Lesdoelen week 1:
1. De functies van het skelet benoemen
Beweging gewrichten en aanhechting van spieren.
Bescherming (ribbekast)
Bron voor rode- en witte bloedcellen (beenmerg)
Reserve (mineralen)
Mineralen: stevigheid
Eiwitmatrix: elasticiteit
Typen botcellen:
- Osteoblasten: botcellen die maken bot aan, scheiden bepaald eiwit uit (collageen bv.)
- Osteocyten: cellen die in het bot ingekapseld zijn en daarmee raamwerk vormen van structuur
van bot.
- Osteoclasten: breken bot af. Scheiden zuren uit waardoor mineralen oplossen.
Botten: een calciumvoorraad
99% van de calcium in bot. Andere 1% is belangrijk voor andere delen v/h lichaam.
- Hydroxyapatiet (compex van calcium en fosfor) zorgt voor de hardheid van de botten
Bot is een dynamisch weefsel: uitwisseling van stoffen
Calcium bloedlevel wordt constant gehouden
- Waarom?
- Vitamine D
- Parathormoon (PTH)
- Calcitonine
2. De stofwisseling van de botten uitleggen
Botstofwisseling: betrokken hormonen
Vitamine D (gedraagt zich als hormoon)
- Dieet en aanmaak in het lichaam: D2 en D3 in lever via bloed: calcidiol wordt aan bloed
afgegeven nieren: 1,25 (OH)2D3= calcitriol= actieve vorm van vitamine D.
- Werkingsmechanisme: receptor –vitamine D complex celkern binding DNARNA
eiwitsynthese
Functies van vitamine D in lichaam:
- Regulatie calcium en fosfor levels in bloed
- Stimuleert botontwikkeling
- Regulatie cel differentiatie en groei
- Regulatie insuline productie
- Opgeslagen in vetweefsel
Bloedwaarden: calcidol gehalte wordt gemeten (vorm voordat het actief wordt)
streefwaarden: ≥ 50 micromol/l
3. De relatie tussen vitamine D, calcium en de hormonen calcitonine en parathormoon
(PTH) uitleggen
Parathormoon
- Bijschildklier produceert PTH (parathyroid gland)
- Stimuleert activiteit osteoclasten(botafbraak)
- Stimuleert nieren om vitamine D te activeren
1,25 (OH)2D3 verhoogt de werking van PTH op botcellen en stimuleert de darmcellen
om meer calciumtransporteiwitten te maken (verhoogt absorptie)
- Remt calcium excretie door de nieren
Calcitonine
- Schildklier
- Remt activiteit osteoclastenpositieve balans voor de osteoblasten
- Bevordert botgroei bij kinderen
Regulatie
1. De functies van het skelet benoemen
Beweging gewrichten en aanhechting van spieren.
Bescherming (ribbekast)
Bron voor rode- en witte bloedcellen (beenmerg)
Reserve (mineralen)
Mineralen: stevigheid
Eiwitmatrix: elasticiteit
Typen botcellen:
- Osteoblasten: botcellen die maken bot aan, scheiden bepaald eiwit uit (collageen bv.)
- Osteocyten: cellen die in het bot ingekapseld zijn en daarmee raamwerk vormen van structuur
van bot.
- Osteoclasten: breken bot af. Scheiden zuren uit waardoor mineralen oplossen.
Botten: een calciumvoorraad
99% van de calcium in bot. Andere 1% is belangrijk voor andere delen v/h lichaam.
- Hydroxyapatiet (compex van calcium en fosfor) zorgt voor de hardheid van de botten
Bot is een dynamisch weefsel: uitwisseling van stoffen
Calcium bloedlevel wordt constant gehouden
- Waarom?
- Vitamine D
- Parathormoon (PTH)
- Calcitonine
2. De stofwisseling van de botten uitleggen
Botstofwisseling: betrokken hormonen
Vitamine D (gedraagt zich als hormoon)
- Dieet en aanmaak in het lichaam: D2 en D3 in lever via bloed: calcidiol wordt aan bloed
afgegeven nieren: 1,25 (OH)2D3= calcitriol= actieve vorm van vitamine D.
- Werkingsmechanisme: receptor –vitamine D complex celkern binding DNARNA
eiwitsynthese
Functies van vitamine D in lichaam:
- Regulatie calcium en fosfor levels in bloed
- Stimuleert botontwikkeling
- Regulatie cel differentiatie en groei
- Regulatie insuline productie
- Opgeslagen in vetweefsel
Bloedwaarden: calcidol gehalte wordt gemeten (vorm voordat het actief wordt)
streefwaarden: ≥ 50 micromol/l
3. De relatie tussen vitamine D, calcium en de hormonen calcitonine en parathormoon
(PTH) uitleggen
Parathormoon
- Bijschildklier produceert PTH (parathyroid gland)
- Stimuleert activiteit osteoclasten(botafbraak)
- Stimuleert nieren om vitamine D te activeren
1,25 (OH)2D3 verhoogt de werking van PTH op botcellen en stimuleert de darmcellen
om meer calciumtransporteiwitten te maken (verhoogt absorptie)
- Remt calcium excretie door de nieren
Calcitonine
- Schildklier
- Remt activiteit osteoclastenpositieve balans voor de osteoblasten
- Bevordert botgroei bij kinderen
Regulatie
