HC1 wat is opvoeding
Opvoeden – nu doen voor later = ontwikkeling
Geen duidelijk eenduidig begrip van opvoeden dus wanneer is opvoeding geslaagd?
- Bepaalde delen van de opvoeding wel zo zwart wit dat ze kunnen slagen ja of nee
Accommodatie – nieuwe ervaringen hebben geleid tot verandering van een bestaande theorie – aangevuld
- Verandering en daarmee ‘verbetering’
Assimilatie – nieuwe ervaringen worden ingepast binnen een al bestaande theorie – ingevuld
- Bepaalde visie vasthouden
Wat nu onze visie is op opvoeden is nu anders dan vroeger en gaat anders zijn dan later
Men verandert iets niet als ze niet denken dat het verbetering met zich meebrengt – miss achteraf denken je toch
anders – geen gouden standaard normen en waarden
Mensen kijken allemaal anders tegen opvoeden aan en hebben dus een andere definitie van opvoeden – deze
opvoeding gebeurt overal en niet alleen tussen ouder en kind
Rene Diekstra – ‘opvoeding is iedere invloed die mensen bedoeld of onbedoeld uitoefenen op de ontwikkeling van
een kind’
NL jeugdinstituut – ‘opvoeding houdt in dat ouders hun kind begeleiden bij de ontwikkeling tot iemand die
zelfstandig kan meedoen aan de samenleving’
Doel opvoeden = zelfverantwoordelijk zelfbepaling
Soms komt in de opvoeding een antinomie – tegenwettelijkheid tussen twee polen waartussen de balans moet
blijven anders verdwijnt de antinomie – bv: “ik houd haar vast, om haar los te laten” of “hij maakt mij zelfstandig”
HC2 hoe voed je op
Opvoeding met nadruk op technische rationele benadering
Opvoedmiddelen zit definitie van opvoeding onder, hangt samen met ons mensbeeld
Pedagogische optimisme – Watson
- De opvoeder heeft alle macht, kind wordt hieraan onderworpen is hulpeloos
- Kind wordt gezien als tabula rasa – kan nog in alles ‘gemaakt’ worden
Naturalistisch optimisme – Rousseau
- Kind wordt geboren met alles al in zich – dus geen tabula rasa
- Opvoeding eigenlijk niet nodig, kind ontwikkeld zichzelf wel
2 tegenovergestelde extreme opvattingen
Transactioneel model – model van Sameroff
- Wederzijdse opvoeding – kind ouder
- Hierdoor heeft kind ook invloed op zijn of haar eigen ontwikkeling
Wat wij als normaal zien beïnvloedt ons handelen en denken – iemand wordt gelabeld als druk omdat er een
‘norm/verwachting’ is van wat rustig is bv
Kinderen in NL worden snel gelabeld – psychologiseren
- Gebeurt ook in de opvoeding – ‘orthopedagogiseren’
- Ouders willen gelijk hulp als iets niet goed gaat – hoort bij opvoeding twijfel
Opvoeddoel opvoedmiddel opvoedresultaat evaluatie? Doel bereikt
Technische-rationele visie – opvoedmodel Alison Gopnik
- Visie – opvoeding kun je leren, technieken/vaardigheden die je nodig hebt kan men aanleren
, - Meest dominante visie op opvoeden
Centraal staat:
- Objectiviteit
- Veralgemeenbaarheid
- Repliceerbaarheid en controle
- Transparantie en verspreiding
- Duidelijke criteria om succes en verantwoordelijkheid te bepalen
Dus…
- Opvoeding heeft duidelijk doel en kan dus lukken of mislukken
- Opvoeding is leerbaar – hoe meer kennis, hoe beter de opvoeding
- Opvoeding is oorzaak gevolg – opvoeduitkomsten zijn dus te voorspellen
Maar…
- Realiteit is nooit zo zwart wit, altijd meer invloeden
Opvatting opvoeden – opvoeden is adaptief en sensitief
- Geen universele opvatting want bijvoorbeeld gebaseerd op cultuur
Opvoedingsdoelen zijn zowel kind als oudergericht
Kanttekeningen
- Opvoedingsdoelen zijn waarde geladen – ze weerspiegelen evaluatieve keuzes en zijn gebaseerd op ideeën,
waarde en motivaties die NU spelen
- Opvoedingsdoelen staan nooit los van culturele en tijdsgebonden context
- Opvoeddoelen kunnen tegenstrijdig zijn
- Opvoeddoelen variëren naar gelang de situatie
Opvoedstijlen
- Autoritatief – veel warmte, veel controle
- Autoritair – weinig warmte, veel controle
- Permissief – veel warmte, weinig controle
- Verwaarlozend – weinig warmte, weinig controle
Bronfenbrener’s bioecologische model!
Verschil pedagogiek en psychologie
- Psychologie – waarom is iets zo
- Pedagogiek – hoe ga ik het verhelpen
Vyhotsky – leren in interactie met omgeving - cognitieve theorieën
Gedragssysteem psychologie = behaviorisme
Dynamische systeemtheorie
Transactionele interactie theorie
HC3 opvoeding en gender
John Money – gender is nurture
Anne Fausto-sterling en Lisa Diamond – gender is fluïde
HC4 opvoeding en psychologie
Opvoeden – nu doen voor later = ontwikkeling
Geen duidelijk eenduidig begrip van opvoeden dus wanneer is opvoeding geslaagd?
- Bepaalde delen van de opvoeding wel zo zwart wit dat ze kunnen slagen ja of nee
Accommodatie – nieuwe ervaringen hebben geleid tot verandering van een bestaande theorie – aangevuld
- Verandering en daarmee ‘verbetering’
Assimilatie – nieuwe ervaringen worden ingepast binnen een al bestaande theorie – ingevuld
- Bepaalde visie vasthouden
Wat nu onze visie is op opvoeden is nu anders dan vroeger en gaat anders zijn dan later
Men verandert iets niet als ze niet denken dat het verbetering met zich meebrengt – miss achteraf denken je toch
anders – geen gouden standaard normen en waarden
Mensen kijken allemaal anders tegen opvoeden aan en hebben dus een andere definitie van opvoeden – deze
opvoeding gebeurt overal en niet alleen tussen ouder en kind
Rene Diekstra – ‘opvoeding is iedere invloed die mensen bedoeld of onbedoeld uitoefenen op de ontwikkeling van
een kind’
NL jeugdinstituut – ‘opvoeding houdt in dat ouders hun kind begeleiden bij de ontwikkeling tot iemand die
zelfstandig kan meedoen aan de samenleving’
Doel opvoeden = zelfverantwoordelijk zelfbepaling
Soms komt in de opvoeding een antinomie – tegenwettelijkheid tussen twee polen waartussen de balans moet
blijven anders verdwijnt de antinomie – bv: “ik houd haar vast, om haar los te laten” of “hij maakt mij zelfstandig”
HC2 hoe voed je op
Opvoeding met nadruk op technische rationele benadering
Opvoedmiddelen zit definitie van opvoeding onder, hangt samen met ons mensbeeld
Pedagogische optimisme – Watson
- De opvoeder heeft alle macht, kind wordt hieraan onderworpen is hulpeloos
- Kind wordt gezien als tabula rasa – kan nog in alles ‘gemaakt’ worden
Naturalistisch optimisme – Rousseau
- Kind wordt geboren met alles al in zich – dus geen tabula rasa
- Opvoeding eigenlijk niet nodig, kind ontwikkeld zichzelf wel
2 tegenovergestelde extreme opvattingen
Transactioneel model – model van Sameroff
- Wederzijdse opvoeding – kind ouder
- Hierdoor heeft kind ook invloed op zijn of haar eigen ontwikkeling
Wat wij als normaal zien beïnvloedt ons handelen en denken – iemand wordt gelabeld als druk omdat er een
‘norm/verwachting’ is van wat rustig is bv
Kinderen in NL worden snel gelabeld – psychologiseren
- Gebeurt ook in de opvoeding – ‘orthopedagogiseren’
- Ouders willen gelijk hulp als iets niet goed gaat – hoort bij opvoeding twijfel
Opvoeddoel opvoedmiddel opvoedresultaat evaluatie? Doel bereikt
Technische-rationele visie – opvoedmodel Alison Gopnik
- Visie – opvoeding kun je leren, technieken/vaardigheden die je nodig hebt kan men aanleren
, - Meest dominante visie op opvoeden
Centraal staat:
- Objectiviteit
- Veralgemeenbaarheid
- Repliceerbaarheid en controle
- Transparantie en verspreiding
- Duidelijke criteria om succes en verantwoordelijkheid te bepalen
Dus…
- Opvoeding heeft duidelijk doel en kan dus lukken of mislukken
- Opvoeding is leerbaar – hoe meer kennis, hoe beter de opvoeding
- Opvoeding is oorzaak gevolg – opvoeduitkomsten zijn dus te voorspellen
Maar…
- Realiteit is nooit zo zwart wit, altijd meer invloeden
Opvatting opvoeden – opvoeden is adaptief en sensitief
- Geen universele opvatting want bijvoorbeeld gebaseerd op cultuur
Opvoedingsdoelen zijn zowel kind als oudergericht
Kanttekeningen
- Opvoedingsdoelen zijn waarde geladen – ze weerspiegelen evaluatieve keuzes en zijn gebaseerd op ideeën,
waarde en motivaties die NU spelen
- Opvoedingsdoelen staan nooit los van culturele en tijdsgebonden context
- Opvoeddoelen kunnen tegenstrijdig zijn
- Opvoeddoelen variëren naar gelang de situatie
Opvoedstijlen
- Autoritatief – veel warmte, veel controle
- Autoritair – weinig warmte, veel controle
- Permissief – veel warmte, weinig controle
- Verwaarlozend – weinig warmte, weinig controle
Bronfenbrener’s bioecologische model!
Verschil pedagogiek en psychologie
- Psychologie – waarom is iets zo
- Pedagogiek – hoe ga ik het verhelpen
Vyhotsky – leren in interactie met omgeving - cognitieve theorieën
Gedragssysteem psychologie = behaviorisme
Dynamische systeemtheorie
Transactionele interactie theorie
HC3 opvoeding en gender
John Money – gender is nurture
Anne Fausto-sterling en Lisa Diamond – gender is fluïde
HC4 opvoeding en psychologie
