderzoeksmethode…………………………………………………………………………………………….……..8
4. Discover fase……………………………………………………………………………………………………………..…10
4.1 Inleiding…………………………………………………………………….……………………………………………10.
4.2 Deskresearch…………………………………………………………………………………………………………..11
4.3 Conclusie deskresearch.…………………………………………………………………………………………..14
4.4 Persona …………………….…………………………………….………………………………………………………15
4.5 Customer journey map…………………………………………………………………………………………….18
4.6 Fly on the wall………….……………………………………………………………………………………………..20
4.7 Deskresearch…………………………………………………………………………………………………….......23
4.8.1 Contextual interview gemeente Westerkwartier………..………………………………………..24
4.8.2 Contextual interview diverse gemeente……………………………………………………………….26
4.9 Conclusie discover fase……………………………………………………………………………………………27
5. Define fase……………………………………………………………………………………………………………………28
5.1 Affinity mapping……………………………………………………………………………………………………..28
5.2 Contextual interview……………………………………………………………………………………………….31
5.3 Deskresearch…………………………………………………………………………………………………………..33
5.4 Conclusie define fase……………………………………………………………………………………………….36
6. Develop…………………………………………………………………………………………………………………………37
6.1 Brainwriting…………………………………………………………………………………………………………….37
6.2 Decision matrix………………………………………………………………………………………………………..39
6.3 Lo-fi prototyping………………………………………………………………………………………………………41
6.4 Conclusie develop fase…………………………………………………………………………………………….45
7. Deliver…………………………………………………………………………………………………………………………..46
7.1 Prototype…………………………………………………………………………………………………………………46
8. Discussie………………………………………………………………………………………………………………………..49
9. Conclusie……………………………………………………………………………………………………………………….48
10. Aanbeveling…………………………………………………………………………………………………………………..50
11. Bibliografie…………………………………………………………………………………………………………………….51
Bijlage 1. Wachtlijstgegevens januari tot juli 2022……………………………………………………………………..53
Bijlage 2. Contextual interview gemeente Westerkwartier………………………………………………………...54
Bijlage 3. Contextual interview andere gemeenten…………………………………………………………………….62
Bijlage 4. Affinity mapping………………………………………………………………………………………………………….65
Bijlage 5. Contextual interview…………………………………………………………………………………………………..67
Bijlage 6. Brainwriting………………………………………………………………………………………………………………..68
Bijlage 7. Beoordeling van de praktijk………………………………………………………………………………………..69
Pagina 3 van 75
