Samenvatting taal BT7
De vier V’s (leesstrategieën)
We noemden vier belangrijke leesstrategieën: voorkennis gebruiken, voorspellen, visualiseren en
vragen stellen. Het voordeel van deze vier v's is, dat het aantal leesstrategieën voor kinderen beperkt
en overzichtelijk blijft; het gaat om mentale handelingen die algemeen inzetbaar zijn bij allerlei
teksten en ze staan nog los van leesdoelen en tekstkenmerken. Tevens zijn het leesstrategieën die je
voor, tijdens en na het lezen kunt gebruiken. Ondanks dat ze wel bekend zijn, lichten we deze vier
belangrijke leesstrategieën hierna toe. Naast een juiste omschrijving, is de samenhang tussen
leesstrategieën in het leesonderwijs belangrijk.
Voorkennis gebruiken (ofwel: verbanden leggen tussen bekende en de nieuwe informatie)
Deze leesstrategie heeft betrekking op het leggen van verband tussen je voorkennis Ge eigen
ervaring en kennis van de wereld) en de tekst en tussen de tekst en de informatie uit een andere
tekst. Als je leest, vraag je je bijvoorbeeld het volgende af: is er iets in deze tekst dat me doet denken
aan iets in mijn eigen leven of iets wat ik gelezen heb in een andere tekst? Leren om voorkennis te
gebruiken kan bij kinderen goed voor het eerst gepresenteerd worden met bekende en populaire
verhalende teksten, omdat daarin vaak herkenbare informatie is te vinden. Lezen met voorkennis
doe je niet alleen vóór, maar ook tijdens en zelfs na het lezen. Als ik lees denk ik nergens aan. Omdat
ik maar één vis heb. Mijn vis is nog niet dood. Bij het lezen komen bij Daniel herinneringen op, al zegt
hij zelf dat hij ze niet heeft. Daardoor verbindt hij tóch nieuwe aan eigen informatie.
Voorspellen (ofwel: op weg naar conclusies)
Voorspellen ligt op het kruispunt van wat je weet Ge voorkennis) en de informatie die je al
(oppervlakkig) uit de tekst hebt gehaald. Als je leest, vraag je je bijvoorbeeld het volgende af: wat kan
ik voorspellen op grond van wat ik al weet of heb gelezen of gezien? Aspecten bij de lees strategie
van het voorspellen zijn onder andere: - plaatjes gebruiken; - voorkennis gebruiken; - gebruiken van
uiterlijke tekstkenmerken (plaatjes, kopjes, lay-out, alinea's).
Visualiseren (ofwel: het verhogen van je 'grip' op de tekst)
Actieve lezers, maar niet alle lezers, vormen vaak visuele beelden gebaseerd op de woorden of
zinnen die ze in de tekst tegenkomen. Het leidt tot meer 'grip op de tekst' en het draagt bij tot
verdere gedachtevorming over de tekst. Als je leest, vraag je je bijvoorbeeld het volgende af: bij
welke woorden of zinnen in de tekst maakte ik een foto of filmpje in mijn hoofd? Welke beelden zag
ik voor me? Aspecten aan het visualiseren zijn onder andere: - het vergroten van betekenis uit de
tekst door je verbeelding; - voorkennis en ervaringen aan woorden uit de tekst verbinden door te
visualiseren; - je beter inleven in de tekst. Teksten die beeldend geschreven zijn, waarin personen,
situaties en gebeurtenissen voorkomen, lenen zich goed voor de introductie van de leesstrategie van
het visualiseren. Deze leesstrategie kan ook goed gestimuleerd worden met prentenboeken en strips.
Vragen bedenken (ofwel: de stimulans om verder te lezen)
Door eigen vragen te stellen bij de tekst blijf je gemotiveerd om verder te lezen, verhelder je je eigen
begrip en ben je bezig een eigen 'betekenis bij de tekst te maken'. Je gebruikt daarvoor je eigen
De vier V’s (leesstrategieën)
We noemden vier belangrijke leesstrategieën: voorkennis gebruiken, voorspellen, visualiseren en
vragen stellen. Het voordeel van deze vier v's is, dat het aantal leesstrategieën voor kinderen beperkt
en overzichtelijk blijft; het gaat om mentale handelingen die algemeen inzetbaar zijn bij allerlei
teksten en ze staan nog los van leesdoelen en tekstkenmerken. Tevens zijn het leesstrategieën die je
voor, tijdens en na het lezen kunt gebruiken. Ondanks dat ze wel bekend zijn, lichten we deze vier
belangrijke leesstrategieën hierna toe. Naast een juiste omschrijving, is de samenhang tussen
leesstrategieën in het leesonderwijs belangrijk.
Voorkennis gebruiken (ofwel: verbanden leggen tussen bekende en de nieuwe informatie)
Deze leesstrategie heeft betrekking op het leggen van verband tussen je voorkennis Ge eigen
ervaring en kennis van de wereld) en de tekst en tussen de tekst en de informatie uit een andere
tekst. Als je leest, vraag je je bijvoorbeeld het volgende af: is er iets in deze tekst dat me doet denken
aan iets in mijn eigen leven of iets wat ik gelezen heb in een andere tekst? Leren om voorkennis te
gebruiken kan bij kinderen goed voor het eerst gepresenteerd worden met bekende en populaire
verhalende teksten, omdat daarin vaak herkenbare informatie is te vinden. Lezen met voorkennis
doe je niet alleen vóór, maar ook tijdens en zelfs na het lezen. Als ik lees denk ik nergens aan. Omdat
ik maar één vis heb. Mijn vis is nog niet dood. Bij het lezen komen bij Daniel herinneringen op, al zegt
hij zelf dat hij ze niet heeft. Daardoor verbindt hij tóch nieuwe aan eigen informatie.
Voorspellen (ofwel: op weg naar conclusies)
Voorspellen ligt op het kruispunt van wat je weet Ge voorkennis) en de informatie die je al
(oppervlakkig) uit de tekst hebt gehaald. Als je leest, vraag je je bijvoorbeeld het volgende af: wat kan
ik voorspellen op grond van wat ik al weet of heb gelezen of gezien? Aspecten bij de lees strategie
van het voorspellen zijn onder andere: - plaatjes gebruiken; - voorkennis gebruiken; - gebruiken van
uiterlijke tekstkenmerken (plaatjes, kopjes, lay-out, alinea's).
Visualiseren (ofwel: het verhogen van je 'grip' op de tekst)
Actieve lezers, maar niet alle lezers, vormen vaak visuele beelden gebaseerd op de woorden of
zinnen die ze in de tekst tegenkomen. Het leidt tot meer 'grip op de tekst' en het draagt bij tot
verdere gedachtevorming over de tekst. Als je leest, vraag je je bijvoorbeeld het volgende af: bij
welke woorden of zinnen in de tekst maakte ik een foto of filmpje in mijn hoofd? Welke beelden zag
ik voor me? Aspecten aan het visualiseren zijn onder andere: - het vergroten van betekenis uit de
tekst door je verbeelding; - voorkennis en ervaringen aan woorden uit de tekst verbinden door te
visualiseren; - je beter inleven in de tekst. Teksten die beeldend geschreven zijn, waarin personen,
situaties en gebeurtenissen voorkomen, lenen zich goed voor de introductie van de leesstrategie van
het visualiseren. Deze leesstrategie kan ook goed gestimuleerd worden met prentenboeken en strips.
Vragen bedenken (ofwel: de stimulans om verder te lezen)
Door eigen vragen te stellen bij de tekst blijf je gemotiveerd om verder te lezen, verhelder je je eigen
begrip en ben je bezig een eigen 'betekenis bij de tekst te maken'. Je gebruikt daarvoor je eigen
